Türkiye'de Ve Dünya'da Nüfus Hareketleri

Türkiye'de ve Dünya'da Nüfus Hareketleri Hakkında Bilgi
Türkiye'de ve Dünya'da Nüfus Hareketleri

Türkiye’de ilk nüfus sayımı1927 yılında yapılmıştır İkincisi 1935 yılında, daha sonra her 5 yılda bir nüfus sayımları yapılmıştır 1990 dan sonra alınan kararla her 10 yılda bir sayım yapılacaktı Ancak 1997 yılında seçmen yaşının düşürülmesinden dolayı tekrar sayım yapıldı Son yapılan 2000Genel Nüfus sayımına göre nüfusumuz 67803927 olmuştur

Nüfus Sayımı Yapılmasının Sebepleri

1Nüfusun miktarını öğrenmek

2Nüfus artış hızını, dağılışını öğrenmek

3Nüfusun yaş, cinsiyet durumunu,

4Köy-kent nüfusunu,

5Çalışan nüfusun sektörlere göre dağılışını,

6Eğitim durumunu,

7İşsizlik oranını öğrenmek

8Asker çağındakileri ve seçmen sayısını öğrenmek gibi sebeplerle sayım yapılır

NOT: Nüfusu en fazla olan bölgemiz Marmara, en az olan bölgemiz Doğu Anadolu Bölgesidir (1997)

NOT: Dünya üzerinde nüfusu en fazla olan kıta Asya, en az olan kıta Avustralya (Okyanusya) kıtasıdır Antarktika kıtasında ise yerleşik hayat yoktur

NÜFUSUN DAĞILIŞINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

1İklim: Çok sıcak ve çok soğuk iklimler seyrek nüfusludur Yağışların fazla, kışların ılık geçtiği iklim bölgeleri sık nüfusludur Örnek; kutup bölgeleri, çöl bölgeleri ve Ekvatorda 1000 m nin altındaki yerler (yüksek nem ve sıcaklıktan) seyrek nüfusludur

2Yer şekilleri: iklim şartları elverişli olsa bile dağlık kesimler seyrek nüfuslanmıştır Ör Dünya üzerinde Alp-Himalaya dağları, Yurdumuzda ise Menteşe yöresi, Taşeli platosu, Teke yarımadası Toroslar gibi

3Su kaynakları: Akarsu çevreleri su imkanı ve verimli tarım alanlarından dolayı sık nüfusludur Bu genellemeye Ekvatoral bölge akarsuları (Amazon, Kongo) ve Kutup iklim bölgesindeki akarsular uymaz Ekvatoral bölgede yüksek nem ve sıcaklıktan, kutuplarda ise düşük sıcaklıktan dolayı nüfus seyrektir Sık nüfuslu akarsu havzalarına örnek olarak; İndus, Ganj, Fırat-Dicle, Nil gösterilebilir Ayrıca İç Anadolu bölgesinde insanlar su azlığından dolayı belli bölgelere yerleşmişlerdir

4Sanayi: Sanayi nin gelişmiş olduğu yerler iş imkanından dolayı sık nüfusludur Ör İstanbul, Bursa, İzmir, Adana gibi Dünya üzerinde ise Japonya, Batı Avrupa ülkeleri ve ABD’nin doğusu sanayiden dolayı sık nüfusludur

5Tarım: Tarımsal faaliyetlerin gelişmiş olduğu yerler sık nüfusludur Ör Akhisar, Çukurova, Bafra, Çarşamba gibi

6Ulaşım: Ulaşımın gelişmiş olduğu yerlerde ticarette geliştiği için sık nüfuslanmıştır İstanbul buna güzel bir örnektir Ayrıca Sinop limana sahip olmasına rağmen geride kalan bölgeler ile bağlantıların zor gerçekleşmesinden dolayı gelişmemiştir

7Turizm: Turizmin gelişmiş olduğu yerlerde mevsimlik nüfus artışı görülür Örnek kıyı bölgelerimizde yaz döneminde, Bursa-Uludağ, Bolu-Kartalkaya, Kayseri-Erciyes’te ise kış döneminde nüfus artar

8Yer altı kaynakları: Yer altı kaynaklarının çıkarıldığı ve işlendiği yerler sık nüfusludur Ör Soma, Ereğli, Karabük, Seydişehir gibi

9Bitki örtüsü: Ormanların sık ve gür olduğu alanlar seyrek nüfuslanmıştır Örnek Amazon-Kongo Havzaları gibi

10 Kara ve Denizlerin Dağılışı: Dünya nüfusunun büyük bir kısmı kuzey yarım kürede ılıman kuşaktadır Sebebi karaların geniş alan kaplaması

NOT: Bir ülkede nüfusun dağılışı büyük ölçüde iklim ve yer şekillerine bağlı ise o ülke geri kalmış, iklim ve yer şekillerinden bağımsız ise gelişmiş ülkedir

