Aydin İli Ve Tanıtımı

AYDIN
Türkiye genelinde incir, zeytin ve kestane üretiminde birinci,
“Bizim yeryüzünde bildigimiz en güzel gökyüzünün alti ve en güzel iklimin bulundugu yer”
“Daglarindan yag, ovalarindan bal akan,”

I-ILIN TANITIMI

Binlerce yil önce B Menderes Irmaginin suladigi bereketli ovalar üzerine kurulmus olan Aydin, doganin kültürle kucaklastigi ve ülkemizde turizmin ilk basladigi illerden birisidir

Ünlü tarihçi Heredot tarafindan “Bizim yeryüzünde bildigimiz en güzel gökyüzünün alti” olarak nitelendirilen Aydin; tarim, turizm ve sanayi sektörlerindeki potansiyeli, vasifli insan gücüyle Ege Bölgesi ve Ülkemizin hizla gelisen illerinden biri durumundadir

Tarih boyunca çesitli uygarliklara ev sahipligi yapan Aydin Ili, ismini Aydinoglu beyliginden almistir Kurtulus savasi yillarinda milli kuvvetler ve efelerin öncülügünde gerçeklestirilen kahramanca mücadeleler sonucu 7 Eylül 1922 yilinda Yunan isgalinden kurtarilmistir

8007 Km2 alana sahip olan ilimizin 2000 yili Genel Nüfus Sayimi sonuçlarina göre merkez ilçe nüfusu 143267, toplam nüfusu ise 950757dir

Aktif nüfusun % 30'u ticaret, % 28'i tarim, % 12'si insaat , % 9'u imalat sanayi , % 8'i devlet hizmetleri ve geri kalan % 13'ü ise diger islerde çalismaktadir

2002 yilinda Ilde kisi basina düsen Milli Gelir 2584 dolar iken, 2007 yilinda bu rakamin 5500 dolari astigi tahmin edilmektedir

BMenderes Irmaginin suladigi bereketli ovalar üzerinde kurulu olan Ilimiz, sahip oldugu toprak ve su kaynaklarinin zenginligi ile Akdeniz Iklimi sayesinde her türlü bitkisel üretimin yapilmasi için önemli bir tarim potansiyeline sahiptir Il topraklarinin %49,3'ünü olusturan 395,494 hektar alanda tarimsal üretim yapilmaktadir Geriye kalan arazilerin 298,000 hektari orman, 47,466 hektari çayir-mera, 14,271 hektari göl-bataklik, 45,469 hektari tarim disi arazilerdir

Sulanabilir nitelikteki 252486 hektar alanin % 68'lik kismini olusturan 173000 hektarda sulu tarim yapilmaktadir Üretimde küçük ve orta boy isletmelerin agirligi görülür

Ilin en çok katma deger yaratan bitkisel ürünleri; incir, zeytin, pamuk ve kestanedir Ilimiz; zeytin, incir, kestane üretiminde Türkiye genelinde 1 sirada, pamuk üretiminde Sanliurfadan sonra 2sirada yer almaktadir (Ilde 2006 yilinda 205000 ton yas incir, 576000 ton zeytin, 236000 ton pamuk, 20000 ton kestane üretilmistir)

Ilimizin tarimdan sonraki ikinci önemli gelir kaynagi turizmdir 150 kmlik sahil seridine sahip olan Ilimizde, yaklasik 150000i bulan yatak kapasitesi mevcuttur Ilimizi 2006 yilinda yaklasik 1 milyon turistin ziyaret ettigi tahmin edilmektedir

Ilimizde faaliyette olan Aydin ile ASTIM (Aydin Sanayi ve Ticaret Is Merkezleri) Organize Sanayi Bölgeleri vardir Ayrica; Nazilli, Söke, Ortaklar, Çine, Buharkent Organize Sanayi Bölgeleri ve Kösk-Ege Sera Ihtisas Organize Sanayi Bölgesi çalismalari devam etmektedir

