Kambur Balinalar

Yazı: Douglas H Chadwick

Fotoğraflar: Flip Nicklin

Kambur balinaların akrobatik hareketleri ve derinlikleri dolduran ünlü şarkıları, sualtındaki gizemlerini açıklamaya yetecek mi?



Dünyadaki en büyük hayvanların yok olma tehlikesi altında olduğu günleri hatırlıyor musunuz? 1960'lar ve 70'lerde ticari avlanma yüzünden büyük balina türlerinin birçoğu öylesine azalmıştı ki, gezegenimiz neredeyse bu olağanüstü canlılardan tamamen yoksun kalacaktı
Ama öyle olmadı Bugün Hawaii'nin Maui ve Lana'i adaları arasındaki 'Au'au Kanalı'na kışın giderseniz, okyanusun dev kabartılarla dolu olduğunu görürsünüz Ağırlığı 40 tonu bulan kambur balinalar, dört bir yanda yüzeye yükselip su püskürtür, sarmal dönüşler yapar, yüzgeçleri ya da kuyruk kanatlarıyla suyu döverler Sıçradıklarında kuyrukları neredeyse tamamen sudan çıkar, çeneleri göğe doğru 12 metre yükselir; sonra da kilometrelerce uzaktan duyulan müthiş bir gümbürtüyle suya düşerler
Dünya genelinde sayıları birkaç bine düşen kambur balinalar, 1960'larda avlanmalarının yasaklanmasından sonra yeniden çoğalmaya başladı Yakında tamamlanması beklenen ve bugüne dek yapılmış en yoğun ve en geniş kapsamlı kambur balina araştırması olan SPLASH adlı üç yıllık sayım, sadece Büyük Okyanus'un kuzeyindeki nüfusun dahi 10000'i aştığını, belki de 25000'i bulduğunu ortaya çıkarabilir
Bu balinaların en az yarısı, hatta tüm nüfusun üçte ikisine kadar olan bölümü, kasım sonlarından mayısa kadar Hawaii çevresinde, 3550 kilometrekarelik Hawaii Adaları Kambur Balina Ulusal Koruma Alanı'nın pek çok yerinde, özellikle de 'Au'au Kanalı'nda toplanıyor Güneşin altında sıçrayan her kambur balina, gözlem teknelerinden alkış alırken, pek çoğu sualtında yüzüyor
Balinalar genellikle, nefes almak için okyanusun pırıltılı sularını yararak yüzeye çıktıkları sırada, kısa süreliğine görülebiliyor Su yüzeyinde diğer birçok balina türünden daha aktif olan kambur balinalar dahi, yaşamlarının yaklaşık yüzde 90'ını sualtında geçiriyor Peki, orada ne yapıyorlar? Uzak, çetin denizler boyunca, araştırmacıların izleyemeyeceği kadar geniş alanlarda dolaşıyorlar –balina davranışlarının hâlâ gizemini korumasına şaşmamalı Ancak araştırmacılar, 'Au'au Kanalı'nın ılık sularında balinaların yaşamlarının çok önemli bir parçasına ait yeni ipuçları topluyor: kur yapma ve doğum
Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni çerçevesinde elde edilmiştir

Hawaii Tatili
Fotoğraf : Flip Nicklin

Binlerce kambur balina her yıl Hawaii'nin masmavi derinliklerinde toplanıyor Bazen güneşin altında hoplayıp sıçrıyor, bazen de sessiz sakin öylece bekliyorlar Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Hayata Atılış
Fotoğraf : Flip Nicklin

Birçok kambur balina için yaşam, Hawaii Adaları Kambur Balina Ulusal Koruma Alanı'nın berrak sularında başlar Fotoğraftaki 4,5 metrelik bu yavru, yalnızca birkaç haftalık Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Asılı Duruş
Fotoğraf : Flip Nicklin

"Soluktutan" balina çiftinin dişisi hareketsiz bekliyor Büyük Okyanus'un kuzeyindeki kambur balinaların çoğu, kış aylarında, doğurmak ve çiftleşmek üzere Hawaii sularında bir araya geliyor Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Çiftleşme Dansı
Fotoğraf : Flip Nicklin

Bir diğer çift yüzeye doğru yükseliyor Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Nereye Gidiyorlar?
Fotoğraf : Flip Nicklin

Aleut Adaları, ağustosta kambur balinalar ve bazı yelkovan türleri için göz kamaştırıcı bir sofra kuruyor Kuzey kambur balinaları yaz aylarında Rusya, Alaska, İngiliz Kolumbiyası ile ABD'nin batısındaki sularda besleniyor Kışın ise üç üreme grubu, Meksika ve Orta Amerika, Hawaii ve Büyük Okyanus'un batısına yolculuk ediyor Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Av Peşinde
Fotoğraf : Flip Nicklin

Suyu süzen koca bir ağızdan pek bir şey kaçamaz Kambur balinalar küçük balık ve kril avlarken farklı taktikler de kullanır: kabarcıklardan bir "ağ" oluşturmak, avlarına kuyruk kanatları ve göğüs yüzgeçleriyle vurmak ve düzenli bir grup oluşturarak bir arada beslenmek Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Paylaşmaya Yeter
Fotoğraf : Flip Nicklin

Kambur balinalar, Aleutlar'da krilleri yelkovanlarla paylaşıyor Yazlık beslenme alanlarında tıka basa doyan balinalar, kışlık üreme alanlarındaki sularda çok az yer, belki de hiçbir şey yemez Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Kabarcık İzi
Fotoğraf : Flip Nicklin

