Doğumun Birinci Evresi |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Doğumun Birinci EvresiDoğumun birinci evresi [/b] Yazan: Dr Alper mumcu Tarih:Bir bebeği ****** yoluyla uterus yani rahim içinden dışdünyaya gönderme amacıyla kadın vücudundaki değişik organların birarada yürüttüğü çabaya eylem ya da travay adı verilir İdeal ve uygun bir eylemin sonucu bebeğindoğmasıdır Başarılı bir doğumun gerçekleşmesi için bebeğin içinde bulunduğu ve gelişimini tamamladığı rahimin dışına çıkması gerekir Bunun için ise tüm hamilelikseyri boyunca kapalı duran rahim ağzının açılması ve rahimin içindeki bebeği bu açıklıktan ******ya ve oradan da dış dünyaya itmesi gerekir Bu mucizevi olay belirli bir sırayı takip eden aşamalar halinde gerçekleşir İlk önce rahim ağzı açılmaya veincelmeye uygun hale gelmelidir Normalde arkaya doğru dönükolan rahim ağzı yavaş yavaş öne doğru dönmeye başlarken içerdiği su miktarı artar ve yumuşar Bu aşamada rahimağzı ile rahim iç boşluğu arasındaki kanalı kaplayan sümüğümsü salgı ******dan dışarı akabilir Bu olay halkarasında nişan gelmesi olarak adlandırılır Temel hazırlıklar gerçekleştikten sonra ise rahim ağzının açılması ve bebeğin dışarı atılması için ana faktör olan rahim kasılmaları ile birlikte doğum eylemi başlar Doğum eyleminin 3 klinik evresi vardır 1 evre rahim kasılmalarının başlamasından rahimağzının bebeğin kafasının geçişine izin verecek kadar açılmasına ve incelmesine kadar geçen süredir ![]() Bu açıklık 10 santim olarak kabul edilir 2 evre rahim ağzının tam açık olmasından bebeğindoğumuna kadar geçen süreyi ifade eder 3 evre ise bebeğin doğumundan plasenta ve zarlarıntamamen rahim dışına atılmasına kadar geçen süredir Doğumun 1 evresiDoğumun birinci evresi rahim ağzının açılması ve incelmesi aşamasıdır Bu evre doğum eyleminin en uzun dönemidir Amaçrahim ağzının bebeğin kafasının geçmesine izin verecek kadar açılması ve aynı zamanda incelmesidir Açıklıkdilatasyon, incelme ise efasman olarak adlandırılır Buincelme ve açıklığı sağlamanın tek yolu bebeğin içeriden baskı yapmasıdır Bunu sağlamanın yolu da yukarıdan belirliaralıklarla ve belirli bir güçle bebeği itmektir Bu itmerahim kasılmaları ile gerçekleşir Rahim temel olarak kas dokusundan oluşmuştur Bu kaslarrahimin tepe noktasından başlayarak güçlü şekilde kasılırlar ve aşağıya doğru bir basınç oluşturular Bukasılmalar anne adayı tarafından ağrı olarak hissedilirler ve doğum sancısı olarak adlandırılırlar Doğumun birinci evresi de kendi içinde bölümlere ayrılır Eylemin başlamasından rahim ağzının 3-4 santimaçılmasına kadar geçen süre latent evre olarak adlandırılır Latent evrede kasılmaların sıklığı veşiddeti nispeten daha azdır İlk başlarda 15-30 dakikaaralıklarla gelen ve 15 saniye süren kasılmaların sıklığı ve şiddeti giderek artar 4 santim açıklıktan tam açıklıkolmasına kadar geçen süre ise aktif fazdır Aktif fazınsonlarına doğru kasılmalar 1-2 dakikada bir gelir ve bazen 1 dakika kadar sürebilir Doğumun birinci evresi genelde ilk doğumunu yapanlarda 12 saat, ikinci ya da daha sonraki doğumlarda ise 6-8 saat sürer Bununla birlikte birinci evre bir saatten daha kısa ya da 24 saatten daha uzun da sürebilir Bu süreyi etkileyen faktörlerşunlardır: Anne adayının daha önce doğum yapmış olması Rahim kasılmalarının sıklığı, şiddeti ve uzunluğu Serviksin kısalma ve açılma yeteneği bebek ile annenin çatısı arasındaki oranlar Bebeğin