2007 yili itibariyle AYDIN ve ASTIM Organize Sanayi Bölgelerinde isletmede olan fabrika sayisi 134'e yükselirken, istihdam edilen kisi sayisi 5 700'e ulasmistir

Kurulu haldeki 18 adet Küçük Sanayi Sitelerinde bulunan 5400 isyerinde yaklasik 10000e yakin kisinin istihdami saglanmaktadir

Aydin Ilinin ihracat yapisini; pamuklu dokuma, salamura zeytin, konserve, islenmis incir gibi tarimsal ürünler, tarim makinalari, zeytinyagi makinalari, otomotiv yan sanayi ürünleri, beyaz esya ürünleri, yer alti servetleri feldispat, kuvars, mermer ile siselenmis içme sulari dünyanin bir çok ülkesine ihraç edilmektedir Ihracat tutarinin yaklasik 800 milyon ABD dolari oldugu tahmin edilmektedir

Türkiyede üretilen feldispat, kuvars madenlerinin % 95i Çine ile Milas arasindaki daglik bölgeden çikarilmaktadir

Ilin önemli bir gelir kaynagi olmaya aday Jeotermal kaynaklar mevcuttur Sultanhisar Salavatlida özel sektöre ait 8,5 Megawatt gücünde Jeotermal elektrik santrali, Türkiyenin ilk özel sektör jeotermal elektrik santrali olup, toplam 15450000-USD tutarindaki yatirimi ile elektrik enerjisi üretmektedir
Yine Germencik Ilçesinde özel sektörce 100 Megawatt Gücünde Jeotermal Elektrik Santrali kurulumu için çalismalar sürdürülmekte ve 2007 yili sonunda elektrik üretimine geçilmesi amaçlanmaktadir

II-AYDIN ILINDE KAMU HIZMETLERININ DURUMU

1-Egitim Durumu:

a) Milli Egitim

Egitim alaninda ilimiz OKS ve ÖSSde son yirmi yildan bu yana en basarili iller arasinda yer almaktadir Ilimizin tek fen lisesi olan Aydin Fen Lisesinin 2004 ÖSSde sayisalda, 2005 ve 2006 ÖSSde ise hem sayisal hem de sözelde birinci olmasi bu durumun son göstergelerinden birisidir

Okullasma oranlari;
-Okul öncesi egitimde; ülkemizde %37, ilimizde %50;
-Ilkögretimde ülkemizde; %89, ilimizde %95;
-Orta ögretimde; ülkemizde %68, ilimizde %72;
-Okur-yazar orani ülkemizde; %82, ilimizde %92 seviyesindedir

-Ilimizde okul, aile, ögretmen ve ögrenciler arasindaki isbirligi ile bilgi teknolojisi siniflarinin yayginlastirilmasi çalismalari hizla devam ettirilmektedir Bu kapsamda toplam 512 okul ve kurumun ADSL (hizli internet erisim) baglantisi yapilmistir

-Aydin Ili genelinde 486 ilkögretim okulundan 1-8 sinifli 264 ilkögretim okulumuzun 261 adetinde bilgisayar laboratuari ve 1-5 sinifli 222 ilkögretim okulumuzun 5 adedinde bilgisayar laboratuari mevcuttur 93 orta ögretim okulundan 89unda bilgisayar laboratuari mevcuttur

Bilgisayar laboratuari olmayan okullarimizda bilgisayar teknoloji siniflari olusturulmasi için il genelinde kampanya baslatilmistir Valiligimizce baslatilan ve meslek odalari, sivil toplum örgütleri ve vatandaslarimizla birebir ziyaretlerle sürdürülmekte olan kampanya devam etmektedir

2006-2007 ögretim yilinda il genelinde;
-18 okul öncesi kurum,
-486 ilkögretim okulu,
-5 özel egitim okulu,
-93 genel ve meslek lisesi olmak üzere,
toplam 602 okul bulunmaktadir

