|
![]() ![]() |
|
Konu Araçları |
kurumlar, sosyal, sosyoloji, toplumdaki, yeri |
![]() |
Sosyoloji Sosyal Kurumlar Ve Toplumdaki Yeri |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Sosyoloji Sosyal Kurumlar Ve Toplumdaki YeriSosyoloji sosyal kurumlar ve toplumdaki yeri KÜLTÜR ve TOPLUMSAL KURUMLAR ![]() A ![]() 1- Kültürün Anlamı Bir toplumun ortaklaşa meydana getirdiği, benimsediği, kuşaktan kuşağa aktardığı maddi ve manevi değerlerin tümüdür ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kültürün Özellikleri: • Kültürü toplum üretir ![]() • Kültür duygu, düşünce ve hayat tarzıdır ![]() • Toplumdan topluma ve zamanla değişir ![]() • Kültür kuşaktan kuşağa aktarılır ![]() • Kültürün taşıyıcısı dildir ![]() • Kültür birleştirici ve bütünleştiricidir ![]() • Kültür öğrenme ile kazanılır ![]() • Kuşaktan kuşağa aktarılarak devam eder ![]() ÖRNEK : Atalarımızın yaratıp bize miras bıraktığı kültür, bizi yaratırken bizim o mirasa kattıklarımızla birlikte gelecek kuşaklara miras kalır, onları yaratır ![]() Burada, kültürün hangi yönü üzerinde durulmaktadır? A) İnsanların hem kültürden etkilenip hem de kültürü etkilemesi B) Her toplumun kendine özgü bir kültürünün olması C) Kültür öğelerinin etkileşim halinde olması D) Kültür birliğinin ulusal dayanışmayı güçlendirmesi E) Kültürlerin giderek birbirine benzemesi (1987/ÖYS) Çözüm : Kültür, insanların ortak yaşamlarında ortaya çıkan ve kuşaktan ![]() ![]() ![]() ![]() Bu sebeplerle, toplumsal yaşam içerisinde kültür, hem o anda ki toplumu etkiler, ayrıca kendisinden sonra gelen kuşakları da etkiler ![]() Bu nedenle cevap: A’ dır ![]() 2- Kültürün İşlevleri Kültür, toplumun tarihsel süreç içerisinde sahip olduğu tüm değerlerin insandan insana aktarılarak yaşatılmasını sağlar ![]() ![]() ![]() ![]() 3- Kültürün Kazanılması İnsan doğumuyla zaten belli bir toplumun içerisinde bulunur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ÖRNEK : Bazı yörelerimizde erkek evleneceği kızın babasına başlık parası öderken, Yunan töresinde kızıyla evlenecek erkeğe drahoma (para) öder; Japonlar pirinci çubukla, İngilizler çatalla yer; Hintliler ineği kutsal sayıp etini yemezken çoğu toplumlar ineğin etinden ve sütünden yararlanır ![]() Bu tür davranış örneklerinde, kültürün hangi özelliği üzerinde durulmaktadır? A) Doğal koşullardan etkilenme B) Dil aracılığıyla taşınabilme C) Zamanla değişikliğe uğrayabilme D) Toplumdan topluma farklılık gösterme E) Kuşaktan kuşağa aktarılma (1990/ÖSS) Çözüm : Anlatılan tüm özellikler farlı toplumlarla karşılaştırma yapmak amacıyla seçilmiştir ![]() ![]() ![]() ![]() Paragrafın bize özellikle belirttiği durum, kültürün, “toplumdan topluma farklılık göstermesidir” ![]() Bundan dolayı doğru yanıt: D’ dir ![]() 4- Kültürel Süreçler • Kültürlenme: İnsanın kendi toplumunun kültürünü almasıdır ![]() • Kültürleşme: Kişinin başka bir kültürle etkileşim halinde olarak o kültürden etkilenmesidir ![]() • Kültür Şoku: Bir kültürden başka bir kültüre geçen bireyin yeni kültür karşısında yaşadığı bunalımdır ![]() • Kültürel Yozlaşma: Bir kültürün eskimiş ve artık işlevsizleşmiş kısımlarının gereksiz yere korunmaya devam edilmesiyle oluşan değer boşluğudur ![]() • Kültürel Çözülme: Normalde bir