Güney Kore

Güney Kore
Kore Cumhuriyeti

Ülkenin Resmi Tam Adı: Kore Cumhuriyeti
Kısa Şekli : Güney Kore
Yerel Tam Adı: Taehan-min'guk
kısaltma: ROK
Yönetim biçimi: Cumhuriyet
Başkenti: Seul
İdari Bölümleri: 9 eyalet ve 7 metropoliten şehir; Cheju-do, Cholla-bukto, Cholla-namdo, Ch'ungch'ong-bukto, Ch'ungch'ong-namdo, Inch'on-gwangyoksi, Kangwon-do, Kwangju-gwangyoksi, Kyonggi-do, Kyongsang-bukto, Kyongsang-namdo, Pusan-gwangyoksi, Soul-t'ukpyolsi, Taegu-gwangyoksi, Taejon-gwangyoksi, Ulsan-gwangyoksi
Bağımsızlık Günü: 15 Ağustos 1945 (Japonya'dan)
Milli Bayramları: Liberasyon Günü, 15 Ağustos (1945)
Anayasası: 25 Şubat 1988
Üye Olduğu Uluslararası Örgüt ve Kuruluşlar: AfDB (Afrika Kalkınma Bankası), APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu), ARF, AsDB (Asya Kalkınma Bankası), ASEAN (Güneydoğu Asya Ülkeleri Örgütü), AG (Avustralya Grubu), BIS (Uluslararası İmar Bankası), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CP, EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ESCAP (Asya ve Pasifikler Ekonomik ve Sosyal Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-77, IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), IHO (Uluslararası Hidrografi Örgütü), ILO (Uluslarası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), MINURSO (BM Bati Sahra Referandum Misyonu), NAM, NEA (Nükleer Enerji Ajansı), NSG, OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPCW, OSCE (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNHCR (BM Mülteciler Yüksek Komiserliği), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNMOGIP (BM Hint Pakistan Askeri Gözlem Grubu), UNOMIG (BM Gürcistan Gözlem Misyonu), UNTAET (BM Doğu Timor Geçiş Yönetimi), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü), ZC
Asya’nın doğusunda Kore Yarımadasının 38° enleminin güneyinde kalan bir devlet Kuzeyinde Kore Demokratik Halk Cumhûriyeti, batısında Sarıdeniz, doğusunda Japon Denizi, güneyinde Doğu Çin Denizi bulunur

Târihi

Kore târihi MÖ 3000 yılına kadar uzanır Çin’in eline geçtikten sonra, Budizm ve Çinlilerin etkisinde kaldı Daha sonraları 7 yüzyıldan 20 yüzyıla kadar değişik hânedânların idâresi altında bağımsız olarak yaşadı 1910 yılında Japonlar Kore’yi işgal ederek koloni hâline getirdiler Bu durum, 1945 yılına kadar sürdü İkinci Dünya Harbinde Japonya’nın yenilmesinden sonra Güney Kore’yi ABD, Kuzey Kore’yi de Rusya işgal etti Böylelikle kuzeyde komünist rejim, güneyde demokratik rejim kurulmuş oldu
25 Haziran 1950’de Rus subaylarının kumandasındaki Kuzey Kore birlikleri, yarımadanın tamamına komünizmi kabul ettirmek için Güney Kore’ye saldırıp istilâ etti Bunun üzerine BM, Güney Kore’nin kurtarılmasına karar verdi Bölgeye BM askerleri gönderildi Bu orduya Türkiye, bir tugayla katıldı İşgalci komünist birliklerin Güney Kore’den çıkarılması için Mehmetçik büyük başarı gösterdi Mehmetçiğin zaferi bütün dünyâya yayılarak takdir topladı Yapılan görüşmeler neticesinde 27 Temmuz 1953’te ateşkes imzalandı 38 Paralel Güney Kore ile Kuzey Kore arasında sınır kabul edildi Savaş sonrası, Başkanlık sistemine dayalı demokratik rejime geçildi Kuzey Kore ile birleşme devamlı gündemde olup, yakın bir zamanda tek devlet hâline gelmeleri ümit edilmektedir




