Kriyoterapi (Yara Dondurma) |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Kriyoterapi (Yara Dondurma)Kriyoterapi (yara dondurma) [/b] Yazan: dr alper mumcu Tarih:Kriyoterapi ya da halk arasında bilinen adı ile dondurmatedavisi anormal dokuları dondurarak tahrip etmek esasına dayana bir tedavi şeklidir Prob adı verilen bir enstrümandondurulacak dokuya (rahim ağzı gibi) temas ettirildikten sonra dondurma işleminde kullanılacak olan gaz prob içinden geçirilir ve probun ucunun aşırı derecede soğumasına (yaklaşık -90 derece) neden olur Burada yatan mantık şudur:Soğutmada kullanılan gaz basınç ile probun ucuna itildiğinde gaz aniden hacim olarak genişler ve etraftan ısı çekerken probun ucu soğur Doku prob ile temas halinde olduğu içindonar Bu amaçla sıvı nitrojen ya da karbon dioksitkullanılabilir Dondurma genelde 3-4 dakika kadar sürer Ancakişlem 1-2 sefer tekrarlanacağı için yaklaşık 15 dakika kadar alır ![]() Kriyoterapi genellikle rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin ve halk arasında yara adı verilen erozyonların tedavisinde kullanılır Kriyoterapi öncesi PAPsmear yapılmış olması gereklidir Donan alanın derinliği genelde probun etrafından taşan alan ile eşittir Halka şeklindeki alanın kenarlarındasıcaklık yaklaşık -20 dreceye düşer ancak bu hücre ölümü için yeterli değildir Bu nedenle lezyonunkenarlarının iyi gözlenmesi ve büyüklüğüne göre prob seçilmesi önemlidir Yapılan çalışmalar CIN I adı verilençok erken dönem lezyonlarda etkilenmiş alanın derinliğinin yaklaşık 3 8 milimetre olduğunu göstermektedir Eetkili birşekilde yapılan kriyoterapi lezyonları %99 7 oranında tedaviedecektir Bu nednele dondurma işlemi yapılırken donan alanınprobun alanından yaklaşık 5 milimetre daha geniş olmasına dikkat edilmelidir Benzer şekilde dondurma işleminden sonraprobun dokudan ayrılmasını beklemek ve daha sonra ikinci kere dondurma işlemi yapmak işlemin etkinliğini arttırmaktadır ![]() Benzer şekilde hızlı dondurma ve yavaş çözülme de daha fazla sayıda hücrenin tahrip edilmesine neden olacağından önemli bir ayrıntıdır ![]() Kontraendikasyonlar (kriyoterapi yapılmaması gereken durumlar) Servikal kanala doğru birkaç milimetreden daha derin olan lezyonlar Küretajda patoloji saptanması Hamilelik Probun alanından çok daha büyük lezyonlar Aktif servikal enfeksiyon Tekrarlayan lezyonlar (LEEP yapılmalıdır) CIN 3 ya da kanser varlığı Avantajları Ciddi yaralanma ya da komplikasyon riski son derece düşüktür Hızlı ve uygulanması kolaydır Ucuzdur Poliklinik şartlarında yapılabilir Anestezi gerektirmez İşlem sonrası normal yaşantıda değişiklik gerekmez ![]() İşlem sonrası kanama riski son derece azdır Üreme potansiyeliüzerinde bir etkisi yoktur Dezavantajları Kriyoterapi sonrası 1-2 hafta süreyle şiddetlibir akıntı olabilir İşlem sırasında adet sancısına benzer kramplar olabilir ![]() İşlem sonrası rahim ağzı kapanabilir ![]() Lezyonun histolojik incelemesi yapılamaz Daha sonraki ilk birkaç ayda smear yapmak zorlaşabilir ![]() (Smear alınması gereken alan serviks içine doğru kaydığı için Burada smear alma işleminde bir zorlukya da farklılık yoktur ancak doğru alandan örnek almakzorlaşmaktadır) Tedavi başarısız olabilir ![]() İşlem sırasında neler hissedilir ? Rahim ağzında ağrı sinirleri bulunmaz ve bu bölge ağrıya duyarsızdır Bu nedenle acı olmaz ancak rahimde adetsancısını andıran kramp tarzında kasılmalar