Bu okullarda;
- 6634 derslikte,
-172110 ögrenci ögrenim görmekte,
- 9124 ögretmen görev yapmaktadir

b)Yüksek Ögretim

1992 yilinda kurulan Adnan Menderes Üniversitesinde 2006-2007 egitim-ögretim yilinda 16 100 ögrenci egitim görmektedir Adnan Menderes Üniversitesi egitim hizmetlerini yedi fakülte, üç yüksekokul, üç enstitü oniki meslek yüksekokulu olmak üzere toplam 22 birimde vermektedir

2-Kültür ve Turizm

Tarih boyunca çesitli uygarliklari merkez olan Aydin, doganin kültürle kucaklastigi bir Ildir Aydin Müzesi, Yörük Ali Efe Müzesi, Afrodisias Müzesi ve Milet Müzesi sorumluluklarinda 8i düzenlenmis ve ziyarete açik toplam 21 önemli örenyeri mevcuttur

2006 yilinda müze ve örenyerlerimizi 379927 kisi ziyaret etmis bu ziyaretlerden 523830 YTL gelir elde edilmistirAyrica Aydin Merkez Güzel Sanatlar Galerisinde 15 adet sergi açilmis ve açilan sergileri 18500 kisi ziyaret etmistir

Ilin turizm potansiyeli; deniz (Kusadasi, Didim Plajlari), termal, gençlik, kültür ve sanat, ekoturizm türleri seklinde siralanabilir Kusadasina denizyoluyla gelen turist sayisi 2003 yilinda 248000 kisi iken bu rakam % 52lik artisla 2006 yilinda 377000e ulasmis, otellerimizdeki yillik ortalama doluluk orani ise 2003 yilinda % 38 iken 2006 yilinda % 50 olmustur

Ülkemizde; turizmin bir endüstri olarak basladigi ilk yerlerden olan Kusadasi ilçemizi ülkemizde ve uluslararasi arenada ön plana çikarmak ve ilimiz turizmine dinamizm kazandirmak amaciyla kisa adi KOMER olan Kusadasi Kongre Vadisi Projesi baslatilmistir Proje 430 dönüm arazi üzerinde, 2 ana bölümden olusmaktadir Projenin yapimi devam etmektedir

3-Saglik Durumu

Ilimizde;

14 Hastane(10 Devlet, 3 Özel, 1 Tip Fak Egt Ars ve Uyg Hastanesi)
1 Agiz ve Dis sagligi Merkezi,
1 Kanser Erken Teshis ve Tani Merkezi,
2 Hemogloinopati Merkezi
4 Ana Çocuk Sagligi - Aile Planlamasi Merkezi,
5 Verem Savas Dispanseri,
100 Saglik Ocagi,
138 Köy Saglik Evi,
4 Halk Sagligi Laboratuvari Mevcuttur

Ilimizde saglik hizmetlerinin etkin bir sekilde sunumu için personel, araç-gereç ve bina açisindan önemli bir ihtiyaç bulunmamaktadir

Özellikle son üç yilda temin edilen ödeneklerle yillara sari tüm insaatlarin tamamlanarak hizmete girmesi sonucu fiziki altyapi sorunu büyük ölçüde giderilmistir

4-Ulastirma

Aydin Ili, cografi konumu ile kara, demir, deniz ve hava yolu tasimaciligi imkanlarina sahiptir Son yillarda gerçeklestirilen çalismalarla, Il olarak karayollarinda ciddi bir sorunumuzun kalmadigi, ulasimda gelismislik standartlarinin yakalandigi söylenebilir

Ilimiz sinirlari içerisinde 309 km devlet yolu, 378 km il yolu, ayrica 73 km otoyol olmak üzere toplam 760 km yol agi bulunmaktadir Bunun yani sira 1866 yilinda ülkemizde ilk olarak insa edilen Aydin-Izmir Demiryolu Hattinin 135 kmlik bölümü ilimiz sinirlari içerisinde kalmaktadir