Fizikî Yapı

Güney Kore’nin güney ve batı kıyıları çok girintili ve çıkıntılıdır Birçok yarımada ve küçük adalarla çevrilmiştir Bu kısımlarda, Pusan ve İnchon en önemli limanlarındandır Doğu bölümü dağlık olmasına rağmen, batı bölümü geniş alanlar, ovalar ve tepelerle kaplıdır Doğu bölümünde tabiî limanlar da yoktur Genellikle dağlıktır Fakat dağlar yüksek değildir En yüksek dağı, 1915 m ile Chiri San Dağıdır Önemli nehirleri arasında Naktong, Han ve İnchon ırmakları sayılabilir
İklimi
Kore’nin iklimi, kışın karalardan esen soğuk rüzgârların, yazın Pasifik’ten esen sıcak ve nemli muson rüzgârlarının etkisindedir Ülkenin yüzey şekilleri iklimi etkiler Muson rüzgârları sayesinde bitki örtüsü arasında tropikal bitkiler de yer alır Yıllık yağış ortalaması 1270 mm’dir Güneyde Eylül ayında sık sık tayfunlar görülür Ülkede en düşük sıcaklık ortalaması 3°C, en yüksek sıcaklık ise 24°C’dir
Tabiî Kaynaklar
Eskiden ormanlarla kaplı olan ülkede denetimsiz kesim, yangın ve hastalık yüzünden ormanlar kalmamıştır Fakat dağınık çam ve bambu ağaçları vardır
Mâden bakımından zengin sayılmaz Fakat tungsten üretiminde önde gelen ülkelerdendir Ayrıca kömür, demir, fluorin, grafit, altın, bakır ve kurşun az miktarda çıkarılır
Nüfus ve SosyalHayat
Kore nüfusu, 1945 yılında 15 milyon iken, Kuzey Kore’den gelen göçmenler yüzünden bugün 43 milyonu geçmiştir Halkın % 32’si şehirlerde yaşar En büyük şehir, başşehir Seul’dür Kore, Çin ile Japonya arasında bir köprü olmasına rağmen, kendilerine has bir kültür geliştirmiştir Köylerde yaşayan Koreliler, yüzyıllar önceki gibi giyinir ve yaşarlar Şehirlerde yaşayanlar ise batı dünyasının etkisindedirler
Halkın büyük kesimi Konfüçyanizm ve Budizm inancındadırlar % 10 kadar Hıristiyan vardır Kore Türk tugayının tanıttığı İslâmiyet, her geçen gün yayılmaktadır Halkın kullandığı ve resmî dili Korecedir
Eğitimi: Eğitim 6-12 yaş arasında mecburî ve ücretsizdir Ülkede okur-yazar oranı % 92’dir Güney Kore’de 72 üniversite ile 82 yüksek okul vardır

Siyâsî Hayat

1972 Anayasasıyla yürütme görevi, Ulusal Konferans tarafından 6 yıl için seçilen Devlet Başkanına verilmiştir Kânun yapma görevini üzerine alan Millet Meclisinin 276 üyesi vardır Meclis üyeleri 4 yıl için halk tarafından seçilirler Başkanın meclisi feshetmek yetkisi vardır

