Tarihte Bugün 16 Aralık

Tarihte Bugün 16 Aralık

16 Aralık günü tarih sayfalarına nasıl yansıdı? Tarihin değişik dönemlerinden 16 Aralıkta yaşananlar

Osmanlıda ilk matbaa faaliyete geçti (1727)

Beethoven doğdu (1770)
Vatan Gazetesi bir ay süre ile kapatıldı (1959)
Boğaz Köprüsü, 303 milyon liraya ihale edildi (1969)
Çinde meydana gelen 86 şidettindeki depremde 100 bin kişi hayatını kaybetti (1920)

İBRAHİM MÜTEFERRİKA VE OSMANLIDA İLK MATBAA
Türk matbaacısı olan İbrahim Müteferrika, 1674 yılında Macaristanın Kolojvar kentinde doğdu Protestan bir Macar ailesinin oğlu olan İbrahim Müteferrika İlahiyat öğrenimi gördüğü sırada Türklere esir düştü İstanbula getirildi ve Müslüman oldu Osmanlı Devletinde (vezirlerin emirlerini ilgililere duyurma görevi) müteferrikalık yaptı Dil bilmesinden dolayı başka devletlerle olan müzakere heyetlerinde bulundu Bir süre, Türkiyeye davet edilmiş bulunan Macar beyi FRakoezinin hizmetine verildi
Macaristandaki öğrenimi sırasında basım ve hak işlerini de öğrenmiş bulunduğundan bir matbaa kurmayı amaç edindi 1719-1720 yılları arasında matbaayı kurdu İbrahim Müteferrikanın bu teşebbüsüne karşı çıkan din taassubunun yenilmesinde, Damad İbrahim Paşanın büyük yardımı oldu Bununla birlikte, matbaanın açılmasına ancak dini olmayan eserler basmak şartıyla fetva verildi 16 Aralık 1727de ilk matbaa faaliyete geçti Bu matbaada basılan ilk önemli eser Vankulı Lugatidir Bundan başka 16 önemli eser ve bazı haritalar da basıldı İbrahim Müteferrikanın matbaası tarihteki ilk Müslüman Türk matbaasıdır Fakat Türkiyede gayrimüslimlerin daha önce açmış bulundukları matbaalar vardır