Dünyada Sık Nüfuslu Yerler:

a)Musonlar

b)Güney ve Güneybatı Avrupa

c)ABD’nin doğu ve batı kıyıları

d)Mısırda Nil nehri çevresi

Dünyada Az nüfuslu Yerler:

a)Kutuplar

b)Kurak bölgeler

c)Ekvatorun alçak kesikleri

d)Çöller

e)Yüksek dağlık alanlar

Türkiye'de Nüfusun Dağılışı:

Ana hatlarıyla ele alındığında

a)Yüzey şekilleri

b)İklim

c)Yağış miktarları önemlidir

Ama Muğla yöresinde bol yağışın olmasına rağmen arazinin engebeli olmasından dolayı yerleşme veya nüfus fazla değildir Bununla birlikte kıyı bölgelerimiz fazla nüfuslu iken yüksek ve engebeli alanlarda nüfus azdır

Sık Nüfuslu Yerler:

a)Çatalca-Kocaeli

b)Güney Marmara kıyıları

c)Ege bölgesi

d)Doğu Karadeniz kıyıları

e)Kıyılarımız

Seyrek Nüfuslu Yerler:

a)Doğu Anadolu Bölgesi

b)Taşeli-Teke

c)Yıldız Dağları

d)Menteşe Yöresi

e)Dağlık alanlar az nüfusludur

NÜFUS ARTIŞLARI

Doğum ile ölüm arasındaki farka denir Doğum oranı fazla, ölüm oranı az ise nüfüs artışı fazla tersi durum var ise azdır

Bir ülkede ulusal gelir belli bir hızla artar iken kişi başına düşen gelir artmıyor ise nüfus artışı sorun olur Artışta Afrika 1 Asya 2 Azalışta ise Okynusya ve Avrupa öndedir

Nüfus artışını Etkileyen Faktörler:

a)İktisadi idari şartlar

b)Savaşlar

c)Tabii afetler

d)Sağlık ve beslenme şartları

e)Gelenek, görenekler, dini inanışlar

f)Sanayileşme

g)Eğitim

h)Ölümler

i)Nüfus planlanması

j)Kadının iş hayatına katılması

Nüfus Artışının Olumlu Sonuçları:

a)Üretim, mal ve hizmet gelirleri artar

b)Vergi gelirleri artar

c)İşçi ücretleri azalır

d)İhracatta rekabet kolaylaşır

e)Yeni endüstri kolları doğar

Artışın Olumsuz Sonuçları:

a)İşsizlik artar

b)İç ve Dış göçler artar

c)Kalkınma hızı ve kişi başına düşen gelir azalır

d)Tüketim artar

e)Tasarruf azalır

f)İhracat azalır

g)Belediye hizmetleri zayıflar

h)Çevre kirliliği artar

i)Gereksinimler artar

NOT: Artışın sorun olmaması için ihtiyaçların temel ihtiyaçlarının karşılanması bunun için milli gelirin artması gerekir

NÜFUS HAREKETLERİ

İnsanların çeşitli nedenlerden dolayı yer değiştirmelerine göç adı verilir Göçler ikiye ayrılır

1 İç Göçler: Ülke içinde yer değiştirmelere denir Köyden kente veya küçük kentten büyük kente doğru yapılan harekettir Göçlerin çeşitli nedenleri vardır

a)Nüfus artışı

b)Tarım alanlarının daralması

c)Toprağın verimsizleşmesi

d)İş imkanlarının sınırlılığı

e)Eğitim ve sağlık hizmetleri

f)İklim ve yer şekillerinin elverişsizliği

g)Kentteki iş imkanlarının fazlalığı

h)Kentte eğitim ve sağlık hizmetlerinin fazlalığı

i)Makineleşme

Sonuçları:

a)Nüfustaki dengesizlik

b)Yatırımlarda dengesizlik

c)Düzensiz kentleşme

d)Sanayi kentte kalır

e)Konut sıkıntısı olur

f)İşsizlik artar

g)Alt yapı yetersiz kalır

Önlemek için:

a)Sulama olanaklarını arttırmak

b)İnce tarımı yaygınlaştırmak

c)Besi ve ahır hayvancılığını geliştirmek

d)Eğitim ve sağlık hizmetlerini iyileştirmek

e)Tarım ve hayvancılığa dayalı sanayiyi geliştirmek

f)Küçük sanayi kollarını geliştirmek

2Dış Göçler: Bir ülkeden diğer ülkeye göçtür

Nedenleri:

a)Ekonomik nedenler

b)Tabii afetler

c)Savaşlar

d)Etnik nedenler

e)Değişmeler

Sonuçları:

a)Nüfus alan yerde fazlalık diğerlerinde ise azalma görülür

b)Ekonomik ilişkiler gelişir

c)Kültürel ilişkiler artar