Kusadasi Limani yat ve yolcu gemisi trafigi yönünden önemli bir hudut kapisidir Buradan yaz sezonu boyunca binlerce turist giris-çikis yapmaktadir Kusadasi Limaninin gemi kabul kapasitesi 2400 gemi/yildir

Ayrica küçük tip uçaklarin inis-kalkis yapabilecegi, 1993 yilinda faaliyete geçen 1435 m pist uzunluguna sahip Aydin-Çildir Havaalani mevcuttur

5-Köy Altyapi Çalismalari

Merkez ilçeyle birlikte 17 ilçenin yönetim merkezi olan Aydin Ilinde 54 belediye, 489 köy ve 259 mahalle kurulusu mevcuttur Ilimizde elektriksiz, telefonsuz köy bulunmamaktadir Il genelinde 489 köyümüzden 485 köyün suyu yeterli, 3 köyün suyu yetersiz, 1 köy (Söke ilçesi Köprüalan köyü KÖYDES yapim programinda insaat çalismasi devam ediyor) susuzdur

Ilimiz sinirlari içerisinde mevcut 3436 Km uzunlugunda köy yol agi bulunmaktadir Bunun 1989 Km asfalt, 548 Km stabilize, 774 Km tesviye, 125 Km ham yoldur

III-2003-2007 DÖNEMINDE GERÇEKLESTIRILEN YATIRIMLAR

1-Karayollarinda;

a-Tamamlanan Projeler:

-Aydin-Nazilli-Buharkent Arasi Bölünmüs Yol Projesi 95 Km,

-Aydin-Ortaklar arasi Bölünmüs Yol Projesi 27 Km,

-Ortaklar-Söke Arasi Bölünmüs Yol projesi 21 Km,

-Aydin-(Çine)-Mugla Bölünmüs Yol Projesi 58 km,

b-Devam Eden Projeler:

-Aydin Çevre Yolu 16 km den (6 Km bitti)

-Selçuk-Kusadasi-Sazliköy Ayrimi Bölünmüs Yol Projesi 30 Km, (20 Km bitti)

-Söke-Didim Ayrimi-Akbük Bölünmüs Yol Projesi 25 Km, (11 Km bitti)

-(Kusadasi-Söke) Ayr-Davutlar-Güzelçamli-Millipark Yolu genisletme çalismasi 18 Km,

-Söke-Bagarasi-Koçarli-Yenipazar-Karacasu-Afrodisyas yolu (117 km) sanat yapilari ve üst yapi isleri

2 -Köy Altyapi Çalismalarinda;

-318 Km köy yollari 1 kat asfalt, 758 km 2 kat asfalt,

-440 adet içme suyu insaati, 45 adet içme suyu sondaji,

3-KÖYDES Projesi Kapsaminda;

2005 yilinda ilimize ayrilan ödenek 1367300 YTLdir

Bu ödenek miktari ile;
-16 adet yol ve sanat yapilari (köprü, menfez, trafik isaret, levha vb)

-13 köyün saglikli içme suyu ihtiyaci karsilanmasi amaciyla 29 proje gerçeklestirilmistir

2006 yilinda ilimize ayrilan ödenek 24468000 YTLdir

-Bu ödenek miktari ile;
-88 adet içme suyu projesi
-99 adet yol projesi (178 km stabilize yol, 33 km IKat asfalt, 226 km IIkat asfalt, 8 adet menfez)
-5 adet sulama projesi,
-1 kanalizasyon projesi olmak üzere toplam 193 proje gerçeklestirilmistir

2007 yilinda ilimize ayrilan ödenek 21773000 YTLdir

-Bu ödenek miktari ile;
-37 adet su projesi
-65 adet köy yolu projesi olmak üzere toplam 102 adet proje uygulamaya konulmus ve yil sonunda bitirilmesi hedeflenmistir

4-BELDES Projesi Kapsaminda

Aydin ili genelinde nüfusu 10000 altinda 43 Belediyemize 5738000 YTL ödenek tahsis edilmistir

