Dünyanın Genel Özellikleri Nelerdir

Dünyanın özellikleri nelerdir

Dünyanın yapısı ve genel özellikleri

Üzerinde yaşadığımız Dünya Samanyolu galaksisine ait Güneş sistemindeki bir gezegendirDünya üzerindeki tüm canlı ve cansızlar arasında karşılıklı işleyen bir düzen vardırBizim dikkatsizliğimiz sonucu bazı canlıların yok olması bütün canlıları olumsuz yönde etkiler


Dünya’nın Yapısı ve Genel Özellikleri

Dünyamız iç içe geçmiş beş katmandan meydana gelmiştirBunlar:


Hava Küre(Atmosfer)

Su Küre(Hidrosfer)

Taş Küre(Litosfer)

Ateş Küre(Pirosfer)

Ağır Küre(Barisfer)


Hava Küre(Atmosfer)


Hava küre çeşitli gazların karışımından oluşmuşturBu gazların %21’i oksijen,%78’i azot,%1 ise karbondioksit,su buharı ve diğer gazlardır

Bu gazlar arasında mükemmel Bir denge vardırMesela oksijen oranı %22 olsaydı Dünya ilk yıldırımla orman yangınları başlardı

Hava kürenin ilk 11 km’si yaşamak için elverişlidir11 km den sonra sıcaklık -50 C ye düşer ve yaşamak için gerekli oksijen bulunmazYağmur,şimşek,rüzgar,yıldırım gibi olaylar hava kürede gerçekleşir

Hava kürede bulunan ozon tabakası Güneş’ten gelen zararlı ışınları engeller Ozon tabakası olmasaydı İnsanlarda cilt kanseri gibi Çeşitli hastalıklar meydana Gelirdi ve diğer canlılarda bundan olumsuz etkilenirdi


Su tasarrufu


Sifonu gereksiz yere çekmeyin Dört kişilik bir ailenin fertleri günde bir kez sifonu amacı dışında çekerse, yılda 16 ton su harcamış olur

· Rezervuara, su dolu 15 litrelik pet bir şişe yerleştirin Bu basit önlemle, yılda 2 ton su tasarrufu sağlanabilir

· Duş başlığını yeni çıkan suyu daha iyi püskürten ekonomik duş başlıklarıyla değiştirin Böylece suyu daha az açarak daha tazyikli suyla duş alınabilir

· Muslukların su kaçırmadığından emin olun ve gerekirse tamir ettirin

· Her saniye bir damla damlayan musluk, yılda 1 ton su harcar

· Su kaçaklarını engelleyin Ev ya da apartmanınızdaki su borularını yenileriyle değiştirin ya da tamir ettirin Eski tip borular tonlarca suyun kayıp olmasına neden olur

· Çamaşır makinesini ekonomik kullanın Tek bir çalıştırmada yaklaşık 176 litre su harcayan çamaşır makinesi haftada bir kez bile az kurulsa, yılda 9 ton su tasarruf edilir


Akvaryumdaki balıkların yaşayabilmesi için özel bir bakım gerekirAtmosferde dünyamızın bakımını üstlenmiştir


Su Küre(Hidrosfer)

Su küreyi okyanuslar,denizler,göller ve nehirler oluştururDünya’nın ¾ su ile kaplıdırAtmosferdeki oksijenin %80 ni okyanus ve denizlerde yaşayan mikroskobik canlılar tarafından üretilir


Taş Küre(Litosfer)


Kara canlıları ve insanlar burada yaşarlarBu tabakayı örten toprak tabakası kaya ve minerallerin parçalanmasıyla oluşur

Taş küre içine inildikçe Her 33 m sıcaklık 1C artar


Ateş Küre(Pirosfer)


Yapısında demir,nikel silisyum ve magnezyum bulunan taş kürenin altındaki kısımdırYaklaşık 2000 C civarında sıvı hamur kıvamında bulunur

Yanardağlardan çıkan lavlar bu tabakadan gelir


Ağır Küre(Barisfer)


Dünya’nın çekirdek kısmıdırYapısında demir,nikel bulunurSıcaklık yaklaşık 5000 C civarındadır ama katı haldedir

Sıcaklığın bu kadar yüksek olmasına karşın katı halde olmasının nedeni basıncın yüksek olması ile erime noktasının düşmesidir


Canlıların Yaşamını Etkileyen Faktörler


İklim:Bir bölgede uzun süre görülen atmosferdeki değişikliklere iklim denir


Sıcaklık:Bütün canlıların enerji kaynağı Güneş tir

Isı:Canlıların yeryüzündeki dağılımını etkileyen sebeplerden biri de ısıdır


Su:Canlıların vücudunun büyük bölümü sudan oluşurSu canlılık faaliyetleri için gereklidir


Toprak:Toprağın yapısındaki maddeler bitki örtüsü çeşidini belirlerBu da hayvan türlerini etkiler


ÇEVREMİZDE HANGİ EKOSİSTEMLER VAR VE BURALARDA NELER OLUYOR?


Doğadaki Maddelerin Dengesinin Korunması


Belirli bir çevre içinde yaşayan canlılarla cansız varlıkların birlikte oluşturduğu yapıya ekosistem denir Bir ekosistemde ancak bu özelliklere uyumlu canlılar yaşayabilir


Örneğin kökleri çok uzun olan,yaprağı olmayan ve su depo edebilen kaktüs çöl ekosistemine uygundur


Kara ve su ekosistemi olmak üzere başlıca iki ekosistem vardır


Kara Ekosistemi Su Ekosistemi

Orman ekosistemi Okyanus ekosistemi

Çöl ekosistemi Deniz ekosistemi

Çayır ekosistemi Göl ekosistemi

Mağara ekosistemi Nehir ekosistemi

Büyük alanlar kaplayan kara ekosistemine biyom adı verilir


Üreticiler


Kendi besinini kendisi yapan canlılara denirBunlara ototrof canlılar da denir

Yeşil yapraklı bitkiler Güneş’ten gelen ışık,havadaki karbon dioksit ve topraktan aldıkları suyu kullanarak besin ve oksijen üretirler bu olaya fotosentez denir


Bitkinin ürettiği besin az bir kısmı bitki tarafından kullanılırken,çoğunluğu bitkinin yaprak,gövde ve köklerinde glikoz ya da selüloz şeklinde depolanır

Yeşil yapraklı bitkiler dışında bazı bakteri türleri,yosunlar,öglena gibi klorofilli canlılarda fotosentez yaparak besin üretir


Tüketiciler


Bunlara heterotrof canlılar da denirTüketiciler kendi besinini kendileri üretmezler


Tüketiciler etçil,otçul ve hem etçil hem otçul olmak üzere üç grupta incelenir


Hem Üretici Hem Tüketiciler


İbrik otu ve sinek kapan bitkileri bu gruba girerBu bitkiler fotosentez yaparak besin üretirlerFakat azot ihtiyaçlarını karşılamak için bazı böcekleri yakalayarak onları sindirebilirler


Sinek kapanı


İbrik otu


Ayrıştırıcılar


Bitki ve hayvan artıkları ve canlı ölülerini parçalayarak beslenen canlılara ayrıştırıcılar denirÇürükçül beslenen bu canlılara saprofit adı da verilir

Bakteri ve mantarlar ayrıştırıcılar grubuna girer