olabilir Buhis 1-2 dakika gibiçok kısa bir sürede kaybolur İşlemöncesinde ya da hemen sonrasında basit ağrı kesicilerin kullanılması yararlı olabilir Çok nadiren de ****** içindegarip bir his yaşanabilir Soğukluk olarak tanımlanabilecekolan bu etki önemsizdir ve hemen kaybolur ![]() İşlem hasta muayene pozisyonunda jinekolojik muayene masasına yatar haldeyken yapılır Normal muayenede olduğugibi ******ya spekulum yerleştirilerek serviks görünür hale getirildikten sonra işlem yapılır ![]() İşlem sırasında karşılaşılabilecek sorunlar En sık karşılaşılan sorun probun kayarak ****** duvarına değmesidir Bu durumda ağrı hissedilir Dondurul analanın asimetrik olması Bu durum uygun probseçimyle giderilebilir ![]() Çok nadiren hastada vagal refleks adı verilen bir durum nedeniyle tansiyon düşüklüğü ve bayılma olabilir ![]() İşlem sonrası takip Kriyoterapi sonrası 3-4 hafta süreyle sulu bir akıntı olabilir Akıntının nedeni ölü hücrelerin atılmasıdır![]() Akıntı genelde kokuludur İşlemi takip eden 3-4 hafta boyuncarahim ağzı travma ve enfeksiyona açık olduğundan cinsel ilişkide bulunulmaması, tampon kullanılmaması, havuza ve jakuziye girilmemesi, ******l duş yapılmaması gerekir İşlemden 3 ay sonra PAP smear tekrarı gereklidir İlk 3 ayboyunca hücresel yenilenme süreci devam ettiğinden smear almanın bir yararı yoktur Eğer bu smear incelemesi normal isetakip eden 2 yıl boyunca her 6 ayda bir smear tekrarı yapılmalıdır Tekrarlayan lezyonların büyük bir kısmı ilk2 yıl içinde ortaya çıkar bu nedenle rutin takipler son derece önemlidir ve ihmal edilmemelidir (Smear tarihinizi e-posta ile hatırlatmamı isterseniz burayı tıklayın) Eğer 3 ay sonraki smear incelemesinde lezyon saptanırsa bu kez biopsi ya da LEEP yapılmalıdır ![]() Kaynaklar 1 Creaseman WT, Henshaw WM, Clarke-Pearson DL Cryosurgicalin the management of cervical intraepithelial neoplasia ObstetGynecol 1984; 63:145-9 2 Ferris DG, Ho JJ Cryosurgical equipment: A critical review JFam Pract 1992; 35:185-93 3 Zacarian SA Is lateral spread of freeze a valid guide todepth of freeze? J Dermatol Surg Oncol 1978; 4:561-3 4 Anderson MC, Hartley RB Cervical crypt involvement byintraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1990; 55:546-50 Glands5 Townsend DE Cryosurgery Surg Clin North Am 1978; 58:97-108 6 Creaseman WT, Weed JC Jr, Curry SL, Johnston WW, Parker RT![]() Efficacy of cryosurgical treatment of severe cervical intraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1973; 4:501-6 Efficacy7 Kaufman RH, Conner JS Cryosurgical treatment of cervicaldysplasia Am J Obstet Gynecol 1971; 109:1167-74 8 Bryson SCP, Lenehan P, Lickrish GM The treatment of grade 3of cervical intraepithelial neoplasia with cryotherapy: An 11-year experience Am J Obstet Gynecol 1985; 151:201-6![]() 9 Hellberg D, Nilsson S 20-year experience of follow-up of theabnormal smear with colposcopy and histology and treatment by conization or cryosurgery Gynecol Oncol 1990; 38:166-910 Tredway DR, Townsend DE, Hovland DN, Upton RT Colposcopy andcryosurgery in cervical intraepithelial neoplasia Am J ObstetGynecol 1972; 114:1020-4 11 Ostergard DR Cryosurgical treatment of cervicalintraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1980; 56:231-3 12 Kaufman RH, Strama T, Norton PK, Conner JS Cryosurgicaltreatment of cervical intraepithelial neoplasia Obstet Gynecol1973; 42:881-6 13 