Heybeliada'nın Tarihçesi-Heybeliada Resimleri -Heybeliada Resimli Tanıtım

Heybeliada'nın Tarihçesi


Tarih boyunca Adaların pek çok adı olmuştur En yaygın olanları Prens Adaları ve Kızıl Adalardır Her bir Adanın ismi de zaman içinde değişmiş, çeşitli biçimlerde yazılıp okunmuştur
Heybeliada'nın en çok kullanılan isimleri DİMONİSO HALKİTİS ve HALKİ'dir Söylentilere göre çam limanında ki bakır madenini ilk işleten DOMİNİSOS adında biri olduğu için ve Yunanca
bakır anlamına gelen HALKOSTAN türetilmiştir



Adaların Tarihçesi eski Romaya dayanır, Prens Adaları denmesinin nedeni ise, Bizans zamanında gözden Düşen Prenslerin hatta Kraliçeleri Adalardaki Manastırlara sürgün edilmesidir Heybeliada'daki ilk Manastır İS 809 Yılında bugünkü Papaz okulunun bulunduğu tepede kurulmuş olan Aya Triada Manastırıdır İS 820 Yılında Bizans Kraliçesi Teodoise ve Oğlu Vasil buraya sürgün edilmiştir
Adalar, Baltaoğlu Süleyman tarafından 17 Nisan 1453 günü zapt edilmiş ancak Fatih’in toleranslı yönetimi nedeniyle manastırdakı rahiplerin yaşamında herhangi bir değişiklik olmamıştır

1302 yılında Venedik korsanlarından oluşan bir donanma marmaraya girip istanbul’a saldırmak istedi Ancak surları aşamayan korsanlar hırslarını korumasız adalardan aldılar Bütün manastırları yağmaladılar
Bu nedenden dolayı korsanlardan korunmak amacıyla değirmen tepesine gözetleme kulesi kurdular İstanbul’un fethine yakın yıllarda biri şafakta, büyük adaya bakan dik yarların üzerinde diğeri de, bugünkü deniz lisesinin bulunduğu yerdeki Panayia manastırıdır

1562 yılında İstanbul’da veba salgını çıkınca, zengin hristiyanların bazıları hastalıktan korunmak için adalardaki manastırlara sığındılar İngiltere’nin İstanbul sefiri Sir Edward Burton da nekahat için Panayia manastırına geldi ve orada öldü
Heybeliada’nın güzelliği ve sağlığa yararı 1641 yılında adayı ziyaret eden Evliya Çelebinin Seyahatnamesinde de yazılıdır

Heybeliada’nın tarihteki dönüm noktalarından biride eski Patrik Skarlotos Karacasu’nun adaya gelmesidir Fener patriğinden azledilerek Aynoras’a sürülen Karacas sürgün cezası bittikten sonra adaya gelmiş ve şafaktaki Aya Yorgi manastırına yerleşmiştir Karacas Fener Patrikhanesine küskün olduğundan bu manastırı Kudüs Patrikhanesine bağlamıştırEski patrik, ayrıca bugünkü bahriye okulunun bulunduğu yere çok büyük ve görkemli köşk yaptırmıştır Karacas öldükden sonra bir süre boş kalmış ve de daha sonra Levent Kışlası yapılmıştır Daha sonrada bu kışla bahriye mektebine dönüşmüştür

1835’de Panayia Manastırın’da ticaret okulu açıldı İstanbul’daki zengin rum kolonisinin çocuklarına ticaret eğitimi vermek için kurulmuştu Yatılı olan bu okulda, şehrin gürültüsünden uzak ama şehre yakın bir yerde ciddi eğitim yaptırmaktı Belki de aynı nedenle denizciler içinde bir avantaj olduğu düşünülerek Bahriye Mektebi de 1850 yılında Heybeliada’ya geldi Bahriye okulu, camisi, hünkar kasrı, dersaneleri spor tesisleri, labaratuvarı ile kolej olarak kuruldu
1844‘de papaz dağında evvelce yanmış olan Aya Triada manastırın yerine ruhban okulu inşa edildi 1960’lı yıllara dek üniversite düzeyinde eğitim veren papaz okulundan din bilgini ve papaz mezun oldu

Ada’nın karşı sahil ve İstanbul’la olan bağlantısı 10/12 çiftelik kayıklarla sağlanıyordu 1846 yılında vapur işlemeye başlamasıyla bu sorun çözümlendi
1845 Kırım harbi başladı Prens Napolyon adayı ziyaret etti Kırımdan gelen yaralı fransız askerleri bahriye mektebinde tedavi edildiler
1856‘da adadaki Rum Cemaatine özerklik verildi
1857’de çarşıdaki Aya Nikola kilisesi inşaa edildi (Aya Nikola, denizcileri koruyan azizdir)

Adadaki rum nufüsu artmaya abaşladıTürkler ise küçük koleniler halinde özellikle bahriye okulu çevresinde oturuyorlardı
Tarihimizin en acı olaylarından biri olan ayastafanos anlaşmasının imzalanması sonucu savaş bitti ve ingiliz donanması da geri döndü
1887’de Heybeliada’nın ilk belediye reisi olarak Papa Yani seçildi Aynı yıl adaya telgraf geldi1894‘de büyük İstanbul depreminde papaz olkulu tamir edilemeyecek derecede yıkıldı(Bu günkü okul Mimar Fotiodis tarafından yeniden inşaa edildi)
1900 yılında ünlü eğlence bölgesi ambela tamamen yandı Ardından 1096’da bir büyük yangın daha oldu Bu yangınlardan sonra ada’da büyük bir dayanışma başladı Ada’da rum ilkolkulu, sosyal tesisler, dernekler kuruldu Ada’ya gelen ünlü ve zengin türk Abbas Paşadır Bugünkü plaj yöresinde sökülüp takılabilen portatif köşkünü kurdurdu, selamlığı, iskelesi, kayıkhanesi ile köşkün etrafında adeta bir mahalle oluşturdu Bugünkü müslüman mezarlığınıda o yaptırmıştır


İstiklal savaşının kazanılması üzerine ada da taşkınlık yapan rumlar bir yunan gemisine binerek kaçtılar
Cumhuriyetin ilanından sonra ada yaşamını etkiliyen en önemli olay 1924 yılında sanatoryumun açılmasıdır
Bu arada İsmet İnönünün adayla ilişkisi başladı İsmet Paşa ilk 1924 adaya gelmiş 1930’da şimdiki evini almıştır
Adada herhangi bir spor kulübü kurulmamıştı İstanbul’daki nüfus patlaması sonucu adanın nüfüsu da inanılmaz derecede arttı
1984 yılında birtakım girişimçilerin katılımlarıyla, Değirmen Burnunun güney batı yönünde kısmen kayalık sahilin doldurulmasıyla kazanılan arazi üzerine büyük tesis inşaa edildi