Erkek balina geride bıraktığı bu kabarcıklarla, bir başka erkeği aşağısında yüzmekte olan dişiden uzak durması için uyarıyor olabilir Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Yarışın Birincisi
Fotoğraf : Flip Nicklin

Şu an için altındaki dişiye kur yapma hakkını kazanan bu erkek, bu amaçla 15 kadar rakibine karşı zorlu bir mücadele verdi ve sonuçta galip geldi Uzmanlar, baş kavalye adı verilen birincilerin, bu konumlarını kazanıp yitirdiklerini gözlemlemiş; ancak hiçbir uzman, kambur balinaların çiftleşmelerine tanık olmamış Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Balina Tarzı Kur
Fotoğraf : Flip Nicklin

Çevresinde dönerek ve onu kollayarak dişisine yakın ilgi gösteren bir erkek balina (altta) Baş kavalye konumundan dolayı, kısa bir süre sonra -sayıları 2'den başlayıp 20'nin üzerine kadar çıkabilen gruplar halinde- buraya yönelebilecek rakiplere karşı tetikte durması gerekiyor

Çiftleşme Oyunu
Fotoğraf : Flip Nicklin

Kış üreme mevsiminde Hawaii sularında devriye gezen bir erkek kambur balina Büyük Okyanus'un kuzey kesimindeki kambur balinalar yarıdan üçte ikiye kadar varan bir oranla bu dönemde çiftleşmek ve yavrulamak üzere bir araya gelir Yıllardan beri araştırmacılar bu billur berraklığındaki sularda balinaların davranışlarını inceliyor Tam 25 yıldır süren bir inceleme, sadece erkeklerin söylediği gizemli şarkıların amacını açığa çıkarmaya çalışıyor

Tehlikeli Karşılaşmalar
Fotoğraf : Flip Nicklin

Her yıl 300000 kadar balina ve yunus, balıkçı ağlarına takılarak ölüyor Maui açıklarındaki bu kurban kurtarılamadı, ancak Aralık 2005'ten bu yana diğer pek çok balina başarıyla serbest bırakıldı Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Uzak Durun
Fotoğraf : Flip Nicklin

Kambur balinalar gemi çarpmalarına karşı da savunmasız Yasa gereği en az 90 metre uzaklarından geçmeleri zorunlu olsa da, geçtiğimiz yaz Hawaii'de altı kambur balinaya deniz aracı çarptı Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Bu Şarkıda Ne Var?
Fotoğraf : Flip Nicklin

Baş aşağı duran erkek, solo söylüyor Kambur balina şarkılarını inceleyen deniz biyoloğu Jim Darling, "Çoğu kez, şarkı söyleyen erkeğe şarkı söylemeyen bir başka erkek katılır Genellikle şarkı söyleyen susar, sonra tek tek, ya da birlikte uzaklaşırlar Şarkının, üreme alanlarındaki erkeklerin ilişkilerinde bir rol oynadığı açık Bugüne kadar dişilerin bu şarkıdan etkilendiklerine dair ise hiçbir kanıt yok" diyor Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Derindeki Gizemleri Çözmek
Fotoğraf : Flip Nicklin

Jim Darling bir teknenin güvertesinden kambur balina şarkılarını kaydediyor Kambur balina şarkılarının şifresini çözmek için yıllarca uğraşmış Kesin bildiği şey şu: Bir bölgedeki tüm kambur balinalar aynı şarkıyı söylüyor; dünyanın başka kesimlerindeki kambur balina popülasyonlarının söyledikleri şarkılar ise belirgin biçimde farklı Araştırmalar ayrıca şarkıların zamanla değiştiğini ortaya koymuş bulunuyor -bazen yıldan yıla ve hatta tek bir üreme mevsimi içinde Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Dalış Gösterisi
Fotoğraf : Flip Nicklin

Belki de birkaç haftalık olan bu balina yavrusu enerjik biçimde suları yarıyor Bir yıla kadar süt emecek Annesi büyük olasılıkla Hawaii'de hiç beslenmeyecek ve onunla birlikte kuzeydeki -Alaska ya da İngiliz Kolumbiyası açıkları gibi- yazlık beslenme alanlarına yolculuk edene kadar bekleyecek Dişiler iki ya da üç yılda bir yavruluyor

Yakın Çekim
Fotoğraf : Flip Nicklin

Maui merkezli bir araştırma grubu olan Balina Vakfı'ndan Jason Sturgis, yüksek çözünürlüklü kamerasıyla dişi balina ile altında duran bir yaşlarındaki yavrusunu filme alıyor Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir

Kontrollü Erişim
Fotoğraf : Flip Nicklin

Jason Sturgis'in kambur balinaları yakından görüntülemesi ancak ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nden alınan özel bir izinle (753-1599) sağlandı Flip Nicklin ile araştırma uzmanları Meagan Jones ve Jim Darling gibi, o da Maui merkezli Balina Vakfı'nın bir üyesi

Yollar Ayrılıyor
Fotoğraf : Flip Nicklin

Bir yaşlarındaki bu yavru, birkaç hafta içinde annesinden ayrılacak Anne ona kuzeydeki beslenme alanlarını çoktan göstermiş bile Bir sonraki yolculukta genç balina tek başına olacak Bu yazıda kullanılan tüm materyal, ABD Deniz ve Balıkçılık Dairesi'nin 753-1599 sayılı izni ile elde edilmiştir