Draeby-Kristiansen J, Grasaae M, Bruun M, Hansen K Ten yearsafter cryosurgical treatment of cervical intraepithelial neoplasia Am J Obstet Gynecol 1991; 165:43-5 14 Anderson ES, Husth M Cryosurgery for cervicalintraepithelial neoplasia: 10-year follow-up Gynecol Oncol1992:45:240-2 15 Rodney WM, Huff M, Euans D, Hutchins C, Clement K, MaCall JW![]() Colposcopy in family practice: Pilot of pain prophylaxis and patient volume Fam Pract Res J 1992; 12:91-8 16 Sammarco MJ, Hartenbach EM, Hunter VJ Local anesthesia forcryosurgery of the cervix J Reprod Med 1993; 38:170-2 17 Rogstad KE, White DJ, Ahmed-Jushuf Efficacy of lidocaineanalgesia during treatment of the cervix Lancet 1992; 340:942 18 Benedet JL, Miller DM, Nickerson KG, Anderson GH The resultsof cryosurgical treatment of cervical intraepithelial neoplasia at one, five, and ten years Am J Obstet Gynecol 1987;157:268-73 19 Crisp WE Cryosurgical treatment of neoplasia of the uterinecervix Obstet Gynecol 1972; 39:495-9 20 Crisp WE, Smith MS, Asadourian LA, Warrenburg CB![]() Cryosurgical treatment of premalignant disease of the uterine cervix Obstet Gynecol 1970; 107:737-42 21 Charles EH, Savage EW Cryosurgical treatment of cervicalintraepithelial neoplasia: analysis of failures Gynecol Oncol1980; 9:361 22 Popkin DR, Scali V, Ahmed MN Cryosurgery for the treatmentof cervical intraepithelial neoplasia Am J Obstet Gynecol 1978;130:551-4 23 Richart M, Townsend DE, Crisp W DePetrillo A, Ferenczy A,Johnson G, et al An analysis of "long-term" follow-upresults in patients with cervical intraepithelial neoplasia treated by cryosurgery Am J Obstet Gynecol 1980; 137-823-6 ![]() Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
Kriyoterapi (Yara Dondurma) |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Kriyoterapi (Yara Dondurma)Kriyoterapi (yara dondurma) [/b] Yazan: dr alper mumcu Tarih:Kriyoterapi ya da halk arasında bilinen adı ile dondurmatedavisi anormal dokuları dondurarak tahrip etmek esasına dayana bir tedavi şeklidir Prob adı verilen bir enstrümandondurulacak dokuya (rahim ağzı gibi) temas ettirildikten sonra dondurma işleminde kullanılacak olan gaz prob içinden geçirilir ve probun ucunun aşırı derecede soğumasına (yaklaşık -90 derece) neden olur Burada yatan mantık şudur:Soğutmada kullanılan gaz basınç ile probun ucuna itildiğinde gaz aniden hacim olarak genişler ve etraftan ısı çekerken probun ucu soğur Doku prob ile temas halinde olduğu içindonar Bu amaçla sıvı nitrojen ya da karbon dioksitkullanılabilir Dondurma genelde 3-4 dakika kadar sürer Ancakişlem 1-2 sefer tekrarlanacağı için yaklaşık 15 dakika kadar alır ![]() Kriyoterapi genellikle rahim ağzındaki hücresel değişikliklerin ve halk arasında yara adı verilen erozyonların tedavisinde kullanılır Kriyoterapi öncesi PAPsmear yapılmış olması gereklidir Donan alanın derinliği genelde probun etrafından taşan alan ile eşittir Halka şeklindeki alanın kenarlarındasıcaklık yaklaşık -20 dreceye düşer ancak bu hücre ölümü için yeterli değildir Bu nedenle lezyonunkenarlarının iyi gözlenmesi ve büyüklüğüne göre prob seçilmesi önemlidir Yapılan çalışmalar CIN I adı verilençok erken dönem lezyonlarda etkilenmiş alanın derinliğinin yaklaşık 3 8 milimetre olduğunu göstermektedir Eetkili birşekilde yapılan kriyoterapi lezyonları %99 7 oranında tedaviedecektir Bu nednele dondurma işlemi yapılırken donan