ve önde gelen kısmın duruşu Doğumun birinci evresinde sizi neler bekliyor Doğum eyleminin başladığına yapılan muayene ve monitör incelemesi ile karar verilir Monitörde düzenlirahim kasılmalarının izlenmesi siz herhangi bir ağrı hissetmeseniz bile eylemin başladığı şeklinde yorumlanır ![]() Muayenede ise rahim ağzında açıklık ve incelme olması tanıyı destekler Bazı durumlarda hiçbir belirti olmasa bilerutin muayenede rahim ağzında 1-2 santimetre açıklık saptanabilir Doğum eyleminin başladığına karar verildiğinde artık hastaneye yatmanız gerekmektedir Odanıza alındığınızdahemşireler tarafından gerekli kayıtlar tutulurken aynı zamanda tüm doğum eylemi boyunca size eşlik edecek olan monitör bağlanır Monitörde hem bebeğinizin kalp atımlarıizlenir hem de rahim kasılamalarını şiddeti ve sıklığı değerlendirilir İdeal olan tüm doğum eylemi süresince veözellikle aktif faz başladıktan sonra monitörizasyona devam etmektir Monitör karın cildiniz üzerinize yerleştirilen iki probdan oluşur Doğum takipleriniz sırasında yapılan NST incelemesiile aynıdır Problardan birisi rahim kasılmalarınıkaydederken diğeri bebeğin kalp atım hızını kaydeder Heriki veri de kağıt üzerine kaydedilir Kasılmalar sırasındakalp atım hzıında meydana gelen değişiklikler bebeğin sıkıntıda olup olmadığı hakkında fikir verir Bu aşamada doktorunuz yeniden dikkatli bir muayene yaparak bebek ile kemik çatınız arasında bir uyumsuzluk bulunup bulunmadığını ve normal doğuma engel olabilecek bir durumun olup olmadığını değerlendirir Herşeyin yolunda olduğu ve normal doğuma engel olabilecek bir durumun bulunmadığı saptandıktan sonra barsaklarınızın son kısmında birikmiş olan dışkıyı boşaltmak amacıyla lavman yapılır Lavman normal doğumda yapılması gereken biruygulamadır Bu işlem aynı zamanda doğum eyleminihızlandırma gibi bir fonksiyona da sahiptir Lavmandan sonrayatağınıza alındığınızda damar yoluaçılarak serum takılacaktır Bu işlem acil bir durum varlığında zamanındamüdahale etmek açısından son derece gerekli ve önemlidir ![]() Doğum sancılarının sıklığı ve şiddeti yeterli değilse damar yolu ile suni sancı verilebilir Eğer epiduralkatater takılacak ve ağrısız doğum gerçekleştirilecek ise bu işlem sancılar etkin hale geldikten yani latent faz geçildikten sonra (4 santim açıklığa ulaşıldıktan sonra) yapılır Suni sancı uygulanması durumunda ya da sancılarınsıklığı, şiddeti ve uzunluğunun uygun olduğu saptandığında epidural katater rahim ağzı açıklığına bakılmaksızın takılabilir Doktorunuz hem eylemi etkinleştirmek hem de amniyon sıvısında bebeğin dışkısının olup olmadığını görmek amacıyla muayene sırasında su kesenizi açabilir Bu işlemsırasında ağrı ve acı duymazsınız Su kesesininaçılması eylemin süresini kısaltmaktadır Eylem takibi sırasında doktorunuz belirli aralıklarla muayene ederek rahim ağzı açıklığını, silinmeyi, bebeğin başının pozisyonunu inceler ve bir problem olup olmadığını değerlendirir Silinme ya da efasman rahim ağzı uzunluğununeylem öncesi dönemdeki uzunluğuna göre kıyaslamasıdır ![]() Örneğin uzunluk yarı yarıya azaldığında %50 silinme, tam olduğunda ve rahim ağzı kağıt gibi inceldiğinde ise %100 efasmandan söz edilir Muayenelerde bebeğin başının aşağıya doğru inip inmediği de değerledirilir Kasılamaların yeterli güçte veşiddette olmasına karşın bebeğin başının inmemesi bir problem varlığına işaret eder Muayeneler ilk başlarda kasılmaların durumunda