Anaksagoras

Anaksagoras, (Yunanca: Ἀναξαγόρας, MÖ 500-428), Klazomenai'lı olup, Sokrates öncesi düşünürlerden bir tanesidir Ana madde ve ilk hareket ettirici neden öğretisi vardır




Hayatı

Doğum yeri olarak bugün Urla yakınında bulunan eski adıyla Klazomenai şehri gösterilir Bu şehrin soylu ailelerinden birine mensuptur Bütün servetini, hayatını adadığı bilimsel araştırmalar uğruna tüketmiş olduğu rivayet edilir

MÖ 468 yılında düşen bir gök taşını incelemiş ve onun kızgın bir taş kitlesi olduğu kanaatine varmıştır
Anaksagoras Atina'ya yerleşmek için gelen ilk düşünürdür Böylece Atina felsefe dünyasına girmiştir Burada iyi karşılanmış, dönemin en güçlü kişisi olan Perikles'in dostu olmuştur Devrin başka bir önemli siması olan tragedya yazarı Evripides'le de dostluk kurmuştur Gök cisimlerini incelemesi ve gök taşının düşmesi onu evrensel düzenle ilgili yeni kuramlar geliştirmeye itmiştir Ay ve güneş tutulmaları, gök taşları, gök kuşağı ve Peloponnesos'dan daha büyük ve ışık saçan bir kütle olarak tanımladığı güneş ile ilgili bilgiler vermeye çalışmıştır Gök cisimlerinin dünyayla aynı yapıda olduğunu ileri sürmüştür Bununla birlikte bu kuramları halkın inançlarına ters düşmüştür Zira o dönemde güneş Yunanlılar için bir tanrıdır ve onu bir taş olarak nitelendirmek büyük saygısızlıktır Bu nedenle MÖ 450'de Anaksagoras, Perikles'in siyasi karşıtları tarafından, yerleşik inanca karşı geldiği gerekçesiyle mahkemeye verilmiştir Perikles sayesinde serbest bırakılmışsa da yine de Atina'dan ayrılıp İyonya'da bulunan Lampsakos'a (şimdiki Çanakkale-Lampsakos) gitmeye zorlanmıştır MÖ 428'de orada ölmüştür Ölümünden sonra Lampsakos agorasına heykelinin dikildiği ve de öğrencilerin onun ölüm yıldönümlerinde anma törenleri düzenledikleri söylenir

Eseri

Anaksagoras'tan sadece bazı kırıntılar günümüze ulaşmıştır Bunların sayısı 22'dir Bu kırıntılar Doğa Üzerine adlı yapıtından kalmıştır Bu eser, Parmenides ve Empedokles'in esrelerinden farklı olarak düzyazıyla kaleme alınmıştır

Kaynak: Wikipedia