08-20-2012
|
#1
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Çin Mitolojisi Mitin Çin Kültüründeki Konumu Ve Çin Miti
Mitin Çin kültüründeki konumu ve Çin mitiKuyu ruhu![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çin mitolojisine dair yapılan çağdaş sayılabilecek ilk araştırmalar sonucu oluşan genel kanı Çin kültürünün diğer kültürlerdekinden daha farklı bir şekilde çok az oranda ve etkin olmayan bir mitoloji barındırdığına yönelikti Buna gösterilen en büyük kanıt Çin mitlerine dair atıfların antik Çin metinlerinde genellikle oldukça parçalanmış bir şekilde bulunmasıydı Bu yazınlarda bir mit bütününden bahsetmek pek olası değilken, büyük mitik temalar da göze çarpmamaktadır Ek olarak antik Çin yazını büyük oranda anlatılıcılıktan uzaktır ve destansı tondan kaçınır (yani epik anlatılar oldukça zayıftır) Her ne kadar sonraki dönemlerde yapılan çeşitli araştırmalar kozmoloji, din ve felsefesinin metinlerde mitolojiden çok daha fazla bir yer tuttuğu ve önem taşıdığı sonucu çıkarılmış olsa ve din bir kültürün mitoloji olmaksızın ortaya çıkabileceği de mümkün olsa da bu Çin din düşüncesinin bir mitoloji barındırmadığı ve Çin mitolojisinin var olmadığı veya zayıf olduğu anlamını taşımaz Özellikle yakın zamanda birçok uzman Çin mitolojisinin olmadığı veya Çin kültürünün mitik öğeler barındırmadığı yönündeki kanıları eleştirmiş ve bunların gerçek olmadığını, çeşitli araştırmalarla, izah etmişlerdir Çin edebiyatı ve dili uzmanı Anne Birrell, bir Çin mitolojisi eksikliği veya yokluğu fikrinin yaygın olmasının temel sebebinin "geleneksel Çin'in 'Konfüçyüscü emperyal ideolojisinin' popüler din ifadeler ve mitlere pek değer vermemesi ve bu önyargının da Aydınlanma sırasında Avrupalılarca kabul edilmesi ve bunun bugüne kadar sürmesi" olduğunu iddia etmiştir Ayrıca Birrell, Çin mitolojisinin özgün kaynaklarda parçalanmış bir şekilde bulunmasının bir sorun teşkil etmediği, tam tersine mitograflar ve diğer uzmanlar için olumlu bir şey olabileceğini öne sürmüş ve özellikle Çin mitolojisi uzmanlarından Norman J Girardot'un yakındığı parçalanmış mit özelliğinin, Çin mitolojisinin Yunan ve Roma mitolojilerinden farklı ve olumlu, yapıcı bir yanı olduğunu ileri sürmüştür![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çin mitolojisinde başlangıç ve sonlar çok büyük bir önem taşır Bu çok çeşitli yaratılış mitlerinden (kozmogonilerden) ve olayların, icatların, canlıların başlangıcına dair anlatılmış birçok mitten aşikardır Çin mitolojisindeki önemli diğer öğeler de evrensel felaketler ve bunların sonucu oluşabilecek yeni yaratılış durumlarıdır Ayrıca sonraki dönemlere doğru ağırlık kazanan bir başka husus da ideal yönetici fikridir ve Çin mitinde ideal yönetici, imparator fikri ve ilgili mitler çok büyük önem taşımaktadır Antik zamanlarda hayvan-ata fikri, kabile vurgusu yaygınken daha sonraki dönemlerde tanrılar, insanlar ve hayvanlar belirli bir düzen içerisine oturtulmuş ve birbirlerine eski dönemlere oranla daha yabancı ve muhalif birer konuma getirilmiştirler Sonra dönemlerdeki felsef yükselişle birlikte bu mitlerin karakteri hakim felsef fikre göre uyarlanmış olsa da eski dönemlerde çeşitli felaket mitleri ile kabilelere ilişkin yaratılış ve köken mitlerinin varlığı bilinmektedir Sonraki dönemin bir farklılığı da kaostan düzene geçiş motifinin kaos ile ilişkilendirilmiş motiflerle düzen ve ahenk ile ilişkilendirilmiş motiflerin arasındaki kavgaya yapılan vurgular, Tanrı'ya inanç içermeyen çeşitli inançlar ve kozmogonik yaklaşımlar içermesidir Yine bu dönemde daha da sonraları birer ideal yönetici örneği ve tasviri olacak çeşitli mitik ve tarih öğeleri birarada barındıran imparatorlar ortaya çıkacaktır Tüm bu geçişlerin sebebinin gerek siyas, gerek toplumsal, gerekse felsef değişimlerin sonucu olduğu kabul edilmektedir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Çin mitolojisi, Budizmin Çin'de yayılmasıyla birlikte farklılaşmıştır Bu sebeple Budizm öncesi Çin mitolojisi ile Budizm sonrası Çin mitolojisi, birbirine çok benzemekle birlikte, farklılıklar içerirler ve Budizm sonrası Çin mitolojisinde senkterizm yoğun biçimde görülmektedir Mitlerde Budist kökenli öğeler, kahramanlar ile Daoist kökenli öğeler ve kahramanlar karışık biçimde yer aldıkları gibi bazen aynı kahraman hem Budist hem de Daoist özellikler sergileyebilir Budizm öncesindeki Çin mitolojisine dair kaynaklar azdır ve bugün bu alandaki çalışmaların çoğu, görece konu aldığı zamandan daha yeni sayılabilecek, Konfüçyüsçü metinlerdendir Çin mitolojisinin çok yoğun bir siyas karakteri vardır; sonradan gelen Konfüçyüsçü alimler ve yazarlar mitleri genelde siyas ve tarih gerçeklikler olarak yorumlamış; bunlara siyas ve tarihi anlamlar yüklemişlerdir Örneğin "iyi imparator" ile "kötü imparator" gibi siyas ve toplumsal fikirlerini bu mitlerde tarih birer ibret ve nasihat kıssası olarak kaydetmişlerdir![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif)
Kaynak : Wikipedia
|
|
|