Uzun Süre Tv İzlemek Çocukta Tansiyon Nedeni

Günümüzün sağlıksız beslenme ve yaşam koşulları, küçük bebeklerde dahi yüksek tansiyonu tetikleyebiliyor Şikayetlerini anlatamayacak bebeklerde huzursuzluk, aşırı ağlama, terleme, sık nefes alma gibi belirtilerle kendini gösteren hipertansiyonu, sınav stresi gibi aşırı heyecanlar da tetikleyebiliyor Anadolu Sağlık Merkezi'nden Pediyatrik Kardiyoloji Uzmanı Dr Resmiye Beşikçi, çocukluk döneminde görülen hipertansiyon ile ilgili soruları yanıtladı


NEDENLERİ İZLEYİN

Çocuklarda tansiyon neden yükselir?

Yüksek tansiyon sadece yetişkinlerde görülen bir hastalık değildir Çocuklarda da yenidoğan döneminden itibaren her yaşta yüksek tansiyon görülebilir Çocuklardaki hipertansiyonun da doğumsal olan bazı durumlar dışında aynı erişkinlerde olduğu gibi birçok sebebi olabilir Bu sebepleri şöyle sıralayabiliriz:


* Böbrek hastalıklarında, böbreğin kendi dokusu ile ilgili doğuştan ya da sonradan olan hastalıklarda ya da böbreğin atardamarı veya toplardamarı ile ilgili sorunlarda,


* Kalp ve damar sistemiyle ilgili en çok aorta dediğimiz ana atardamarın doğumsal ya da sonradan olan darlıklarında,


* Böbrek üstü bezi, tiroid ve paratroid bezinin çalışması ile ilgili olan hormonal rahatsızlıklarda,


* Beyin kanaması, beyin tümörü, enfeksiyonu veya travması gibi nörolojik sorunlarda,


* Steroid gibi bazı ilaçların kullanımı sırasında,


* Total kan volümünün arttığı, kandaki sodyum miktarının arttığı durumlarda çocuklarda tansiyon yüksekliği görülebilir


Çocuklarda hipertansiyon fark edilmezse ne olur?

Çocukluk çağında teşhis ve tedavisi yapılmayan uzun süreli hipertansiyon; vücuttaki tüm damar sisteminin duvar yapısını bozarak, aynı erişkinlerde olduğu gibi beyin, göz, kalp, böbrek gibi hayati organlarda önemli sonuçlara yol açabilir Beyin ve göz damarlarında kanamalar, kalpte özellikle sol kalp boşluklarında genişleme ve fonksiyon kayıpları, erken ateroskleroz, böbrek kan akımı azalmasına bağlı kalıcı böbrek hasarları gelişebilir


Hangi alışkanlıklar çocuk tansiyonuna yol açar?

Günlük hayattaki heyecanlarımız gibi televizyonda da heyecan yaratacak bir program izlendiğinde o sırada geçici tansiyon yükselmeleri olabilir Bu normal bir durumdur Ancak uzun süreli televizyon izleme dolaylı olarak hipertansiyonu kolaylaştırabilir Hareketsizlik ve televizyon karşısında sürekli yemek yeme günümüzde giderek artan bir sıklıkla erken yaşlarda obeziteye sebep olmaktadır Bunun sonuçlarından biri olarak hipertansiyon bu çocuklarda sıklıkla karşımıza çıkmaktadır


HER YAŞ İÇİN FARKLIDIR

Çocuklar için normal kan basıncı değerleri nedir ?

Çocukluk çağında erişkinlerde olduğu gibi hipertansiyon sınırı olarak tek bir değer söylemek mümkün değildir Çünkü her yaş ve cins için normal kabul edilen tansiyon ölçüm değerleri farklıdır Örnegin 5 yaşında bir çocukta 115 / 70 mmHg'nın üzeri yüksek tansiyon kabul edilmekteyken 1 günlük bir bebekte 80/50 mmHg ölçülen bir değer hipertansiyonu gösterebilmektedir Bu nedenle bir bebek ya da çocukta ölçülen kan basıncının mutlaka bir uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gereklidir Bunun kadar önemli bir diğer konu ise doğru ölçüm yapılmasıdır Her çocuğun kol ölçüsüne uygun manşon ile bebeklerin ağlamadığı sakin bir anda, büyük çocukların da mümkün olduğunca rahat oldukları bir sırada kan basıncı ölçümü deneyimli hemşire ya da hekim tarafından yapılmalıdır Yüksek ölçülmekte ise farklı zamanlarda birkaç kez daha ölçüm yapılmalıdır