göre 1-2 saatte bir olurken sonlara yaklaşıldığında daha sık aralıklarla yapılır Doğumun birinci evresinde bebeğin kalp atım hızında belirgin azalma olması bir tehlike işareti olabileceğinden uyanık olmak gerekir Bu nedenle ideal olan süreklimonitörizasyondur Ancak dönem dönem doktorunuz monitörünçözülmesine ve dolaşmanıza izin verebilir Rahim kasılmaları mide boşalmasını geciktirir Bu nedenleyenilen katı gıdalar uzun süre midede kalacağından kusma söz konusu olduğunda mide içeriğinin akciğerlere kaçması olasılığı vardır Bu nedenle doğumun birinci evresindegenel olarak katı yiyecekler yemeniz önerilmez Ancakdoktorunuzun onayı ile yoğurt, çorba gibi yumuşak gıdalar alabilirsiniz Aşırıya kaçmamak şartıyla su içmenizde birsakınca yoktur Serviks silinmesi tam, açıklığı 10 santimetre olduğunda doğumun en uzun evresi olan birinci evre sona ermiştir Anneadayı daha sonra doğumhaneye alınır Özetleyecek olursak doğumun birinci evresinde yaşayacağınız olaylar şöyledir: Doğum eyleminin başladığına karar verildiğinde hastaneye yatışınız gerçekleşir ![]() Lavman yapılarak barsakların son kısmı boşaltılır Damar yolu açılarak sıvı verilir Rahim kasılmaları ile bebeğin kalp atımları monitörize edilir ![]() Ağrıların durumuna göre damar yolundan suni sancı ile destek yapılabilir ![]() Kasılmalar düzenli hale geldikten sonra ya da açıklık 4 santimetreye ulaştığında epidural kateter takılır Eğer kendiliğinden açılmadıysa su keseniz doktorunuz tarafından açılabilir ![]() İlk başlarda 1-2 saatte bir daha sonra daha kısa aralıklarla muayene yapılarak durum değerlendirilir ![]() Zaman zaman monitör çözülerek dolaşmanıza izin verilebilir ![]() Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
Doğumun Birinci Evresi |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Doğumun Birinci EvresiDoğumun birinci evresi [/b] Yazan: Dr Alper mumcu Tarih:Bir bebeği ****** yoluyla uterus yani rahim içinden dışdünyaya gönderme amacıyla kadın vücudundaki değişik organların birarada yürüttüğü çabaya eylem ya da travay adı verilir İdeal ve uygun bir eylemin sonucu bebeğindoğmasıdır Başarılı bir doğumun gerçekleşmesi için bebeğin içinde bulunduğu ve gelişimini tamamladığı rahimin dışına çıkması gerekir Bunun için ise tüm hamilelikseyri boyunca kapalı duran rahim ağzının açılması ve rahimin içindeki bebeği bu açıklıktan ******ya ve oradan da dış dünyaya itmesi gerekir Bu mucizevi olay belirli bir sırayı takip eden aşamalar halinde gerçekleşir İlk önce rahim ağzı açılmaya veincelmeye uygun hale gelmelidir Normalde arkaya doğru dönükolan rahim ağzı yavaş yavaş öne doğru dönmeye başlarken içerdiği su miktarı artar ve yumuşar Bu aşamada rahimağzı ile rahim iç boşluğu arasındaki kanalı kaplayan sümüğümsü salgı ******dan dışarı akabilir Bu olay halkarasında nişan gelmesi olarak adlandırılır Temel hazırlıklar gerçekleştikten sonra ise rahim ağzının açılması ve bebeğin dışarı atılması için ana faktör olan rahim kasılmaları ile birlikte doğum eylemi başlar Doğum eyleminin 3 klinik evresi vardır 1 evre rahim kasılmalarının başlamasından rahimağzının bebeğin kafasının geçişine izin verecek kadar açılmasına ve incelmesine kadar geçen süredir ![]() Bu açıklık 10 santim olarak kabul edilir 2 evre rahim ağzının tam açık olmasından bebeğindoğumuna kadar geçen süreyi ifade eder 3 evre ise bebeğin doğumundan plasenta ve zarlarıntamamen rahim dışına atılmasına kadar geçen