Bacon, Roger (yaklaşık 1220-1292)-İngiliz Din Adamı

Bacon, Roger (yaklaşık 1220-1292)-İngiliz din adamı





Roger Bacon, yaşadığı çağda kolay kolay düşlenemeyecek birçok teknik gelişmeyi yüzlerce yıl öncesinden haber veren bir bilim kâhinidir Buharlı gemiler, trenler, otomobiller, uçaklar, vinçler ve asma köprüler Bacon'ın daha 13 yüzyılda müjdelediği gelişmelerden yalnızca birkaçıdır Bir arkadaşına yazdığı bir mektupta şöyle diyordu: Gelecekte, bir tek kişi tarafından yönetilen ve birçok kürekçinin çektiği bir tekneden çok daha hızlı yol alabilen büyük gemiler, deniz taşıtları ve bir canlının gücünden yararlanmaksızın inanılmaz bir hızla gidebilen arabalar yapılacaktır Bacon'ın düşünceleri ve deneyleri çağının teknolojisini öylesine aşıyordu ki sonunda onu büyücülükle suçladılar

Bacon İngiltere'nin batısındaki Somerset'te ya da Gloucestershire'da doğdu Oxford ve Paris üniversitelerinde çağının temel eğitim dilleri olan Latince ve Yunanca'yı, ayrıca din, felsefe ve bilim yapıtlarını özgün dillerinden okuyabilmek için İbranice ve Arapça'yı öğrendi

Hemen hemen bütün ortaçağ bilginleri gibi bir din adamı olan Bacon'a öğrencileri, engin bilgisi nedeniyle her şeyin hocası adını taktılar Öğrencilerine her zaman yalnızca Aristo'nun ve öbür düşünürlerin yazdıklarıyla yetinmenin doğru olmadığını, bilginin kaynağına ancak deney ve araştırma yoluyla ulaşılabileceğini söylerdi Astronomi, simya, kimya ve fizik konusunda kitaplar yazan, ders veren Bacon merceklerin büyütme özelliklerini ve kullanım yerlerini açıklamış, yıldızlardan gelen ışığın Dünya'ya aynı anda ulaşmadığını ilk kez o fark etmişti

Buna karşılık, kullanılan takvimi geliştirmek üzere yaptığı çalışmalarda başarılı olamadı
Bacon, Kristof Kolomb'un doğumundan 200 yıl önce, Dünya'nın düz değil yuvarlak olduğunu ve Avrupa'dan hep batıya doğru gidildiğinde Hindistan'a ulaşılabileceğini savunmuştu Barut yapımında da önemli ipuçları yakalamış olmasına karşın, bu maddenin önemini yeterince kavrayıp bilgilerini değerlendiremedi

125766 arasında hastalanarak birçok araştırmasına ara vermek zorunda kalan Bacon' in, öğretileri yüzünden Kilise ile de arası açılmıştı O sıralarda İngiltere'de bulunan Papa IV Clemens, hakkında çok şey duyduğu Bacon'ın bazı yapıtlarını görmek istedi Çalışmalarını yazma gereği duymadığı için Papa'ya sunabilecek düzeyde bir yapıt vermemiş olduğunu fark eden Bacon, bütün bilimleri kapsayan ayrıntılı bir yapıt hazırlamaya başladı 18 ay gibi kısa bir sürede Opus maius (Büyük Yapıt), Opus minus (Küçük Yapıt) ve Opus tertium (Üçüncü Yapıt) adıyla üç kitap yazdı

Papa IV Clemens'in ölümünden (1268) sonra Kilise'yi çağdışı olmakla suçlayan Bacon 127779 arasında bir süre için hapse atıldı; ama yaşamının sonuna kadar yazmaktan geri kalmadı

BACON (Roger), ingiliz filozof ve bilgin (ilehester, Somerset, ya da Bisley, Gloucester, 1220'ye doğr -Oxford 1292), Doctor admirabilis diye anılırdı1236-1251 arasında yaşadığı Paris'e gelmeden önce Oxford'da öğrenim gördü Fransiskenler tarikatına girdi ve Aristoteles'in yapıtlarını yorumladı 1247'den sonra bilimsel çalışmalara yöneldi Ama, 1257'de öğretim yapması yasaklanınca Paris'e döndü 1251'de Oxford'a dönerek De speculis, De mirabili potestate artış et naturae, Metaphysica, De multipii-catione specierum, De computo naturali adlı kitapları yazdı

1265'te Clemens IV adıyla papa olan koruyucusu, 1266'da Bacon'dan yapıtlarının bir kopyasını istedi Bacon, bunun üzerine, çağın bilgilerini ele alan Communia naturalium adlı yapıtını hazırlamaya koyuldu, ama bunu yarıda bırakarak Opus ma-jus'u yazdı (1267-68) Bu yapıtını De mul-tiplicatione specierum, Opus minus ve belki de Opus tertium ile birlikte papaya yolladı Daha sonra çeşitli yapıtlar ve özellikle Compendium studii philosophiae üzerinde çalıştı 1277'de, çağdaşı olan do-minikenlerden bazılarına ve özellikle Al-bertus Magnus ve aziz Thomas'a yönelttiği saldırılardan ötürü, yapıtları, fransis-kenlerin başkanı Ascoli'li Gerolamo tarafından kuşkulu görüldü Görüşleri mahkûm edildi ve kendisi de 1277-1292 arasında hapiste yattı Serbest bırakıldıktan sonra Compendium studii theologiae adlı yapıtını yazmaya başladıysa da bitireme-den öldü

Çağının en gözüpek bilim adamlarından biri olan Roger Bacon, matematiğin bilimlerde temel bir rol oynadığını ilk ilan edenlerdendir Julius takviminin yanlış olduğunu ilk ileri sürenlerden biri de yine odur Ptolemaios sisteminin zayıf yanlarını kavradı ve belirtti Optikte, ışığın yansıma yasalarını ve kırılma olaylarını gösterdi, küresel aynaların işleyişini çözdü ve bir gökkuşağı teorisi ortaya koydu Gemi, araba, uçan alet gibi birçok mekanik icadın temellerini açıkladı Kimya alanında top barutunun formülüne kitaplarında rastlandığı için, barutun bulucusu sayıldı Oysa, Bacon bu formülü Araplardan almıştı

Yenilikçi, açık düşünceli, her şeyi merak eden bir kafa yapısına sahip olan Bacon, bilimin sürekli ilerleyiş halinde olduğunu düşünüyordu Bunun için, Paris'te yayılmasına ön ayak olduğu halde, Aristoteles'in düşüncesini aşmaya yöneldi Çağının, madde, biçim (form), bireyleşme, vb gibi sorunları üzerinde büyük bir'dikkatle durdu Tümpiter sorununu da ele aldı ve bunu, görünüşe göre, kavramcı bir anlayışla çözümledi Skolastiğin boyunduruğundan ilk kurtulanlardan biridir ve scien-tia experimentalist coşkuyla selamlar Ona göre, biri edilgin ve sıradan, öbürü etkin ve bilgince olmak üzere iki türlü gözlem ve deney vardır "Deneysel bilim, hakikati daha yüksek bir bilimden almaz; o, bilimlerin efendisidir, ötekiler ona hizmet ederler," diye yazar

Bununla birlikte, bilimsel tasarısı, bütüncü bir dünya görüşüne, dini inancın sağladığı temele dayanır Ona göre her bilim, tanrıbilime dayanır; tanrıbilim ise Tanrı' nin bir armağınıdır Tanrıbilimin hizmetkârı olan felsefe, tâ Adem'den beri Tanrı vahyine dayanmıştır