alanınprobun alanından yaklaşık 5 milimetre daha geniş olmasına dikkat edilmelidir Benzer şekilde dondurma işleminden sonraprobun dokudan ayrılmasını beklemek ve daha sonra ikinci kere dondurma işlemi yapmak işlemin etkinliğini arttırmaktadır ![]() Benzer şekilde hızlı dondurma ve yavaş çözülme de daha fazla sayıda hücrenin tahrip edilmesine neden olacağından önemli bir ayrıntıdır ![]() Kontraendikasyonlar (kriyoterapi yapılmaması gereken durumlar) Servikal kanala doğru birkaç milimetreden daha derin olan lezyonlar Küretajda patoloji saptanması Hamilelik Probun alanından çok daha büyük lezyonlar Aktif servikal enfeksiyon Tekrarlayan lezyonlar (LEEP yapılmalıdır) CIN 3 ya da kanser varlığı Avantajları Ciddi yaralanma ya da komplikasyon riski son derece düşüktür Hızlı ve uygulanması kolaydır Ucuzdur Poliklinik şartlarında yapılabilir Anestezi gerektirmez İşlem sonrası normal yaşantıda değişiklik gerekmez ![]() İşlem sonrası kanama riski son derece azdır Üreme potansiyeliüzerinde bir etkisi yoktur Dezavantajları Kriyoterapi sonrası 1-2 hafta süreyle şiddetlibir akıntı olabilir İşlem sırasında adet sancısına benzer kramplar olabilir ![]() İşlem sonrası rahim ağzı kapanabilir ![]() Lezyonun histolojik incelemesi yapılamaz Daha sonraki ilk birkaç ayda smear yapmak zorlaşabilir ![]() (Smear alınması gereken alan serviks içine doğru kaydığı için Burada smear alma işleminde bir zorlukya da farklılık yoktur ancak doğru alandan örnek almakzorlaşmaktadır) Tedavi başarısız olabilir ![]() İşlem sırasında neler hissedilir ? Rahim ağzında ağrı sinirleri bulunmaz ve bu bölge ağrıya duyarsızdır Bu nedenle acı olmaz ancak rahimde adetsancısını andıran kramp tarzında kasılmalar olabilir Buhis 1-2 dakika gibiçok kısa bir sürede kaybolur İşlemöncesinde ya da hemen sonrasında basit ağrı kesicilerin kullanılması yararlı olabilir Çok nadiren de ****** içindegarip bir his yaşanabilir Soğukluk olarak tanımlanabilecekolan bu etki önemsizdir ve hemen kaybolur ![]() İşlem hasta muayene pozisyonunda jinekolojik muayene masasına yatar haldeyken yapılır Normal muayenede olduğugibi ******ya spekulum yerleştirilerek serviks görünür hale getirildikten sonra işlem yapılır ![]() İşlem sırasında karşılaşılabilecek sorunlar En sık karşılaşılan sorun probun kayarak ****** duvarına değmesidir Bu durumda ağrı hissedilir Dondurul analanın asimetrik olması Bu durum uygun probseçimyle giderilebilir ![]() Çok nadiren hastada vagal refleks adı verilen bir durum nedeniyle tansiyon düşüklüğü ve bayılma olabilir ![]() İşlem sonrası takip Kriyoterapi sonrası 3-4 hafta süreyle sulu bir akıntı olabilir Akıntının nedeni ölü hücrelerin atılmasıdır![]() Akıntı genelde kokuludur İşlemi takip eden 3-4 hafta boyuncarahim ağzı travma ve enfeksiyona açık olduğundan cinsel ilişkide bulunulmaması, tampon kullanılmaması, havuza ve jakuziye girilmemesi, ******l duş yapılmaması gerekir İşlemden 3 ay sonra PAP smear tekrarı gereklidir İlk 3 ayboyunca hücresel yenilenme süreci devam ettiğinden smear almanın bir yararı yoktur Eğer bu smear incelemesi normal isetakip eden 2 yıl boyunca her 6 ayda bir smear tekrarı yapılmalıdır Tekrarlayan lezyonların büyük bir kısmı ilk2 yıl içinde ortaya çıkar bu nedenle rutin takipler son derece önemlidir ve ihmal edilmemelidir (Smear tarihinizi e-posta ile hatırlatmamı isterseniz burayı tıklayın) Eğer 3 ay sonraki smear incelemesinde lezyon