Çanakkale'nin Tarihi Ve Turistik Yerleri

Çanakkale'nin Tarihi ve Turistik Yerleri

Çanakkale tabiî güzelliklerle, târihî zenginliklerin kucaklaştığı bir ildir Her köşesi târih doludur Arkeolojik eserlerin yanında, yemyeşil tepeler, masmavi bir deniz ve tertemiz sahilleri ile turizme çok müsaittir

Târihî eserler: Çanakkale târihî eserler bakımından oldukça zengindir Beş bin senelik bir târihin harâbelerini ve zamânımıza ulaşan eserlerini görmek mümkündür

Çimenlik Kalesi: Çanakkale Boğazının Anadolu kıyısında Kocaçay ağzındadır 1452’de Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından Bizans’a denizden gelecek yardımı önlemek için yapılmıştır Kânûnî devrinde 1552’de tâmir görmüştür Diğer ismi, Kale-i Sultan’dır Dış surlar ve iç kale olmak üzere iki kısımdır


Nara Kalesi: Çanakkale’ye 6 km uzaklıktadır 1807’de başlanmış olan yapımı İkinci Mahmud Han devrinde tamamlanmıştır

Bozcaada Kalesi: Venedikliler zamânında yapılmış, Fâtih Sultan Mehmed devrinde tâmir ettirilmiştir Dış surlar ve iç kaleden meydana gelen kale, son yıllarda da tâmir görmüştür

Bigalı Kalesi: Eceabat’a 5 km uzaklıktadır Yapımına 1807’de başlanmış olup, İkinci Mahmud Han devrinde tamamlanmıştır

Kilitbahir Kalesi: Deniz kilidi mânâsındadır 1462’de Fâtih Sultan Mehmed Han tarafından yaptırılmıştır Eceabat’tadır Hiçbir yerde uygulanmamış bir plânı vardır Dış kale iç kale ve sarı kaleden meydana gelmiştir

Seddülbahir Kalesi: Boğazı takviye için, 1659’da Frenk Ahmed Paşa tarafından Rumeli yakasında yaptırılmıştır Günümüzde yıkık durumdadır

Gelibolu Kalesi: Eski devirlerden kalan kale, Bizans İmparatoru Birinci Jüstinianus tarafından tâmir ettirilmiştir Günümüzde sâdece bir burcu kalmıştır

Babakale: Ayvacık ilçesinin Babakale köyündedir On yedinci asırda Kaymak Mustafa Paşa yaptırmıştır

Atikhisar: Halk arasında Gavur Hisar denilen bu kale, Çanakkale-Balıkesir karayolu üzerinde yüksek ve sarp bir tepe üzerindedir Osmanlı tekniğinin izlerini taşır Gözetleme kuleleri, su sarnıçları ve surlar vardır

Fâtih Câmii: Kalenin doğusunda çarşının güney ucundadır 1452’de Fâtih Sultan Mehmed yaptırmıştır 1862/1863’te Sultan Abdülazîz Han döneminde yenilenmiştir

Abdurrahmân Câmii: Osmanlı câmilerinin ilk örneklerindendir Orhan Gâzi döneminde yapılmıştır Sultan İkinci Mahmud Han devrinde tâmir edilmiştir Ezine ilçesindedir

Sefer Şah Câmii: Ezine ilçesinde 14 asırda Yıldırım Bâyezîd Han zamânında yapılmıştır Câminin yanında Sefer Şahın türbesi vardır

Aslıhan Bey Câmii ve Külliyesi: Ezine’ye 12 km uzaklıkta Kemâli köyünde olup, câmi, hamam ve türbeden meydana gelmiştir Sultan Birinci Murad döneminde yapılmıştır Türbe, câminin kuzeyinde olup, günümüze ulaşan en eski türbedir Câminin batısında yer alan hamam ise, en eski Osmanlı hamamlarındandır

Hüdâvendigâr Külliyesi: Ezine’ye 40 km uzaklıkta Tuzla köyündedir Câmi, medrese ve hamamdan meydana gelmiştir Câmi, 1366’da yapılmıştır Medrese câminin batısındadır Dershâne ve on odadan meydana gelmiştir Zamânımıza sâdece bir odası ulaşabilmiştir

Ulu Câmi (Hüdâvendigâr Câmii): Sultan Birinci Murad döneminde ulu câmiler plânında yapılmış bir câmidir Gelibolu’da olup, bölgenin en büyük yapısıdır 1667’de onarılmış, 1889’da yeniden yaptırılmıştır

Azebler Namazgâhı: Gelibolu’da 1407’de yaptırılmıştır Bu tür eserlerin en güzelidir Günümüzde yıkık vaziyettedir

Gâzi Süleymân Paşa Câmii: Orhan Gâzi devrinde yapılmıştır Câminin mihrabı ve batı duvarı ilk günkü hâlini korumaktadır Birkaç sefer tâmir görmüştür

