Demir Çağı (M.Ö. 1200-750)

Demir Çağı (MÖ 1200-750)

MÖ 12 yüzyıl başlarında görülen Deniz ve Kuzey kavimlerinin göçleri ile Balkan kavimlerinin göçleri Anadolunun tarhinde yeni oluşumlara yol açmıştır MÖ 3000den beri Mezopotamya etkisinde bulunan Anadolu bu göçlerle yüzünü batıya çevirmiştir Batıdan gelen ilk etki günümüz Yunanistanında ilk Grek kültürünü oluşturan ve genellikle Mikenler adı ile anılan kavmin MÖ 2binin ortalarında Doğu Akdeniz ve Anadoluda ticaret kolonileri kurmaları ile başlamaktadır Homerosta Achaioi olarak adlandırılan ve Akalar olarak bilinen bu ilk Hellen kavmi MÖ 16 yüzyılda Miletosta yerleşmiştir Bu tarihten başlayarak Batı ve bir ölçüde de Orta Anadoluda bulunan Miken keramik eserleri ile mezarlıkları bu bölgelerin Miken etki alanı içine girdiklerini göstermektedir Miken eserlerinin bulunduğu bazı yerlere örnek olarak Miletos, Troya, Ephesos, Bodrum (Müskebi), Fraktin, Maşat, Bayraklı, Menemen verilebilir

MÖ 1200-1050 tarihleri arasında Doğu Akdeniz bölgesine yapılan çeşitli göçler “Deniz Kavimleri Göçleri” olarak adlandırılmaktadır Hitit Büyük Krallığının MÖ 1200lerde zor durumda bulunmaları ve Myken Kırallığının da gücünü yitirmiş olması Kuzey Avrupadan Balkanlara kadar değişen çeşitli bölgelerden gelen kavimlerin Anadoluya büyük dalgalar halinde saldırmalarına neden olmuştur Bu saldırılara maruz kalan kentlerden biri de Troya VII adır Güneydoğu Avrupadan gelen kavimler tarafından tahrip edilen Troya VII a kenti yerine kurulan Troya VII b kentinde bu kavime ait keramik parçalar bulunmuştur Bu kavimler daha sonra MÖ 1200-1180 arasında Anadolunun diğer önemli kenti Hattuşayı yıkarak 1170-1160 tarihlerinde Asur sınırlarına kadar uzanmışlardır Bu kavimlerden bazıları ise uzun bir süre Kuzeybatı Anadoluda kalarak yerleşmişlerdir (Brig ve Mysi kavimleri gibi) Bu kavimler daha sonra buraya gelen Aiollerin baskısı altında Anadolu içlerine gitmek zorunda kalmışlardır MÖ 1200lerden başlayarak Anadoluya gelen bu Avrupalı kavimler uzun yıllar boyunca göçebe olarak bir yerden ötekine gittiklerinden yoğun bir kalıntı bırakmamışlardır Bu kavimler içinde yerleşik düzene geçerek ilk devleti kuranlar Frygler olmuştur

Demir Çağında (MÖ 1200-750/700) Anadolu yarımadası çeşitli topluluklara ait büyüklü küçüklü beyliklerin yönetiminde idi Güney Anadoluda ve kısmen Suriyede olmak üzere Geç Hititler, Doğu Anadoluda Hurrilerin devamı olan Urartular, Orta Anadoluda Frygler, Batı Anadoluda Lydialılar, Güneybatı Anadoluda Lykialılar ve Egede İonlar üstün değerde uygarlıklar kurmuşlardır Bu topluluklar Mısırlılar, Fenikeliler ve Babillilerle birlikte Hellen uygarlığı üzerinde büyük ölçüde etki yaparak, bugünkü dünya kültürünün oluşmasında önemli katkılarda bulunmuşlardır