Bu ödenek miktariyla

-86 adet yol projesi,

-15 adet su projesi olmak üzere toplam 101 adet uygulamaya konmustur

5-Egitimde;

-2003 -2007 yillari arasinda 64 adet okulumuzda toplam 972 adet derslik yapilmistir

-2006 yilinda yapimina baslanan 13 adet okulumuzda 217 derslik yapimi devam etmektedir

-2007 yili için 18 okulumuzda 205 derslik yapimi planlanmis durumdadir

6-Saglikta;

-Söke 250 Yatakli Devlet Hastanesi,

-Nazilli Devlet Hastanesi Acil Servis ve Ek Binasi,

-Aydin Devlet Hastanesi Acil Servisi,

-Çine 50 yatakli Devlet Hastanesi,

-Didim 50 Yatakli Devlet Hastanesi Acil Servisi,

-Aydin Agiz ve Dis Sagligi Merkezi,

-Aydin Merkez 9 Nolu Saglik Ocagi,

-Yenipazar Karacaören Saglik Evi,

-Germencik Saglik Ocagi

-Kusadasi-Güzelçamli Saglik Ocagi

-Söke-Atburgazi Saglik Ocagi+2li Lojman

-Yenipazar Saglik Ocagi yapimlari gerçeklestirilmistir

7-Kültür ve Turizm Alaninda;

- Aydin Sehir Tiyatro Binasi,

-Aydin Kültür Merkezi Insaati (devam etmekte),

-Aydin Yeni Arkeoloji Müzesi (devam etmekte),

8-Gençlik ve Spor Alaninda;

- Aydin Merkez 2000 Kisilik Spor Salonu,

-Aydin Gençlik Merkezi ve Çok Amaçli Spor Salonu,

IV-ILIN GELENEK VE GÖRENEKLERI AÇISINDAN AYIRICI ÖZELLIKLERI, ETKINLIKLER

Aydin her yil kis aylarinda düzenlenen deve güresleri, halk oyunlari (zeybek oyunlari), efelik kültürü, asker ugurlama, incir (Germencik, Incirliova), erik (Umurlu), çilek , portakal (Sultanhisar), pamuk (Söke) festivalleri, keçi kilindan dokumacilik (Bozdogan), el sanatlari ( igne oyasi, nakis, simli islemeler, havut –deve süslemeciligi-semercilik, Türkmen ve Yörük kilimleri, heybeleri ) ile ünlüdür

- ILIN SOSYAL YASANTISINI ETKILEYEN ÖNEMLI GÜNLER
Atatürkün Aydini ziyaretleri, 3 Subat
Aydinin Düsman Isgalinden Kurtulusu, 7 Eylül
Germencikin Kurtulusu, 7 Eylül
Sökenin Kurtulusu, 6 Eylül
Buharkentin Kurtulusu, 3 Eylül
Kuyucakin Kurtulusu, 5 Eylül
Kusadasinin Kurtulusu, 7 Eylül
Köskün Kurtulusu, 6 Eylül
Incirliovanin Kurtulusu, 7 Eylül
Nazillinin Kurtulusu, 5 Eylül
Sultanhisarin Kurtulusu, 5 Eylül
Sultanhisar (Nyssa) Uluslararasi Kültür ve Sanat Festivali, Mayis Basi 5 gün
Deve Güresleri, ( Aydin, Incirliova, Germencik, Yenipazar, Kösk,
Buharkent, Koçarli, Çine, Kuyucak, Sultanhisar), Ocak-Subat Aylari
Kusadasi Altin Güvercin Sarki Yarismasi Temmuz, 1 Hafta
Germencik, Incirliova Incir Festivali, Eylül ilk Hafta 3 Gün
Söke Tarim ve Sanayi Fuari, Eylül ilk Hafta
Söke Pamuk Festivali, Eylül ilk Hafta
Aphrodisias Kültür, Sanat ve Tanitim Festivali, Eylül 3 Gün
Söke-Güllübahçe-Priene Senligi, Mayis 2Hafta