saptanırsa bu kez biopsi ya da LEEP yapılmalıdır ![]() Kaynaklar 1 Creaseman WT, Henshaw WM, Clarke-Pearson DL Cryosurgicalin the management of cervical intraepithelial neoplasia ObstetGynecol 1984; 63:145-9 2 Ferris DG, Ho JJ Cryosurgical equipment: A critical review JFam Pract 1992; 35:185-93 3 Zacarian SA Is lateral spread of freeze a valid guide todepth of freeze? J Dermatol Surg Oncol 1978; 4:561-3 4 Anderson MC, Hartley RB Cervical crypt involvement byintraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1990; 55:546-50 Glands5 Townsend DE Cryosurgery Surg Clin North Am 1978; 58:97-108 6 Creaseman WT, Weed JC Jr, Curry SL, Johnston WW, Parker RT![]() Efficacy of cryosurgical treatment of severe cervical intraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1973; 4:501-6 Efficacy7 Kaufman RH, Conner JS Cryosurgical treatment of cervicaldysplasia Am J Obstet Gynecol 1971; 109:1167-74 8 Bryson SCP, Lenehan P, Lickrish GM The treatment of grade 3of cervical intraepithelial neoplasia with cryotherapy: An 11-year experience Am J Obstet Gynecol 1985; 151:201-6![]() 9 Hellberg D, Nilsson S 20-year experience of follow-up of theabnormal smear with colposcopy and histology and treatment by conization or cryosurgery Gynecol Oncol 1990; 38:166-910 Tredway DR, Townsend DE, Hovland DN, Upton RT Colposcopy andcryosurgery in cervical intraepithelial neoplasia Am J ObstetGynecol 1972; 114:1020-4 11 Ostergard DR Cryosurgical treatment of cervicalintraepithelial neoplasia Obstet Gynecol 1980; 56:231-3 12 Kaufman RH, Strama T, Norton PK, Conner JS Cryosurgicaltreatment of cervical intraepithelial neoplasia Obstet Gynecol1973; 42:881-6 13 Draeby-Kristiansen J, Grasaae M, Bruun M, Hansen K Ten yearsafter cryosurgical treatment of cervical intraepithelial neoplasia Am J Obstet Gynecol 1991; 165:43-5 14 Anderson ES, Husth M Cryosurgery for cervicalintraepithelial neoplasia: 10-year follow-up Gynecol Oncol1992:45:240-2 15 Rodney WM, Huff M, Euans D, Hutchins C, Clement K, MaCall JW![]() Colposcopy in family practice: Pilot of pain prophylaxis and patient volume Fam Pract Res J 1992; 12:91-8 16 Sammarco MJ, Hartenbach EM, Hunter VJ Local anesthesia forcryosurgery of the cervix J Reprod Med 1993; 38:170-2 17 Rogstad KE, White DJ, Ahmed-Jushuf Efficacy of lidocaineanalgesia during treatment of the cervix Lancet 1992; 340:942 18 Benedet JL, Miller DM, Nickerson KG, Anderson GH The resultsof cryosurgical treatment of cervical intraepithelial neoplasia at one, five, and ten years Am J Obstet Gynecol 1987;157:268-73 19 Crisp WE Cryosurgical treatment of neoplasia of the uterinecervix Obstet Gynecol 1972; 39:495-9 20 Crisp WE, Smith MS, Asadourian LA, Warrenburg CB![]() Cryosurgical treatment of premalignant disease of the uterine cervix Obstet Gynecol 1970; 107:737-42 21 Charles EH, Savage EW Cryosurgical treatment of cervicalintraepithelial neoplasia: analysis of failures Gynecol Oncol1980; 9:361 22 Popkin DR, Scali V, Ahmed MN Cryosurgery for the treatmentof cervical intraepithelial neoplasia Am J Obstet Gynecol 1978;130:551-4 23 Richart M, Townsend DE, Crisp W DePetrillo A, Ferenczy A,Johnson G, et al An analysis of "long-term" follow-upresults in patients with cervical intraepithelial neoplasia treated by cryosurgery Am J Obstet Gynecol 1980; 137-823-6 ![]() Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
|
|