Ekonomi

Ülke ekonomisinin temeli tarıma dayanır Bunun yanında balıkçılık ve çıkarılan tungsten madeni sanâyi ve ekonomide önemli yer tutar
Tarım: Kore Yarımadasının verimli toprakları, Güney Kore sınırları içinde kalmıştır Halkın başlıca besin maddesi olduğundan, pirinç ekimi önemli yer tutar Pirinç üretimi, 7 milyon tonun üzerindedir Ülkede pirinçten başka buğday, arpa, patates, soya fasulyesi, tütün ve şekerkamışı yetiştirilir
Balıkçılık: Ülkenin önemli gelir kaynaklarından birisi de balıkçılıktır Ülke topraklarının üç tarafı denizle çevrili olduğu ve açık deniz balıkçılığı yaptığı için, ihraç edilecek kadar balık avlanır
Sanâyi: Yarımadanın ikiye bölünmesinden sonra Güney Kore dışarıdan sağladığı kredilerle sanâyisini hızla geliştirmiş ve çeşitli sanâyi ürünleri ihraç edecek duruma gelmiştir Dokuma, kâğıt, kontrplak, elektrik ve elektronik âletler yapımı ileri düzeydedir Ayrıca plastik maddeler, boya, gübre, çimento, cam fabrikaları ve araba fabrikaları vardır Motor sanâyii de kurulmuştur
Ticâret: Güney Kore dışarıya, dokuma, kontraplak, elektronik âletler, kara taşıtları, elektrik gereçleri, tungsten, balık ve balık ürünleri ihraç eder En çok giyim eşyası satan ülkeler arasındadır Dışarıdan ise makina ve tahıl alır Güney Kore’nin ticaret yaptığı ülkelerin başında ABD, Japonya ve Hong Kong gelir Yıllık ihracat tutarı 20 milyar dolar civarındadır
Ulaşım: Ülkeden kara ulaşımı, karayolları ve demiryolları ile sağlanmaktadır Demiryollarının uzunluğu 6340 km, karayollarının uzunluğu ise 54689 km’dir Bu yolların % 57’si asfalt kaplanmıştır
Yarımada ülkesi olduğu için denizcilik gelişmiştir Önemli limanları Psan ve İnchon limanlarıdır Hava ulaşımı Güney Kore Hava Yolları ile sağlanmaktadır
Genel İstatistiki Bilgiler
Konum: Doğu Asya, Kore yarımadasının güney kısmında, Japon Denizi ve Sarı Deniz kıyısında yer alır
Coğrafi Konumu: 37 00 Kuzey derecesi, 127 30 Doğu boylamı
Bulunduğu Kıta: Asya
Yüzölçümü: 98,480 km²
Sınırları: toplam: 238 km
Sınır Komşuları: Kuzey Kore 238 km
Denize Kıyısı (Sahil şeridi): 2,413 km
İklimi: Ilıman
Arazi Yapısı: Çoğunlukla tepelikler ve dağlar
Deniz Seviyesinden Yüksekliği: en alçak noktası: Japon Denizi 0 m; en yüksek noktası: Halla-san 1,950 m
Doğal Kaynakları: Kömür, tungsten, grafit, molibden, kurşun, hidro enerji
Arazi Kullanımı: tarıma uygun topraklar: %19
Devamlı Ekilen Alanlar: %2
Otlakları: %1
Ormanlık Arazisi: %65
Diğer Arazileri: %13 (1993 verileri)
Sulanan Arazisi: 13,350 km² (1993 verileri)
Ülkede Görülme Olasılığı Olan Doğal Afetler: Tufanlar, sismik aktivite
Nüfus: 47,904,370 (Temmuz 2001 verileri)
Nüfus Artış Oranı: %089 (2001 verileri)
Mülteci oranı: 0 mülteci/1,000 nüfus (2001 tahmini)
Bebek Ölüm Oranı: 771 ölüm/1,000 doğan bebek (2001 tahmini)
Ortalama Hayat Süresi: Toplam Nüfusun: 7465 yıl
Erkeklerde: 7097 yıl
Kadınlarda: 7874 yıl (2001 verileri)
Ortalama Çocuk Sayısı: 172 çocuk/1 kadın (2001 tahmini)
HIV/AIDS - hastalıklarına yakalanan yetişkin sayısı: %001 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalığı olan insan sayısı: 3,800 (1999 verileri)
HIV/AIDS - hastalıklarından ölenlerin sayısı: 180 (1999 verileri)
Ulus: Koreli
Nüfusun Etnik Dağılımı: Homojen (20,000 Çinli haricinde)
Din: Hıristiyan %49, Budist %47, Konfüçyanist %3, Şamanist, diğer %1
Diller: Korece, İngilizce
Okur Yazar Oranı: 15 yaş ve üzeri için veriler
Toplam Nüfusta: %98
erkekler: %993
kadınlar: %967 (1995 verileri)
GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 7646 milyar $ (2000 verileri)
GSYİH - reel büyüme: %9 (2000 verileri)
GSYİH - sektörel bileşim: tarım: %56
endüstri: %414
hizmet: %53 (1999 verileri)
Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %23 (2000)
İş Gücü: 22 milyon (2000)
İşsizlik oranı: %41 (2000 verileri)
Endüstri: elektronik, otomobil üretimi, kimyasallar, gemi onarımı, çelik, tekstil, giysi, ayakkabı, gıda maddeleri
Endüstrinin büyüme oranı: %17 (2000)
Elektrik Üretimi: 250287 milyar kWh (1999)
Elektrik Tüketimi: 232767 milyar kWh (1999)
Elektrik İhracatı: 0 kWh (1999)
Elektrik İthalatı: 0 kWh (1999)
Tarım Ürünleri: Pirinç, arpa, sebze, meyve, sığır, domuz, tavuk, süt, yumurta, balık
İhracat: 1726 milyar $ (2000)
İhracat Ürünleri: Elektronik ürünler, makine ve parça, motorlu araçlar, çelik, gemi, tekstil, giysi, ayakkabı, balık
İhracat Ortakları: ABD %205, Japonya %11, Çin %95, Hong Kong %63, Tayvan %44 (1999)
İthalat: 1605 milyar $ (2000)
İthalat Ürünleri: Makine, elektronik, taşıt ekipmanları, tekstil, organik kimyasallar, hububat
İthalat Ortakları: ABD %208, Japonya %202, Çin %74, Suudi Arabistan %47, Avustralya %39 (1999)
Dış Borç Tutarı: 137 milyar $ (Kasım 2000)
Para Birimi: Güney Kore Wonu (KRW)
Para Birimi Kodu: KRW
Mali Yılı: Takvim yılı