Tarihte Bugün 16 Aralık

Olaylar

1631 - Vezüv yanardağı faaliyete geçti: yaklaşık 4000 kişi öldü
1707 - Japonya'da Fuji Dağı'nın kayıtlara geçmiş son patlaması gerçekleşti
1727 - Türkiye'de ilk kitap (Vankulu Lugati) basıldı
1773 - Boston Tea Party: Amerikan kolonistleri çay vergilerini protesto etmek için Boston limanındaki üç İngiliz gemisine girip 300 den fazla çay sandığını denize döktüler
1876 - II Abdülhamit' in Cuma selamlığına arabayla gitmesinden sonra padişahların törene saltanat arabalarıyla katılmaları gelenek haline geldi
1902 - Türkistan'da 6,4 şiddetinde deprem: yaklaşık 4500 kişi yaşamını yitirdi
1918 - Giresun'da Işık adlı milli gazete çıkmaya başladı
1920 - Çin'in kuzeybatısındaki Ganzu eyaletinde 8,6 büyüklüğünde deprem: 200 bin kişi öldü
1925 - Cemiyet-i Akvam, daha önce saptanan "Brüksel hattını" Türk-Irak sürekli sınırı olarak kabul etti Bu karara göre, Musul Irak'a verildi
1932 - Samsun-Sivas demiryolu hattı işletmeye açıldı
1946 - İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı Türkiye Sosyalist Emekçi ve Köylü Partisi, Türkiye Sosyalist Partisi, İstanbul İşçi Sendikalar Birliği ve İstanbul İşçi Kulübünü kapattı Ayrıca, Yığın, Noror, Gün, Ses, Sendika, Dost dergi ve gazeteleri yasaklandı Yarın gazetesi ve Büyük Doğu dergisinin yayımı 4 ay süreyle durduruldu
1948 - Kamboçya bağımsızlığını ilan etti
1949 - Ahmet Sukarno Endonezya'nın ilk cumhurbaşkanı oldu
1959 - Vatan gazetesi bir ay süreyle kapatıldı
1965 - NASA Pioneer-6 sondasını Delta roketiyle uzaya gönderdi Sonda ile en son temas 8 Aralık 2000 de oldu
1967 - Stanford-Universitesinde bir grup bilim adamı, eşi tekrar yapılabilen DNA'yı ayrıştırmayı başardı
1969 - İstanbul Boğaz Köprüsü, 303 milyar liraya ihale edildi
1972 - Sol Yayınları sahibi Muzaffer Erdost'un 7,5 yıllık mahkûmiyeti Yargıtay'da onaylandı Muzaffer Erdost, Vladimir İlyiç Lenin'in “Ne Yapmalı” adlı kitabını yayımlamaktan yargılanmıştı
1974 - Televizyon haberlerinde gösterilen Kuzey Amerika haritasının Vladimir İlyiç Lenin'e benzediği ihbar edilince savcılık soruşturma başlattı
1982 - Barış Derneği Başkanı Mahmut Dikerdem tahliye oldu
1985 - Mafya hesaplaşması: Paul Castellano ve Thomas Bilotti, Gambino ailesinin lideri John Gotti'nin emriyle New York'ta bir restoranın önünde vurularak öldürüldü
1986 - Kocaeli Gazeteciler Cemiyeti kuruldu
1990 - Jean-Bertrand Aristide Haiti'nin ilk demokratik seçimlerini kazandı ve seçimle işbaşına gelen ilk başkan oldu
1990 - Osman Hamdi Bey'in "Kaplumbağa Terbiyecisi" adlı tablosu rekor fiyatla satıldı: 1 milyar 750 milyon lira
1991 - Kazakistan, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan etti
1992 - Sigara üretiminde devlet tekeli tarihe karıştı; Başbakan Süleyman Demirel, özel sektöre ait Philsa sigara fabrikasını açtı
1991 - Halkın Emek Partisi (HEP) genel başkanlığına Feridun Yazar seçildi
1996 - Kerkük-Yumurtalık Boru Hattı yeniden açıldı
1998 - Amerika, Irak'a "Çöl Tilkisi" harekatını başlattı Harekatın nedeninin Irak'ın Birleşmiş Milletler'in ülkede yaptığı kitle imha silahlarını kontrolünü engellemesi olduğu ileri sürüldü
2002 - NATO ile AB arasında, "NATO-AB Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası Ortak Bildirisi" ile stratejik işbirliği anlaşmasına varıldı Uzlaşma, ABnin, Avrupa Güvenlik ve Savunma Politikası (AGSP) çerçevesinde oluşturacağı askeri birimlerin, NATOnun lojistik, stratejik ve istihbarat alanlarındaki yeteneklerini kullanabilmesine olanak tanıyor

Doğumlar

1770 - Ludwig Van Beethoven, Alman besteci
1899 - Noël Coward, İngiliz oyun yazarı, besteci ve aktör
1928 - Arthur C Clarke, 2001: Bir Uzay Destanı ile ünlenen İngiliz bilim kurgu yazarı
1928 - Philip Kindred Dick , Amerikalı bilim-kurgu roman ve kısa hikâye yazarı (ö 1982)
1938 - Liv Ullman, Bergman filmleriyle ün kazanan Norveçli aktrist
1961 - Bill Hicks, Amerikan Stand-Up komedyeni
1964 - Celal Kadri Kınoğlu, tiyatro ve televizyon oyuncusu
1970 - Michaela Schaffrath porno filmlerle tanınan oyuncu
1971 - Paul van Dyk, Alman Dj ve prodüktör
1971 - Seyhan Kurt,Şair,yazar,sosyolog
1972 - Željko Kalac, Avustralyalı futbolcu
1975 - Kaba Diawara, Gineli futbolcu

Ölümler

1474 - Ali Kuşçu, Türk gökbilimci, matematikçi ve dilbilimci (d 1403)
1859 - Wilhelm Grimm, Alman masal yazarı (d 1785)
1897 - Alphonse Daudet, Fransız yazar (d 1840)
1921 - Camille Saint-Saëns, Fransız besteci (d 1835)
1922 - Gabriel Narutowicz Polonya devlet başkanı (d 1865)
1956 - Ercüment Ekrem Talu, Türk mizah yazarı, gazeteci (d 1886)
1965 - Sinan Tekelioğlu, Kurtuluş Savaşı komutanlarından
1965 - W Somerset Maugham, İngiliz romancı ve oyun yazarı (d 1874)
1988 - Hüseyin Kutman, Türk sinema ve tiyatro sanatçısı (d 1930)
1989 - Silvana Mangano, İtalyan aktrist (d 1930)
1989 - Lee van Cleef, ABD'li sinema oyuncusu (d 1925)
2002 - Rakım Ziyaoğlu, Türk gazeteci, yazar
2006 - Stanford Shaw, ABD'li tarihçi (d 1930)

Tatiller ve Özel Günler

Zafer Günü (Bangladeş ve Hindistan)