Psikiyatride Sık Kullanılan Terimler

Psikiyatride Sık Kullanılan Terimler

Psikiyatride tanı ve tedavi sürecinde çeşitli kavramlar kullanılır Aşağıda psikiyatri ile ilgili sık kullanılan çeşitli terimlerin açıklamalarına yer verilmiştir



Acting out: Uyumsuz davranışın tekrarıdır Psikoterapi sırasında alttaki duyguların sözel anlatısı yerine geçer
Afektif uygunsuzluk: Kişinin tepkileri koşullara uyumsuzdur Şizofreni, afektif bozukluklar ve organik durumlarda görülür

Affekt: Duygu durum,mizaç

Ajitasyon: Motor huzursuzluk, subjektif anksiyete ile birlikte olur Anksiyete bozukluğu ve depressif bozuklukta görülür

Akatizi: Exstrapiramidal sistemin fonksiyon bozukluğuna bağlı motor huzursuzluk Antipsikotik ilaçlara bağlı yan etki

Amnezi: Bellek kaybıAlzheimer gibi bir organik beyin bozukluğuna,Korsakov sendromuna, dissosiatif bozukluk veya depresyon gibi fonksiyonel pisikiyatrik bir duruma bağlı olabilir

Asindetik: Düsünceler arasında mantıksal bağın olmayışıŞizofrenide görülebilirŞovalye hareketi düşünce biçimi ile eş anlamlıdır

Astenik: Güçsüz,uygunsuz

Ateksitimi: Duyguları verbalize edememe Somatizasyon bozukluğu ıçin bir neden olarak kabul edilir

Çevresellik: Aşırı detaylı düşünce ve/veya konuşmadırBelli bir noktanın çevresinde dolaşma vardırBu durum bazen epilepsi,düşük zeka ve obsessif kişilikte de olur

Delirium: Organik beyin bozukluğuna bağlı olarak sanrı ve varsayımlarla belirli akut bilinç bulanmasıdır

Demans: Kronik,genellikle dönüşü olmayan kognitif fonksiyon bozukluğudurOrganik beyin bozukluğuna bağlıdır
Depersonalizasyon: Kişiliği rüya gibi reddetmektirAnksiete,depresyona ikincil olabilirGençlerde görülebilir

Deplasman: Duygunun kişi veya objeden başka bir nesneye kabul edilebilir türde naklidir

Depresyon: 1-Patolojik olması gerekmeyebilen üzüntü ile belirli bir mizaç durumudur2-Depresif bozukluk

Derealizasyon: Dış dünyanın rüya gibi gerçekdışı algılanmasıdırDepersonalizasyon ile bir likte görülür

Dismorfofobi: Bedenin bir bölümünün anormal görüldüğüne dair düşüncedir

Disosiasyon: Bilincin bir bölümünün,geri kalanından ayrılmasıdırÖrnek:Rahatsız eden bir olayı unutma gibi

Düşünce bloku: Şizofrenide görülen düşüncenin aniden duraksamasıdır

Düşünce karışması: Kişinin düşünceleri başkalarının onun kafasına soktukları
düşünceler olabilir veya kişinin kendi düşünceleri çekilmekte veya
yayınlanmaktadırŞizofrenide görülür

Düşünce sıkışması: Manide görülürAşırı konuşma ve düşünce vardır

Düşünce uçuşması: Manik hastalarda sık görülürDüşünce akımında anlık değişmelere bağlı olarak ortaya çıkan ani değişmelerdir

Efori: Artmış biçimde iyi hissetmektirÖrneğin, organik beyin bozukluğu ve manik hastalarda görülebilir

Ego: Kişiliğin genellikle bilinçli ve gerçekle bağlantısı olan parçasıdır

Ekolali ve ekopraksi: Kişi başkalarının konuşma ve davranışlarını taklit eder

Fiksasyon: Kişilik gelişiminin olgunlaşmamış bir dönemde duraksamasıdır

Fobi: Belli bir nesne veya durumdan aşırı korkudur

Fonksiyonel: Biyolojik nedene bağlı olmayan;psikolojik faktörlerle oluşan bozuklukları tanımlamak için kullanılır

Füg: Bir tür bilinç değişimidirDepresyonda disossiyatif bozukluklarda post-epileptik durumlarda ,alkol ve ilaca bağlı durumlarda ve kafa travmasından sonra görülebilir

Hallüsinasyon: Dış uyaran olmaksızın yanlış algılamadırFonksiyonel psikoz veya organik beyin bozukluklarında görülürİşitme,görme,dokunma,somatik,koku ve tat biçiminde olabilirİşitme halüsinasyonları en sık görülürŞizofrenide üçüncü tekil şahsın sesleri duyulurİkincil tekil şahısların sesleri çoğu bozuklukta duyulurAfektif bozukluklarda ise kişinin mizacı ile ilgilidir

Hipokondriyazis: Sağlık konusunda aşırı dert etmektir
İd: Kişiliğin ilkel ve büyük kısmı bilinç dışı olan parçasıdırDürtülerle doyuma ulaşmak için uğraşır

İllüzyon: Bir uyaranın yanlış algılanmasıdırRuhsal hastalık kadar normal kişilerde de görülebilir

İnkar: İç ve dış dünyada gerginliği azaltmak için bilinç dışı bazı bilgileri reddetmektir

