|
![]() ![]() |
|
Konu Araçları |
arasındaki, canlı, ile, ilişki, kromozom, sayısı, türü |
![]() |
Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişki |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişkiCanlı türü ile kromozom sayısı arasındaki ilişki HÜCRENİN YAPISI Hücre; zar, sitoplâzma ve çekirdek olmak üzere üç kısımdan meydana gelir Hücreyi, kısımları ve görevleri bakımından bir fabrikaya benzetirsek; fabrikanın dış duvarları hücrenin zarına; işçiler ve makineleri ise sitoplâzmaya; yöneticisinin bulunduğu yer, çekirdeğe benzetilebilir ![]() ![]() ![]() Hayvan hücresinin temel yapısı ve kısımları Hücre Zarı Hücreyi dış ortamdan ayıran, madde giriş çıkışını düzenleyen, seçici - geçirgen özelliğe sahip canlı yapıdır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 1972 yılında S ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Akıcı-mozaik zar modeli Her hücrenin hücre zan, yapısındaki moleküler dağılımın farklılığı nedeni ile kendine özgü özellikler taşır ![]() Örneğin; hipofiz bezinin hormonlarından olan TUH (Tiroit uyarıcı hormon) kanla tüm vücuda dağıtıldığı hâlde, ancak tiroid bezindeki hücrelerin zarları tarafından tanınıp alınır ![]() ![]() Hücre zarının önemli bir özelliği de seçici - geçirgen olmasıdır ![]() ![]() Hücre zarından küçük moleküller büyük moleküllere göre; nötr maddeler iyonlara göre; yağda çözünen maddeler çözünmeyenlere göre; (-) iyonlar (+) iyonlara göre daha kolaylıkla geçerler Sitoplâzma ve Organeller Hücre zarı ile çekirdek arasını dolduran yumurta akı kıvamında canlı bir ortamdır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Sitoplâzma solunum, fotosentez, beslenme, sindirim, boşaltım gibi bütün yaşamsal olayların geçtiği yerdir ![]() ![]() Hücrede bulunan Organeller: 1 ![]() 2 ![]() 3 ![]() 4 ![]() 5 ![]() 6 ![]() 7 ![]() 8 ![]() ![]() 1 ![]() Alyuvar hücreleri dışında bütün hayvan hücrelerinde bulunur ![]() ![]() ![]() Lizozom, endoplâzmik retikulum ya da golgi aygıtından oluşan, lipoprotein yapısındaki zarla çevrili bir organeldir ![]() Tek zarlı bir kesecik olan lizozom, sindirim enzimlerini (hidrolaz) taşır ![]() ![]() ![]() Kurbağa larvasının kuyruğunun yok olması, hareketsiz kalan kasların erimesi, yaşlı doku ve alyuvarların yok edilmesi ve mikropların sindirilmesinde lizozom enzimleri etkilidir ![]() Hücrelerdeki protein, polisakkarit ve nükleik asitler gibi bileşikleri parçalayabilen enzimler, bir zarla çevresinden ayrılarak lizozom içinde etkisiz hâlde durmaktadır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 2 ![]() Hücre zarı ile çekirdek zarı arasında uzanan kanalcık ve borucuk sistemidir ![]() ![]() Her hücrenin endoplâzmik retikulum sistemi kendine özgüdür ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Granüllü endoplâzmik retikulum ve üzerlerine tutunmuş ribozomlar ![]() Endoplâzmik retikulumun görevi ribozomlarda sentezlenen proteinleri kanalcık sistemleri ile hücrenin gerekli yerlerine taşımaktır ![]() ![]() �Granüllü Endoplâzmik Retikulum : Üzerinde bol miktarda ribozom bulunduran endoplâzmik retikulumdur ![]() ![]() �Granülsüz Endoplâzmik Retikulum : Üzerinde ribozom taşımayan endoplâzmik retikulumdur ![]() ![]() ![]() 3 ![]() Çekirdeğe yakın sentriolün civarında bulunan kanalcık ve kesecik sistemidir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Golgi aygıtı; lipoprotein, glikoprotein, mukus ve bitkilerde selüloz gibi maddelerin üretilip, salgılanmasını sağlar ![]() Hücre zarı yapımında zar fabrikası gibi çalışır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Golgi aygıtının bozulması, salgıların azalmasına neden olur ![]() ![]() ![]() 4 ![]() Virüsler hariç tüm hücrelerde bulunur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Ribozomlar, ribozomal RNA (rRNA) ve proteinlerden yapılmıştır ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişki |
![]() |
![]() |