Süleymân Paşa Câmii: Orhan Gâzi döneminde yapılmıştır Süslü mihrâbı ve minâresi ilk şeklini korumuştur Lapseki ilçesindedir

Hüdâvendigâr Câmii: Sultan Birinci Murâd döneminde yapılmıştır Lapseki ilçesinin Umurbey köyündedir

Yâkup Bey Külliyesi: Lapseki ilçesinin Çardak bucağındadır Câmi, medrese, okul ve handan meydana gelen külliyeyi 1472’de Gâzi Yâkup Bey yaptırmıştır Medrese günümüzde tamâmiyle yıkılmıştır

Ahmed Bîcân Türbesi: İkinci Murad Han zamânında yapılmıştır Tek kubbeli güzel bir yapıdır Türbede yatan zât devrinin büyük âlimlerinden idi Gelibolu’dadır

Sarıca Paşa Türbesi: Sultan İkinci Murad Han devri devlet adamlarından Sarıca Paşaya âittir Gelibolu ilçesindedir

Yazıoğlu Türbesi: Aynı ismi taşıyan câmiye bitişik üstü açık bir türbedir Tâmir edilirken ilk özelliğini kaybetmiş olup Gelibolu’dadır

Gâzi Süleymân Paşa Türbesi: Rumeli fâtihi ve Orhan Gâzinin oğlu Süleymân Paşanın türbesidir Gelibolu’nun Bolayır köyündedir 1549’da tâmir edilmiştir

Anıtlar: Birinci Dünyâ Harbinde târihin en kanlı savaşlarından birinin cereyân ettiği Çanakkale topraklarında 250000 Türk şehidi yatmaktadır Bu şehitlerin aziz ruhlarını anmak ve hâtıralarına hürmet için “Çanakkale Şehitler Anıtı” yapılmıştır 21 Ağustos 1958’de tamamlanmıştır Hisarlık Burnu ucundadır Bütün boğazdan görülen anıtlar, 41,70 metre yükseklikte, 4 m aralıkla 4 büyük sütun üzerine kuruludur Gövde 30x30 metredir

İçinde “Harp Müzesi” vardır Şehitleri şu mısralar ne güzel anlatmaktadır:

“Vurulup tertemiz alnından uzanmış yatıyor,
Bir hilâl uğruna Yârab, ne güneşler batıyor!”
“Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın,
Bu toprak bir devrin battığı yerdir
Eğil de kulak ver, bu sessiz yığın,
Bir vatan kalbinin attığı yerdir”
“Bastığın yerleri toprak diyerek geçme tanı!
Düşün altında binlerce kefensiz yatanı,
Sen şehit oğlusun incitme yazıktır atanı,
Verme, dünyâları alsan da bu Cennet vatanı!

Diğer anıt ve şehitlikler ise; Bahriye Şehitliği ve Anıtı, İntepe Şehitliği, Anadolu Hadiye ve Rumeli Mecidiye Şehitliği, Üsteğmen Hasan ve Teğmen Mesvuf Şehitliği, Gelibolu Şehitliği, Biga Şehitliği ve Anıtı, Yahya Çavuş, Mehmed Çavuş, Sorok ve Yamut âbideleri, Conkbayırı Mehmetçik Park Anıtı, Tek Çam Anıtıdır

Müzeler:

Atatürk Müzesi: Çanakkale Savaşları sırasında Mustafa Kemâl’in (Atatürk) tümen karargâhı olarak kullandığı Çamyayla köyündeki ev müze olarak kullanılmaktadır

Arkeoloji Müzesi: Kazılarda çıkan târihî eserlerin muhâfaza edildiği bir müzedir

Harp eserleri müzesi: Seddülbahir bölgesinde şehitler anıtı içindedir 1171’de açılan müzede Çanakkale Savaşları sırasında bölgede kalan silahlar sergilenmektedir

Eski Harâbeler: Truva Harâbeleri Çanakkale’ye 32 km uzaklıktaki eski bir şehir harâbesidir İlk çağ halk şâirlerinden Homeros’un İlyada destanı bu şehirden bahseder Burası dünyânın en meşhur müzelerinden biridir Arkeolojik kazılarla tamâmen ortaya çıkarılan bu şehir harâbeleri görülmeye değer bir târih hazînesidir Truva MÖ 3200 ile MS 400 yılları arasında 9 defâ yıkılmış ve yeniden kurulmuştur 1873’te Sehliemanın tarafından ilk defâ bulunmuştur Bu harâbeler Çanakkale Boğazına hâkim olan Hisarlık Tepe üzerindedir

