Hamilelikte Aşırı Tükürük Salgısı |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Hamilelikte Aşırı Tükürük SalgısıHamilelikte aşırı tükürük salgısı [/b] Hamile kadınların sık karşılaştıkları durumlardan birisi de tükürük salgılarının herzamankinden daha fazla olduğunu fark etmeleridir Tükürük ağız boşluğu içinde yerleşmiş salgı bezleri tarafından üretilir Günlük üretimi gün içindedeğişiklik göstermekle birlikte 24 saatte yaklaşık 1 5-2litre tükürük üretilir ve fark etmeden yutulur Tükürük bezleri tarafından salgılanan bu sıvı temel olarak sudan oluşur ancak içinde mukustan, elektrolitlere, enzim ve hormonlara hatta mikrop öldürücülere kadar pekçok madde bulunan tükürüğün değişik fonksiyonları vardır: Kayganlaştırıcılık: Tükürük içinde bulunan mukus sert gıdaların sindirim sistemine zarar vermeden yutulmasına yardımcı olur Ayrıcaağız boşluğunu kaplayarak besinlerin ve diğer maddelerin direkt olarak dokular ile temas etmesini engeller Çözücülük: Katı gıdaların çözülerek tadının alınmasını sağlar Ağız içi hijyen: Ağız boşluğu içini sürekli yıkayarak yabancı cisimlerin ve ölü dokuların uzaklaştırılmasını sağlar Ayrıcaiçerdiği bazı enzimler bakteriler üzerinde etki göstererek aşırı çoğalmalarını engeller ![]() Sindirim: Karbonhidratların sindirimi ağız içinde tükürük salgısında bulunan amilaz enzimi ile başlar ![]() Asit dengeleme: Mide içeriğinin asit ortamını içinde barındırdığı bazik maddeler sayesinde dengeler ![]() Hamilelik ve tükürük salgısı Pekçok faktör tükürük salgısında artışa neden olabilir ![]() Ağzı içinde ya da dişlerde ortaya çıkan problemler, bademcik iltihabı gibi hastalıklar tükürük üretimini arttırır Tükürüğün rahatsız edecek seviyede fazlaolması üretim miktarındaki artışa bağlı olabileceği gibi yutulmasındaki azalmanın bir sonucu da olabilir Tükürük salgısını ayarlayan en güçlü faktörlerden birisi de beyindir Herhangi bir yiyecek maddesinindüşünülmesi, kokusunun alınması ya da tadına bakılması üretim miktarının hemen artmasına neden olabilir Heyecan,korku, endişe gibi psikolojik durumlar da tükürük miktarında değişikliğe neden olabilir ![]() Tükürük üretimini etkileyen faktörlerden birisi de hamileliktir Hamilelik sırasında genelde tükürüküretiminde bir artış görülür Bu artış özelliklegebeliğe bağlı bulantı ve kusma sorunu yaşayanlarda daha fazladır Genel olarak gebelerin yaklaşık %1'inin fazlatükürük salgısından yakındığı kabul edilmekle birlikte bu oranın %17'ye kadar çıkabildiği ileri sürülmektedir Daha az sayıdaki kadında ise tükürük salgısı çok rahatsız edici ve günlük yaşantıyı etkileyecek boyutlarda olabilir Bu kadınlar gün boyunca sürekli bir mendile ya dakap içine tükürme gereksinimi duyabilirler Hatta zaman zamankonuşmalarında bile bozulmalar olabilir Bu rahatsız ediciboyuttaki tükürük salgılanması ptyalism gravidarum ya da sialorrhea olarak adlandırılır 850 kadın üzerinde yapılan bir ankette ptyalism sorunu olan kadınların %40'ı yutma güçlüğü yaşadıklarını, %30'u tat alma duyularının olumusuz etkilendiğini, %30'u uyku düzenlerinin bozulduğunu ve %27'si ise konuşmalarının etkilendiğini belirtmişlerdir Nedenleri Gebelikte görülen aşırı tükürük salgısının altında yatan neden tam olarak bilinmemektedir ancak bulantı ve kusmalara da neden olabilen hormonal değişimlerin olaydan sorumlu olduğu düşünülmektedir Bir başka olasılık dabulantı varlığında kadının tükrüğünü yutmaktan bilinç dışı olarak kaçınması ve bu nedenle üretilen sıvının ağız içinde birikmesidir Böyle bir durumda sorun tükürüksalgısının artışı değil yutulmasının azalmasıdır Tükürük salgısının artmasının nedenlerinden birisi de gebelikte çok sık görülen mide yanmasıdır Gebeliksırasında mide içeriğinin yemek borusuna kaçması nadir değildir Böyle bir durumda asit