süredir Doğumun 1 evresiDoğumun birinci evresi rahim ağzının açılması ve incelmesi aşamasıdır Bu evre doğum eyleminin en uzun dönemidir Amaçrahim ağzının bebeğin kafasının geçmesine izin verecek kadar açılması ve aynı zamanda incelmesidir Açıklıkdilatasyon, incelme ise efasman olarak adlandırılır Buincelme ve açıklığı sağlamanın tek yolu bebeğin içeriden baskı yapmasıdır Bunu sağlamanın yolu da yukarıdan belirliaralıklarla ve belirli bir güçle bebeği itmektir Bu itmerahim kasılmaları ile gerçekleşir Rahim temel olarak kas dokusundan oluşmuştur Bu kaslarrahimin tepe noktasından başlayarak güçlü şekilde kasılırlar ve aşağıya doğru bir basınç oluşturular Bukasılmalar anne adayı tarafından ağrı olarak hissedilirler ve doğum sancısı olarak adlandırılırlar Doğumun birinci evresi de kendi içinde bölümlere ayrılır Eylemin başlamasından rahim ağzının 3-4 santimaçılmasına kadar geçen süre latent evre olarak adlandırılır Latent evrede kasılmaların sıklığı veşiddeti nispeten daha azdır İlk başlarda 15-30 dakikaaralıklarla gelen ve 15 saniye süren kasılmaların sıklığı ve şiddeti giderek artar 4 santim açıklıktan tam açıklıkolmasına kadar geçen süre ise aktif fazdır Aktif fazınsonlarına doğru kasılmalar 1-2 dakikada bir gelir ve bazen 1 dakika kadar sürebilir Doğumun birinci evresi genelde ilk doğumunu yapanlarda 12 saat, ikinci ya da daha sonraki doğumlarda ise 6-8 saat sürer Bununla birlikte birinci evre bir saatten daha kısa ya da 24 saatten daha uzun da sürebilir Bu süreyi etkileyen faktörlerşunlardır: Anne adayının daha önce doğum yapmış olması Rahim kasılmalarının sıklığı, şiddeti ve uzunluğu Serviksin kısalma ve açılma yeteneği bebek ile annenin çatısı arasındaki oranlar Bebeğin ve önde gelen kısmın duruşu Doğumun birinci evresinde sizi neler bekliyor Doğum eyleminin başladığına yapılan muayene ve monitör incelemesi ile karar verilir Monitörde düzenlirahim kasılmalarının izlenmesi siz herhangi bir ağrı hissetmeseniz bile eylemin başladığı şeklinde yorumlanır ![]() Muayenede ise rahim ağzında açıklık ve incelme olması tanıyı destekler Bazı durumlarda hiçbir belirti olmasa bilerutin muayenede rahim ağzında 1-2 santimetre açıklık saptanabilir Doğum eyleminin başladığına karar verildiğinde artık hastaneye yatmanız gerekmektedir Odanıza alındığınızdahemşireler tarafından gerekli kayıtlar tutulurken aynı zamanda tüm doğum eylemi boyunca size eşlik edecek olan monitör bağlanır Monitörde hem bebeğinizin kalp atımlarıizlenir hem de rahim kasılamalarını şiddeti ve sıklığı değerlendirilir İdeal olan tüm doğum eylemi süresince veözellikle aktif faz başladıktan sonra monitörizasyona devam etmektir Monitör karın cildiniz üzerinize yerleştirilen iki probdan oluşur Doğum takipleriniz sırasında yapılan NST incelemesiile aynıdır Problardan birisi rahim kasılmalarınıkaydederken diğeri bebeğin kalp atım hızını kaydeder Heriki veri de kağıt üzerine kaydedilir Kasılmalar sırasındakalp atım hzıında meydana gelen değişiklikler bebeğin sıkıntıda olup olmadığı hakkında fikir verir Bu aşamada doktorunuz yeniden dikkatli bir muayene yaparak bebek ile kemik çatınız arasında bir uyumsuzluk bulunup bulunmadığını ve normal doğuma engel olabilecek bir durumun olup olmadığını değerlendirir Herşeyin yolunda olduğu ve normal doğuma engel olabilecek bir durumun bulunmadığı saptandıktan sonra barsaklarınızın son kısmında birikmiş olan dışkıyı boşaltmak amacıyla