#2 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişki5 ![]() Bakteri, yeşil alg ve memeli alyuvarları dışında oksijenli solunum yapan tüm hücrelerde bulunur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mitokondrilerin kendilerine özgü, sınırlı bilgi taşıyan DNA’sı vardır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mitokondrinin üç boyutlu yapısı Mitokondri DNA’ sının kimyasal ve fiziksel etkilerle bozulması, oksijenli solunumda ATP sentezinin azalmasına neden olmaktadır ![]() ![]() ![]() 6 ![]() Yosun ve mantar gibi ilkel yapılı bitki hücrelerinde ve sinir hücreleri hariç tüm hayvan hücrelerinde çekirdeğe yakın bir yerde bulunur ![]() ![]() Sentrozom, birbirine dik iki silindirik cisme sahiptir ![]() ![]() ![]() ![]() Sentrozom Sentrioller hücre bölünmeye hazırlandığı dönemde bölünerek her biri bir kutba gider ve aralarında iğ iplikleri oluşur ![]() İğ iplikleri bölünme sırasında kromozomların ayrılması ye kutuplara taşınmasında görevlidir ![]() 7 ![]() Sadece bitki hücrelerinin sitoplâzmasında bulunan organellerden birisidir ![]() ![]() ![]() ![]() � Kloroplâstlar : Yeşil renkli plâstitlerdir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kloroplâstın yapısı Stroma: Kloroplâstın içini dolduran renksiz bir ara maddedir ![]() ![]() ![]() Granum: Ara madde içine gömülmüş disk ve diskleri birbirine bağlayan lamellerden oluşmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() Klorofil pigmentleri bu tilakoidlerin arasına yerleşmiştir ![]() ![]() ![]() ![]() Kloroplastlar fotosentezle ışık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürüldüğü ve serbest oksijenin üretildiği organeldir ![]() Fotosentez; CO2 ve H2O gibi inorganik maddelerden, güneş enerjisi ve klorofil pigmentinin yardımıyla organik madde üretilmesidir ![]() ![]() Klorofil 6CO2 + 6H2O —————————- � C6H12O6 + 6O2 Güneş Enerjisi Enzimler Kloroplâstlar, fotosentezle yeryüzünde yaşamın devamını sağlayan organellerdir ![]() � Kromoplâstlar : Bitkilerde sarı (ksantofil), turuncu (karaten), kırmızı (likopen) renkte olan plâstitler kromoplâstlardır ![]() ![]() ![]() Örneğin, havuçta karoten, domateste likopen , limonda ksantofil renk maddeleri bulunmaktadır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() � Lökoplâstlar : Renksiz plâstitlerdir ![]() ![]() ![]() ![]() Bitki hücresinin temel yapısı v ekısımları |
![]() |
![]() |
![]() |
Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişki |
![]() |
![]() |
#3 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Canlı Türü İle Kromozom Sayısı Arasındaki İlişki8 ![]() Özellikle bitki hücrelerinde ve tek hücreli canlılarda görülür ![]() ![]() ![]() ![]() Kofullar genç bitki hücrelerinde az sayıda ve küçük; yaşlı bitki hücrelerinde ise büyüktür ![]() ![]() Kofullar hücrenin madde alışverişinde, beslenmesinde, sindiriminde, boşaltımında görevlidir ![]() Kofullar kaybolup gerektiğinde yerine yenileri oluşabilir ![]() ![]() ![]() Tatlı suda yaşayan bir hücreli canlılarda, boşaltım kofulları (kontraktil kofulllar) oluşmuştur ![]() ![]() Çekirdek Hücrenin yaşamını sürdürebilmesi için mutlaka bulunması gereken bir organeldir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Amiplerle yapılan deneylerde çekirdeğin hücredeki önemi ve görevi açıklanmıştır ![]() ![]() ![]() ![]() Çekirdeğin hücre yaşamındaki önemini açıklayan bir deneyin şeması ![]() Çekirdek, hücrenin canlılığını sürdürebilmesi için mutlaka gereklidir ![]() ![]() Çekirdeğin kalıtım bilgisini taşıdığı, bir hücreli iki alg (su yosunu) türünde yapılan deneyle açıklanmıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() İki alg türünde şemsiye gelişmesinin çekirdek yönetiminde olduğunu gösteren deney şeması ![]() Düz şemsiyeli algin çekirdeğinin bulunduğu kök kısmı kesildi ![]() ![]() ![]() ![]() Bir hücrenin çekirdeği; 1 ![]() 2 ![]() 3 ![]() 4 ![]() ![]() 1 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 2 ![]() ![]() ![]() ![]() 3 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 4 ![]() ![]() ![]() Kromozomların yapısında DNA ve protein vardır ![]() ![]() Kromozomlar kromonema denilen ve çapı 0,3-0,5 mm kadar olan ince ipliklerden oluşmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() Kromozomun yapısı Kromonemaların üzerinde boncuk tanesi şeklinde şişkinlikler görülür ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kromozomların bir kısmının ucunda ise uydu denilen küre şekilli yapı vardır ![]() ![]() ![]() Anadan ve babadan gelen, şekilleri ve büyüklükleri birbirine eşit olan kromozom çiftlerine homolog kromozom denir ![]() Homolog kromozomlar, bütün vücut hücrelerinde bulunur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Üreme hücrelerinde ve bazı ilkel canlıların, bütün yaşam evrelerinde kromozomlar tek hâlde bulunur ![]() ![]() ![]() Homolog kromozomların lokus denilen karşılıklı bölgelerinde, bir özelliği belirleyen alel genler yer alır ![]() ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
|