yapıda olan mide içeriğiyemek borusunu döşeyen dokularda rahatsızlığa neden olur ve kişi bunu yanma olarak hisseder Yemek borusunda asitmiktarının artması sonucu beyine giden uyarılar tükürük salgısını arttırır Artmış olan bu salgının içindefazla miktarda asit dengeleyici bikorbonatlar bulunur ve tükürük yutulduğunda yemek borusunda bulunan fazla asidi nötralize eder Benzer şekilde kusma durumunda da yemek borusuiçinde asit arttığından tükürük salgısı da artar Önlemler Gebelikte görülen tükürük artışı sıklıkla bulantı ve kusmalar gibi 6 hafta civarındabaşlayıp 14-16 haftalar civarında azalarak kaybolur![]() Tükürük salgısını azaltmak için herhangi bir ilaç kullanılmaz ancak bulantı ve kusmalar ile mücadele etmede kullanılan öneriler burada da işe yarayabilir Bunlar:Gün içinde sık aralıklarla dişleri fırçalamak ve ağzı çalkalamak Sık aralıklarla az miktarlarda yemek Yeterli miktarda sıvı almaktır Bazı kadınlar sert ve aromasız şekerler ile şekersiz sakız çiğnemenin yakınmaları azalttığını belirtmektedirler Ekşi şekerler ve aromalı sakızlar isetükürük üretimini arttırdığından önerilmez Yine benzerşekilde kabak çekirdeği, beyaz leblebi, ayçekirdeği gibi çerezlerin de yakınmaları azalttığını belirten kişiler vardır İdeal olan üretilen tükürük sıvısını yutmaktır ![]() Ancak aşırı miktarda olan tükrüğü yutmanın bulantıları arttırdığından yakınıyor ve sürekli tükürmek gereksinimi duyuyorsanız farkında olmadan fazla miktarda sıvı kaybettğinizi unutmamalı, sıvı alımınıza özen göstermeli ve bol su içmelisiniz Bebeğinizin gelişimi üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi olmayan bu rahatsız edici durum genelde ilk trimesterin sonunda azalarak kaybolacaktır Ancak tıpkı bulantı ve kusmalardaolduğu gibi çok az sayıda hastada durum gebeliğin ileri dönemlerine kadar devam edebilir * [/b] Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
Hamilelikte Aşırı Tükürük Salgısı |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Hamilelikte Aşırı Tükürük SalgısıHamilelikte aşırı tükürük salgısı [/b] Hamile kadınların sık karşılaştıkları durumlardan birisi de tükürük salgılarının herzamankinden daha fazla olduğunu fark etmeleridir Tükürük ağız boşluğu içinde yerleşmiş salgı bezleri tarafından üretilir Günlük üretimi gün içindedeğişiklik göstermekle birlikte 24 saatte yaklaşık 1 5-2litre tükürük üretilir ve fark etmeden yutulur Tükürük bezleri tarafından salgılanan bu sıvı temel olarak sudan oluşur ancak içinde mukustan, elektrolitlere, enzim ve hormonlara hatta mikrop öldürücülere kadar pekçok madde bulunan tükürüğün değişik fonksiyonları vardır: Kayganlaştırıcılık: Tükürük içinde bulunan mukus sert gıdaların sindirim sistemine zarar vermeden yutulmasına yardımcı olur Ayrıcaağız boşluğunu kaplayarak besinlerin ve diğer maddelerin direkt olarak dokular ile temas etmesini engeller Çözücülük: Katı gıdaların çözülerek tadının alınmasını sağlar Ağız içi hijyen: Ağız boşluğu içini sürekli yıkayarak yabancı cisimlerin ve ölü dokuların uzaklaştırılmasını sağlar Ayrıcaiçerdiği bazı enzimler bakteriler üzerinde etki göstererek aşırı çoğalmalarını engeller ![]() Sindirim: Karbonhidratların sindirimi ağız içinde tükürük salgısında bulunan amilaz enzimi ile başlar ![]() Asit dengeleme: Mide içeriğinin asit ortamını içinde barındırdığı bazik maddeler sayesinde dengeler ![]() Hamilelik ve tükürük salgısı Pekçok faktör tükürük salgısında artışa neden olabilir ![]() Ağzı içinde ya da dişlerde ortaya çıkan problemler, bademcik iltihabı gibi hastalıklar tükürük üretimini arttırır Tükürüğün rahatsız edecek seviyede fazlaolması üretim miktarındaki artışa bağlı olabileceği gibi yutulmasındaki azalmanın bir sonucu da olabilir Tükürük salgısını ayarlayan en güçlü faktörlerden birisi