Canlılarda Davranış...

**Prof. Dr. Sinsi** · 07-16-2012

Canlıların çevreden gelen uyartıları değerlendirdikten sonra gösterdikleri tepkilere davranış denir

Tek hücreli canlılarda davranışlar

Bir uyartıya karşı canlının yer değiştirmesine taksi denir

Amip fazla ışıktan kaçar ? Negatif foto taksiAmip besinli ortamda besine yönelir ? Pozitif kemo taksiNOT: Bu olaylar sinir sistemiyle gerçekleşir

Bitkilerde davranışlar

Uyartıya karşı pozitif veya negatif yönelmeye tropizma denir

Yönelmeyi oksin hormonu sağlar

Oksin hormonu arttıkça hücre bölünmesi artar

Az ışıklı yerlerde oksin hormonu daha fazla salgılanır

Uzun süreli tepkilerdir

Fototropizma: Işığa yönelim
Geotropizma: Yerçekimine yönelim
Hidrotropizma: Suya yönelim
Kemotropizma: Kimyasal maddelere yönelim
Travmatotropizma: Köklerin, yaralanan bölgenin tersine yönelmesi

Haptotropizma: Sarmaşık gibi bitkilerin tutunma kökleriyle başka bir yapıya tutunmasını sağlar

NOT: Etkiye karşı verilen yönsüz tepkiye nasti denir

Turgor basıncıyla oluşur

Kısa sürede verilen tepkilerdir

Fotonasti: Aslanağzı bitkisinin ışıkta açılması, karanlıkta kapanması
Termonasti: Lalenin yaprakları 5-10°C’ta kapalı, 10-15°C’ta açıktır

Sismonasti: küstümotu bitkisinin dokunulduğunda yapraklarını kapatması

Hayvanlarda davranışlar

Kalıtsal (doğal) davranışlar: Doğuştan gelen davranışlardır

Örn: İnsanın doğumundan hemen sonra akciğerlerinin çalışması

Kazların V şeklinde uçması

İpek böceği tırtılının kozasını ergin olunca yapması

Refleks ve İçgüdüsel Davranışlar: Canlılarda etkiye karşı oluşan ani ve değişmez tepkilere refleks denir

Sinir sistemi olan tüm canlılarda refleksler oluşur

Örn: Parmağına iğne batan birinin elini çekmesi, emme refleksi, araba kullanma
NOT: Uyarıya karşı verilen kalıtsal, karmaşık davranışlar içgüdüsel davranışlardır

Örn:
Kuşların yuva yapması, kuşların göç etmesi

Kazanılmış Davranışlar: Deneyim sonucu değişen davranışlardır

Örn: Kargaların bostan korkuluğundan kaçması
Biyolojik saat

Fizyolojik ve davranışsal tepkilerin 24 saatlik zaman aralıklarında tekrarlanmasına günlük döngü denir

Günlük döngünün çok düzenli olması vücut içinde bir biyolojik saatle kontrol edildiğini gösterir

Sosyal davranışlar

Canlılar; üreme, beslenme, barınma, korunma gibi sebeplerden dolayı sosyal davranışlar sergilerler

Örn: Arıların Dansı, böceklerin feromon salgılaması

07-16-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Canlılarda Davranış... Canlıların çevreden gelen uyartıları değerlendirdikten sonra gösterdikleri tepkilere davranış denir Tek hücreli canlılarda davranışlar Bir uyartıya karşı canlının yer değiştirmesine taksi denirAmip fazla ışıktan kaçar ? Negatif foto taksiAmip besinli ortamda besine yönelir ? Pozitif kemo taksiNOT: Bu olaylar sinir sistemiyle gerçekleşir Bitkilerde davranışlar Uyartıya karşı pozitif veya negatif yönelmeye tropizma denir Yönelmeyi oksin hormonu sağlar Oksin hormonu arttıkça hücre bölünmesi artar Az ışıklı yerlerde oksin hormonu daha fazla salgılanır Uzun süreli tepkilerdir Fototropizma: Işığa yönelim Geotropizma: Yerçekimine yönelim Hidrotropizma: Suya yönelim Kemotropizma: Kimyasal maddelere yönelim Travmatotropizma: Köklerin, yaralanan bölgenin tersine yönelmesi Haptotropizma: Sarmaşık gibi bitkilerin tutunma kökleriyle başka bir yapıya tutunmasını sağlar NOT: Etkiye karşı verilen yönsüz tepkiye nasti denir Turgor basıncıyla oluşur Kısa sürede verilen tepkilerdir Fotonasti: Aslanağzı bitkisinin ışıkta açılması, karanlıkta kapanması Termonasti: Lalenin yaprakları 5-10°C’ta kapalı, 10-15°C’ta açıktır Sismonasti: küstümotu bitkisinin dokunulduğunda yapraklarını kapatması Hayvanlarda davranışlar Kalıtsal (doğal) davranışlar: Doğuştan gelen davranışlardır Örn: İnsanın doğumundan hemen sonra akciğerlerinin çalışması Kazların V şeklinde uçması İpek böceği tırtılının kozasını ergin olunca yapması Refleks ve İçgüdüsel Davranışlar: Canlılarda etkiye karşı oluşan ani ve değişmez tepkilere refleks denir Sinir sistemi olan tüm canlılarda refleksler oluşur Örn: Parmağına iğne batan birinin elini çekmesi, emme refleksi, araba kullanma NOT: Uyarıya karşı verilen kalıtsal, karmaşık davranışlar içgüdüsel davranışlardır Örn: Kuşların yuva yapması, kuşların göç etmesiKazanılmış Davranışlar: Deneyim sonucu değişen davranışlardır Örn: Kargaların bostan korkuluğundan kaçması Biyolojik saat Fizyolojik ve davranışsal tepkilerin 24 saatlik zaman aralıklarında tekrarlanmasına günlük döngü denir Günlük döngünün çok düzenli olması vücut içinde bir biyolojik saatle kontrol edildiğini gösterir Sosyal davranışlar Canlılar; üreme, beslenme, barınma, korunma gibi sebeplerden dolayı sosyal davranışlar sergilerler Örn: Arıların Dansı, böceklerin feromon salgılaması