Minicik çocuklara büyük hastalıklar yakışır mı? Anneleri babaları bırakın, anneannelerinin dedelerinin yaşı yüzünden boğuştukları hastalıklara minicik çocuklarımız yakalanamaz mı? Son 10-20 yıla kadar yalnızca yaşlılarda görüldüğünü düşündüğümüz hastalıklar neden çocuklarımıza musallat oldu? Üstelik hiç de nadiren gözükmüyor, hipertansiyon, kolesterol, katarakt, obezite, genital hastalıklar çocuklar arasında o kadar hızlı yayılıyor kiÖnlemini alabilmek için bu hastalıkları iyi tanımak gerekli Ünlü uzmanlar, çocuklara dadanan hastalıklar ve onlardan kurtuluş yollarını anlattı



Çocuğunuzun tansiyonunu ölçüp kendi değerlerinizle kıyaslamayın Anne ya da babasında tansiyon sorunu olan çocuklar daha riskli bunu bilin Ama değerlendirmeyi doktora bırakın Çünkü çocuğunuzun yaşı, boyu tansiyon değerlerini etkileyecektir


Şikayetlerini ifade edemeyecek bebeklerde hipertansiyon; huzursuzluk, sebepsiz aşırı ağlama, terleme, sık nefes alma, beslenme güçlüğü gibi belirtilere neden olabilir Daha büyük çocuklarda ise baş ağrısı, yüz kızarıklığı, görme keskinliğinde azalma, çabuk yorulma, çarpıntı, egzersizle bacaklarda ağrı, nefes nefese kalma gibi şikayetler hipertansiyonu akla getirmelidir Ancak çocukluk çağında ciddi hipertansiyon varlığında bile hiçbir belirti olmayabilecegi unutulmamalıdır



Fazla kilo ile hipertansiyon arasında bir ilişki var mıdır ?

Günümüzde değişen beslenme şekilleri ve hareket azlığı nedeniyle aşırı kilolu çocuklar hızla artmaktadır Obezite erişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da glukoz metabolizmasının bozulmasına insülin direncine yol açmaktadır Hipertansiyon ile insülin direnci arasındaki ilişki halen net olarak açıklanamamıştır Ancak, aşırı şişman çocuklarda aynı erişkinlerde olduğu gibi glukoz metabolizmasında bozulma ve hipertansiyon birlikteliği erken ateroskleroz, koroner ve serebrovasküler hastalıklar yönünden önemli risk faktörleridir


Sınav stresi ve heyecanlanma hipertansiyona sebep olur mu ?

Sınav veya günlük hayattaki başka streslerde ya da ani korku, heyecan, sevinç gibi duygusal durum değişikliklerinde kan basıncında değişiklik olur Bu fizyolojik yani olağan kabul edilen değişiklikler, çocuk ya da erişkinde her zaman olmaktadır Bunlar kişiye zarar vermeyen günlük normal dalgalanmalardır Çocuğun önceden fark edilmemiş hipertansiyonu varsa böyle bir durumda çok daha fazla tansiyon yükselmeleri olup, ani gelişen üzücü komplikasyonları ortaya çıkabilir Bu nedenle hipertansiyonu olsa bile belirtisi olmayabileceğini de dikkate alarak çocukların tansiyonları ölçülmelidir



Cips ve turşu gibi tuzlu yiyecekleri yasaklayın






ESRA TÜZÜN




Çocuklara ne zaman tansiyon hapı kullanılması önerilir?

Hangi yaştan sonra? Tansiyonu olan her yaştaki çocuk tansiyon hapı kullanabilir Bu, yenidoğan bir bebek de olabilir, 15 yaşındaki bir çocuk da olabilir Önemli olan hekim kontrolünde kullanmasıdır 4 Çocuklarda tansiyonun düşürülmesi için neler yapılmalı? Erişkinlerde uygulanan her türlü yöntem çocuklarda da kullanılabilir Özellikle tansiyonu olan çocuklara tuzsuz diyet önerilir Yüksek tansiyonu olan çocuklar patates cipsi, turşu, sosis gibi tuz oranı yüksek yiyeceklerden uzak durmalıdır


BELİRTİ OLMAYABİLİR

Aileler, çocuklarda tansiyon belirtileri için nelere dikkat etmeli?

Neden şüphelenmeli? Çocuğun sürekli baş ağrısı varsa, sık sık burun kanaması meydana geliyorsa, görme keskinlğinde azalma varsa bu bir yüksek tansiyon belirtisi olabilir Ancak hiçbir şikayeti ya da belirtisi olmayan çocuklarda da yüksek tansiyon olabilir Bu nedenle bu belirtilere rastlanmasa bile çocukların sık sık tansiyonu ölçülmeli