de beyindir Herhangi bir yiyecek maddesinindüşünülmesi, kokusunun alınması ya da tadına bakılması üretim miktarının hemen artmasına neden olabilir Heyecan,korku, endişe gibi psikolojik durumlar da tükürük miktarında değişikliğe neden olabilir ![]() Tükürük üretimini etkileyen faktörlerden birisi de hamileliktir Hamilelik sırasında genelde tükürüküretiminde bir artış görülür Bu artış özelliklegebeliğe bağlı bulantı ve kusma sorunu yaşayanlarda daha fazladır Genel olarak gebelerin yaklaşık %1'inin fazlatükürük salgısından yakındığı kabul edilmekle birlikte bu oranın %17'ye kadar çıkabildiği ileri sürülmektedir Daha az sayıdaki kadında ise tükürük salgısı çok rahatsız edici ve günlük yaşantıyı etkileyecek boyutlarda olabilir Bu kadınlar gün boyunca sürekli bir mendile ya dakap içine tükürme gereksinimi duyabilirler Hatta zaman zamankonuşmalarında bile bozulmalar olabilir Bu rahatsız ediciboyuttaki tükürük salgılanması ptyalism gravidarum ya da sialorrhea olarak adlandırılır 850 kadın üzerinde yapılan bir ankette ptyalism sorunu olan kadınların %40'ı yutma güçlüğü yaşadıklarını, %30'u tat alma duyularının olumusuz etkilendiğini, %30'u uyku düzenlerinin bozulduğunu ve %27'si ise konuşmalarının etkilendiğini belirtmişlerdir Nedenleri Gebelikte görülen aşırı tükürük salgısının altında yatan neden tam olarak bilinmemektedir ancak bulantı ve kusmalara da neden olabilen hormonal değişimlerin olaydan sorumlu olduğu düşünülmektedir Bir başka olasılık dabulantı varlığında kadının tükrüğünü yutmaktan bilinç dışı olarak kaçınması ve bu nedenle üretilen sıvının ağız içinde birikmesidir Böyle bir durumda sorun tükürüksalgısının artışı değil yutulmasının azalmasıdır Tükürük salgısının artmasının nedenlerinden birisi de gebelikte çok sık görülen mide yanmasıdır Gebeliksırasında mide içeriğinin yemek borusuna kaçması nadir değildir Böyle bir durumda asit yapıda olan mide içeriğiyemek borusunu döşeyen dokularda rahatsızlığa neden olur ve kişi bunu yanma olarak hisseder Yemek borusunda asitmiktarının artması sonucu beyine giden uyarılar tükürük salgısını arttırır Artmış olan bu salgının içindefazla miktarda asit dengeleyici bikorbonatlar bulunur ve tükürük yutulduğunda yemek borusunda bulunan fazla asidi nötralize eder Benzer şekilde kusma durumunda da yemek borusuiçinde asit arttığından tükürük salgısı da artar Önlemler Gebelikte görülen tükürük artışı sıklıkla bulantı ve kusmalar gibi 6 hafta civarındabaşlayıp 14-16 haftalar civarında azalarak kaybolur![]() Tükürük salgısını azaltmak için herhangi bir ilaç kullanılmaz ancak bulantı ve kusmalar ile mücadele etmede kullanılan öneriler burada da işe yarayabilir Bunlar:Gün içinde sık aralıklarla dişleri fırçalamak ve ağzı çalkalamak Sık aralıklarla az miktarlarda yemek Yeterli miktarda sıvı almaktır Bazı kadınlar sert ve aromasız şekerler ile şekersiz sakız çiğnemenin yakınmaları azalttığını belirtmektedirler Ekşi şekerler ve aromalı sakızlar isetükürük üretimini arttırdığından önerilmez Yine benzerşekilde kabak çekirdeği, beyaz leblebi, ayçekirdeği gibi çerezlerin de yakınmaları azalttığını belirten kişiler vardır İdeal olan üretilen tükürük sıvısını yutmaktır ![]() Ancak aşırı miktarda olan tükrüğü yutmanın bulantıları arttırdığından yakınıyor ve sürekli tükürmek gereksinimi duyuyorsanız farkında olmadan fazla miktarda sıvı kaybettğinizi unutmamalı, sıvı alımınıza özen göstermeli ve bol su içmelisiniz Bebeğinizin gelişimi üzerinde herhangi bir olumsuz etkisi olmayan bu rahatsız edici durum genelde ilk trimesterin sonunda azalarak kaybolacaktır Ancak tıpkı bulantı ve kusmalardaolduğu gibi çok az sayıda hastada durum gebeliğin ileri dönemlerine kadar devam edebilir * [/b] Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
|
|