lavman yapılır Lavman normal doğumda yapılması gereken biruygulamadır Bu işlem aynı zamanda doğum eyleminihızlandırma gibi bir fonksiyona da sahiptir Lavmandan sonrayatağınıza alındığınızda damar yoluaçılarak serum takılacaktır Bu işlem acil bir durum varlığında zamanındamüdahale etmek açısından son derece gerekli ve önemlidir ![]() Doğum sancılarının sıklığı ve şiddeti yeterli değilse damar yolu ile suni sancı verilebilir Eğer epiduralkatater takılacak ve ağrısız doğum gerçekleştirilecek ise bu işlem sancılar etkin hale geldikten yani latent faz geçildikten sonra (4 santim açıklığa ulaşıldıktan sonra) yapılır Suni sancı uygulanması durumunda ya da sancılarınsıklığı, şiddeti ve uzunluğunun uygun olduğu saptandığında epidural katater rahim ağzı açıklığına bakılmaksızın takılabilir Doktorunuz hem eylemi etkinleştirmek hem de amniyon sıvısında bebeğin dışkısının olup olmadığını görmek amacıyla muayene sırasında su kesenizi açabilir Bu işlemsırasında ağrı ve acı duymazsınız Su kesesininaçılması eylemin süresini kısaltmaktadır Eylem takibi sırasında doktorunuz belirli aralıklarla muayene ederek rahim ağzı açıklığını, silinmeyi, bebeğin başının pozisyonunu inceler ve bir problem olup olmadığını değerlendirir Silinme ya da efasman rahim ağzı uzunluğununeylem öncesi dönemdeki uzunluğuna göre kıyaslamasıdır ![]() Örneğin uzunluk yarı yarıya azaldığında %50 silinme, tam olduğunda ve rahim ağzı kağıt gibi inceldiğinde ise %100 efasmandan söz edilir Muayenelerde bebeğin başının aşağıya doğru inip inmediği de değerledirilir Kasılamaların yeterli güçte veşiddette olmasına karşın bebeğin başının inmemesi bir problem varlığına işaret eder Muayeneler ilk başlarda kasılmaların durumunda göre 1-2 saatte bir olurken sonlara yaklaşıldığında daha sık aralıklarla yapılır Doğumun birinci evresinde bebeğin kalp atım hızında belirgin azalma olması bir tehlike işareti olabileceğinden uyanık olmak gerekir Bu nedenle ideal olan süreklimonitörizasyondur Ancak dönem dönem doktorunuz monitörünçözülmesine ve dolaşmanıza izin verebilir Rahim kasılmaları mide boşalmasını geciktirir Bu nedenleyenilen katı gıdalar uzun süre midede kalacağından kusma söz konusu olduğunda mide içeriğinin akciğerlere kaçması olasılığı vardır Bu nedenle doğumun birinci evresindegenel olarak katı yiyecekler yemeniz önerilmez Ancakdoktorunuzun onayı ile yoğurt, çorba gibi yumuşak gıdalar alabilirsiniz Aşırıya kaçmamak şartıyla su içmenizde birsakınca yoktur Serviks silinmesi tam, açıklığı 10 santimetre olduğunda doğumun en uzun evresi olan birinci evre sona ermiştir Anneadayı daha sonra doğumhaneye alınır Özetleyecek olursak doğumun birinci evresinde yaşayacağınız olaylar şöyledir: Doğum eyleminin başladığına karar verildiğinde hastaneye yatışınız gerçekleşir ![]() Lavman yapılarak barsakların son kısmı boşaltılır Damar yolu açılarak sıvı verilir Rahim kasılmaları ile bebeğin kalp atımları monitörize edilir ![]() Ağrıların durumuna göre damar yolundan suni sancı ile destek yapılabilir ![]() Kasılmalar düzenli hale geldikten sonra ya da açıklık 4 santimetreye ulaştığında epidural kateter takılır Eğer kendiliğinden açılmadıysa su keseniz doktorunuz tarafından açılabilir ![]() İlk başlarda 1-2 saatte bir daha sonra daha kısa aralıklarla muayene yapılarak durum değerlendirilir ![]() Zaman zaman monitör çözülerek dolaşmanıza izin verilebilir ![]() Kaynak: Dr Alper Mumcu |
|
|
|