kültürü oluşturacak maddi ve manevi öğelerin bir toplumda bir araya gelememesidir ![]() ÖRNEK : “Toplumun bireyleri tarafından yaratılan ve kullanılan her türlü araç ve gereç ‘maddi kültür’, toplum yaşamını düzenleyen tüm değerler ve inançlar ise ‘manevi kültür’dür ![]() ![]() Aşağıdakilerden hangisi maddi veya manevi kültürden birinin diğerini etkilemesine bir örnek olabilir? A) Eğitimde demokratik tutumun kişilerde bağımsız davranma eğilimini artırması B) Kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle, bölgeler arası değer farklılıklarının azalması C) Ulaşım araçlarının gelişmesiyle ticaretin kolaylaşması D) Eğitim düzeyinin yükselmesiyle eski inançların zayıflaması E) Tarımda makineleşmenin üretimi artırması (1985/ÖYS) Çözüm : Toplumsal yapılar kendi içlerinde iki grupta toplamaktayız: Maddi yapı (günlük yaşamda kullandığımız araçların, mimarinin, teknolojinin… somut bilgisi) ve Manevi yapı (toplumun inandığı değerler, insanların arasındaki ilişkiler, anlaşmalar…gibi soyut bilgiler) ![]() “A” ve “D” seçeneklerinde iki, manevi yapının birbirini etkilemesine yönelik örnekler görmekteyiz ![]() ![]() ![]() Doğru yanıt: B’ dir ![]() B ![]() 1- Toplumsal Kurumun Anlamı Toplumun temel ve önemli bir ihtiyacını gidermek amacıyla bir araya ![]() ![]() ![]() Kurumlar kuruluşlardan farklıdır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Bütün toplumlarda beş temel kurum vardır: 1 ![]() 2 ![]() 3 ![]() 4 ![]() 5 ![]() Toplumsal Kurumların Özellikleri: • Bir toplum içinde belli bir ihtiyacı gidermek için vardırlar ![]() • Toplumsal ihtiyaçlardan doğmuşlardır ![]() • Aynı kurum, toplumlar arasında ve bir toplumda zamanla biçim ve işlev değişikliğine uğrayabilir ![]() • Bir toplumsal kurumdaki değişme, diğer kurumlarda da değişmeye yol açar ![]() • Yeni ihtiyaçlar, yeni kurumları ortaya çıkarır ![]() • İşlevini tümüyle yitiren, toplum içerisinde hiçbir ihtiyacı karşılayamayan kurumlar ortadan kalkar • Toplumsal kurumların değişme hızları birbirleriyle aynı değildir ![]() ![]() ÖRNEK : Türkiye’de cumhuriyetin ilanından hemen sonra eğitimde, dinde, yönetimde, hukukta, ekonomide, sanatta, aile yapısında gerçekleştirilen devrimlerle kültürel yaşamda önemli değişmeler sağlanmış ve toplum yeni bir kültürel yapıya kavuşmuştur ![]() Buna göre, toplumun yeni bir kültürel yapıya kavuşturulması aşağıdakilerden hangisindeki değişikliklerle sağlanmıştır? A) Toplumsal kurumlar B) Toplumsal roller C) Toplumsal statüler D) Toplumsal dayanışma E) Toplumsal işbölümü (1994/ÖYS) Çözüm : Herhangi bir toplumda değişikliğe gidilmesiyle birlikte insanlar arasında var olan tüm ilişki biçimleri de değişim göstermektedir ![]() Cumhuriyetin ilanından hemen sonra çok büyük bir ilişki değişimi geçirmiştir ![]() ![]() ![]() Bu nedenle en köklü değişim, kurumların da birlikte değişebildiği değişimlerdir ![]() Bu nedenle doğru yanıt: A’ dır ![]() 2- Kültür–Toplumsal Kurum İlişkisi Toplumun değerler bütünü olarak kültür, insanların nasıl davranacaklarını ve hangi temel de bir araya geleceklerini belirler ![]() ![]() ![]() ![]() 3- Toplumsal Kurumların Çeşitliliği Toplum yaşamı için vazgeçilmez durumda olan temel özelliklerin her biri ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
|