Truva Harâbeleri yanında Arkeoloji Müzesi vardır Truva’da kazılar kat kat yâni üst üstedir 2 ile 16 m derinlikte 9 şehir vardır Truva kazılarında çıkan târihî eserlerin mühim kısmı Avrupa müzelerine kaçırılmış, ancak 1923’ten sonra çıkarılanlar İstanbul Arkeoloji Müzesi ve Truva Arkeoloji Müzesinde muhâfaza altına alınmıştır

Blegen’in tespit ettiği kronolojik sıraya göre 9 Truva şöyledir:MÖ 3200-2600, 2600-2300, 2200-2050, 2050-1900, 1900-1800, 1800-1300, 1300-1100, 700-350, 350-MS 400

İskender amiral gemisinden mızrağını Truva istikâmetine atarak Asya seferinin başladığını anlatmak istemiştir Anadolu’nun en önemli antik şehirlerinden biridir Assos: Ayvacık ilçesine bağlı Behramkale köyünde MÖ 7 asırda kurulmuş bir yerleşim merkezidir Denize hâkim tepe üzerindeki akropol, 3 km uzunluğunda bir surla çevrilidir Agora tiyatro ve Athena tapınağı vardır Alexsandrea: Çanakkale’ye 50 km uzaklıkta Dalyan köyünde Alexandrea-Troas harâbeleri surlarla çevrilidir Bu kenti İskender’in generallerinden Antigonos kurmuştur Lampsakoz: Lapseki ilçesinde Lampsakoz (Pitiyara)şehir harâbeleri ve Roma devrine âit lahit ve kitâbeler bulunmaktardır Sestos: MÖ 650 senesinde Aiciler tarafından koloni olarak kurulmuştur MÖ 300 senesine âit seramikler bulunmuştur Şehrin iç kalesi hâlen durmaktadır Sarnıclar kullanılmaktadır Eceabat’a 4 km mesafededir Dardanos: Çanakkale’nin 10 km yakınında İzmir karayolu üzerindedir Eski bir şehir harâbesidir Diğer harâbeler Chyrse, Perkote, Arisbe, Parion, Priapos, Kebrene, Skepsis ve tapınağı bulunan Neandrea şehir kalıntılarıdır

Mesire yerleri: Zengin doğal güzellikler, ilde çok sayıda mesire yerinin meydana gelmesine yol açmıştır Bunlardan meşhur olanları şunlardır:

Yaykın: Çanakkale-Çan karayolu üzerindedir Karaçam ormanları içinde, bin kişiye yakın kişinin dinlenebileceği bir piknik yeridir

Balaban: Çanakkale-Çan karayolu üzerinde bir dinlenme yeridir Çam, meşe, kestane ağaçlarıyla kaplıdır İçme suyu çok güzeldir

Millî Park: Gelibolu Yarımadasında 33000 hektarlık bir arâzidir Savaş alanları, anıtlar, şehitlik, güzel koylu, temiz kumsalları ve ormanlık tepeleriyle yeşil vâdiler bulunur Gezi ve piknik yeridir

Karantina: Çanakkale-İzmir karayolu üzerinde il merkezine 15 km uzaklıkta, deniz kenarında bulunan bir dinlenme yeridir

Kepez: İl merkezine 5 km uzaklıktadır Çanakkale-İzmir karayolu üzerindedir Denize 1 km olup, meyve bahçeleriyle çevrelenen ve Çanakkale boğazının güzelliği seyredilebilen bir dinlenme yeridir

Kaplıcaları: Çanakkale kaplıca ve ılıcaları bakımından da çok zengin bir ilimizdir Bu şifâlı suların bâzılarında banyo kürleri, bâzıları ise içilerek çeşitli hastalıklara iyi gelir

Çan Kaplıcası: Çan-Balıkesir karayolu üzerindedir Banyo tedâvîsi romatizma, mafsal romatizması, nefrit ve kadın hastalıklarına iyi gelir İçme tedâvisi ise karaciğer, barsak, safra kesesi ve idrar yolu hastalıklarına faydalıdır

Küçük Çetmi Kaplıcası: Ayvacık ilçesinin Küçükçetmi köyündedir Sıcaklığı 14°C olup, karbonhidratlıdır

Kestanbol Ilıcası: Ezine’nin Kestanbol köyündedir Banyo tedâvîsi romatizma, nefrit, kadın hastalıkları, cilt hastalıkları, gut, siyatik, barsak parazitleri ve kırıklar için çok faydalıdır Eski devirlerden beri kullanılmaktadır

Külçüler Kaplıcası: Bayramiç ilçesine 18 km uzaklıkta orman içindedir Dört bin senedir kullanılan kaplıca, kadın hastalıklarına iyi gelir

Kirazlı-Balaban Mâden Suları: Çanakkale-Çan karayolu üzerinde Kirazlı bucağındadır Böbrek taşlarını düşürmede çok faydalıdır