Katatoni: Mutizm ve hareketsizlikle belirlidirBilinçte bozulma yokturŞizofrenide görülür
Kelime salatası: Şizofrenide görülebilen neolojizmlerden oluşan ve düşünceyi anlaşılmaz hale getiren durumdur

Kompülsiyon: Kişinin direncine rağmen kafadan atamadığı düşünceyi atmak için yaptığı hareket Yapmadığında kötü bir şey olacakmış gibi bir duyguya kapıldığı hareket

Konfabulasyon: Kişinin kendisinin inandığı düzmecelerdir,bellek kusurlarını örterÖzellikle Korsakof Sendromunda olmak üzere amnestik durumlarda ortaya çıkar

Konversiyon: Baskılanmıs duygunun bedensel belirtiler biçiminde ortaya çıkmasıdır (konversiyon histerisi)

Libido: 1-Cinsel dürtü,2-Genel psişik enerji

Manyerizm: Konuşma veya hareketin yapay veya abartılmış biçimidir

Negativizm: Beklenilen yanıt veya davranışın tam tersini göstermektir

Neolojizm: Şizofrenide görülürHerhangi bir şeyi hasta için anlamlı bir sözcükle isimlendirmedir

Nevroz: Gerçek ve içgörü ile bağlantısı kopmayan strese karşı ortaya çıkan bir rahatsızlıktır

Obsesyon: Kişiyi rahatsız eden,istediği halde kafasından atamadığı düşüncelerdir

Otizm: 1-Otistik düsünce:Birey kisisel fantezi ve sanrılara gömülmüstürDüsünceleri dış gerçeklerden ayrılmıştırŞizofrenide görülebilir2-Çocukluk otizmi:Bir çocukluk psikozudur

Ödipal: Karşı cinsten ebeveyne bilinçdışı istekle belirli bir durumdurAynı cinsten olan ebeveyne öfke vardır

Özdeşleşme: Genellikle hayranlık duyulan başka bir kişinin özelliklerini bilinçli veya bilinçsiz benimsemedir

Parapraksi: Dil sürçmeleri,unutkanlıklar gibi küçük bozukluklarla giden bilinç dışı duyguları belirliyen bir tablodur

Perseverasyon: Konuşma veya hareketin sürekli tekrarıdırOrganik beyin bozukluklarında görülür

Projeksiyon: Kişisel yetersizlikleri ve kabul edilemez duyguları dış dünyadaki kişilere ve faktörlere yansıtmadırSuçlanmayı önlemek için bilinçdışı kullanılan bir yoldur

Psikosomatik: Mental nedenlere bağlı fizyolojik disfonksiyondur

Psikoz: Sanrı ve halüsinasyonlarla belirli ruhsal bozukluktur

Psödodemans: Geriye dönebilir bir fonksiyonel bozuklukta, örneğin: depresyonda kognitif fonksiyonların bozulmasıdır

Psödohalusinasyon: Görme veya işitme biçiminde kişinin iç dünyasından
gelen algılama bozukluğudurKişi durumu gerçekdışı olarak değerlendirir

Rasyonalizasyon: Kişinin davranışlarının gerçek nedenini hafifleterek açıklamasıdır

Reaksiyon formasyon: Kabul edilebilir düşünce baskılanmıştırKişi olanı biteni karşıtı ile açıklamaya çalışır

Referans fikirleri: Dış olayları yanlış yorumlamadırParanoid durumlarda ortaya çıkabilirHiç psikiyatrik bozukluğu olmayan titiz ve genç insanlarda da olabilir

Regresyon: Düşünce,duygu ve davranışların ilkel dönemlere dönmesidir

Represyon: Bilinçten çıkarılan, kabul edilemeyen düşünce ve impulslardır

Rezistans: Psikoterapi sırasında bilinçdışı materyalin yorumlarına direnç göstermektir

Sanrı: Eldeki bilgilerle yanlışlığı gösterilemeyen, sosyal grupla aykırılık gösteren yanlış inançtır Fonksiyonel psikoz ve organik psikozlarda görülür En sık kuşku biçiminde ortaya çıkar Affektif durumla depresyon veya manide uyum gösterir Depresyonda suçluluk, nihilistik ve hipokondriyak sanrılar, manide büyüklük sanrıları görülür Dinsel ve cinsel sanrılar ek örneklerdir Birincil(otokton) sanrılar birden bilince gelir Bunu sanrılı mizaç izler Şizofreninin ilk belirtilerindendir Ardında sanrılı algılama, sanrılı bellek görülür İkincil sanrılar ardından elabore olarak gelir

Sınır vaka: 1-Psikoterapistler tarafından psikoz sınırında görülen hastalar için kullanılan terimdir 2 - DSM/IVte bir kişilik tipidir

Siklotimik: Mizaç değişikliği eğiliminde olan bir kişilik tipidir

Somatizasyon: Duygusal gerginliği, fizik yakınma biçiminde anlatmaktır

Sterotipi: Şizofrenide görülebilirAnlamsız,rahatsız edici tekrar edici, hareketlerdir

Süblimasyon: Engellenmiş isteklerin sosyal yönden kabul edilebilir kanallara yönlendirilmesidir

Süperego: Kişiliğin eleştiren parçasıdırAnne,baba standartlarına göre gelişir

Verbijerasyon: Bir sözcüğün veya cümlenin sürekli tekrarıdır