|
![]() ![]() |
|
Konu Araçları |
çulculuk, sanatları, semercilikpalancilik, şanlıurfa |
![]() |
Şanlıurfa El Sanatları Çulculuk (Semercilik-Palancilik) |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Şanlıurfa El Sanatları Çulculuk (Semercilik-Palancilik)Şanlıurfa EL SANATLARI ÇULCULUK (SEMERCİLİK-PALANCILIK) Şanlıurfa EL SANATLARI ÇULCULUK (SEMERCİLİK-PALANCILIK) At ve merkep gibi binek hayvanları üzerine atılan semerlere Urfa'da "Palan", bu sanatla uğraşanlara da "Çulcu" (Palancı) denilmektedir ![]() ![]() ![]() 30-40 yıl öncesine kadar At, Eşek ve Deve gibi hayvanların binek ve yük taşıyıcı olarak Urfa'da önemli bir yeri vardı ![]() ![]() ![]() Şehir merkezine yakın taş ocaklarından kesilen taşlar, merkeplerin sırtında şehre getirilirdi ![]() ![]() ![]() ![]() Günümüzde taşımacılığın motorlu araçlarla ya¬pılması, taş ocaklarına yollar yapılarak taşların trak¬törlerle kente ulaştarılması neticesinde at, eşek ve deve gibi hayvanlar önemini yitirmiş, dolayısıyla "Çulculuk" zenaatı 3-5 dükkân dışında hemen he¬men terkedilmiştir ![]() Mevlevihâne'nin doğusunda yer alan ve "Çulcu Pazarı" denilen çarşıdaki 25-30 dükkânda çalışan çulcu esnafı 30-40 yıl önce çarşıyı tamamen terkederek "Kürkçü Pazarı" na taşınmıştır ![]() ![]() PALAN'IN YAPILIŞI: Hayvanın sırt büyüklüğüne göre makasla tek parça keçe kesilir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Semerin üzerine "Palas" denilen kıl dokuma, cicim veya kilim türünde örtüler dikilir ![]() ![]() ![]() ![]() Dikiş sırasında, özel imal edilmiş iri çuvaldızlar, avuç içersine takılan ve "kepenek" denilen bir alet yardımıyla semere batırılabilmektedir ![]() Çulcular; semer, havut ve sırga yapımı yanında Şanlıurfa evlerinde kullanılan "sap yastık"ları da imal ederlerdi ![]() Havut Müslüm, Nuri Gözel, Bedir Ağdaş, Mustafa Karadaş, Halil Şirpak ve Nakşi Usta, adları bilinen en eski çulcu ustalarıdır ![]() ![]() Şanlıurfa EL SANATLARI ÇULCULUK (SEMERCİLİK-PALANCILIK) Balık Sarma: Buğday saplarının deste yapılıp bükülmesi ![]() Balık Süreceği: Buğday saplarını semerin içersine itmeye yarayan alet ![]() Havut: Deve semeri ![]() Palan: At ve merkep semeri, çul ![]() Palan Çuvaldızı: Semer dikmede kullanı¬lan 15 cm ![]() ![]() Palas: Kıldan dokunan bir tür yaygı ![]() Puş: Uzunca buğday sapı ![]() Sırga: At ve merkebin sırtına atılan, iki yanın¬daki geniş ceplere eşya konulan örtü ![]() Üzleme: Semerin üzerine örtü olarak kilim, ci¬cim veya palas dikilmesi ![]() Yan Demiri: Buğday saplarını semer içersine sıkıştırmaya yarayan alet ![]() Yastık Çuvaldızı: Sap yastıkları dikmede kullanılan 25 cm ![]() |
![]() |
![]() |
|