Coğrafya Coğrafi Konum Nedir

Coğrafya Coğrafi Konum Nedir

Herhangi bir yerin Yerküre üzerinde bulunduğu alana coğrafi konum denir Coğrafi konum matematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır:

Türkiye Coğrafi Konum

1 Matematik Konum Nedir: Bir yerin paralel ve merid-yenlere göre belirlenen konumudur

Bir ülkenin;

Dört mevsimi belirgin olarak yaşaması ya da yaşa-maması

Güneş ışınlarını yıl içinde dik alıp almaması

Birden fazla saat dilimi kullanılması ya da tek saat diliminde yer alması vb özellikleri matematik konu-muyla ilgilidir

2 Özel Konum Nedir: Bir yerin kara ve denizlere, başlıca ulaşım yollarına, boğaz ve geçitlere, komşularına, yerşekillerine göre belirlenen konumudur

Bir ülkenin;

ikliminin denizel ya da karasal olması

Bitki örtüsünün ve tarım ürünlerinin çeşitliliği

Jeopolitik önemi

Yeraltı kaynakları vb özellikleri özel konumuyla ilgilidir

Türkiye’nin Coğrafi Konumu

Türkiye'nin Matematik Konumu

Türkiye 36°- 42° Kuzey paralelleri, 26° - 45° Doğu meridyenleri arasında yer almaktadır

A Türkiye'nin Enlemi ve Etkileri

1 Kuzey Yarımküremde Orta Kuşaktadır Bu nedenle;

Dört mevsim belirgin olarak yaşanır

Batı rüzgârlarının etki alanındadır

Güneyden esen rüzgârlar hava sıcaklığını yükseltir, kuzeyden esenler ise düşürür

Türkiye'nin güneyinden kuzeyine gidildikçe; Gü-neş'in öğle vakti ulaştığı yükseklik azalır, güneş ışınlarının düşme açısı daralır, ışınların atmosferde tutulması artar, sıcaklık ortalamaları azalır, gölge boyları uzar, çizgisel hız azalır, gece-gündüz süre farkları artar, denizlerin tuzluluğu azalır

2 Subtropikal Kuşak'ta, 30° ile 40° enlemleri ara-sında yer alan Akdeniz iklim bölgesindedir

Bu nedenle;

Doğal bitki örtüsü olarak makiler, toprak türü olarak kırmızı topraklar ve terra rosalar görülür

Buzullar ve buzulların oluşturduğu yerşekilleri yaygın değildir

3 Dönenceler dışında yer almaktadır Bu nedenle;

Güneş ışınları (düz zeminlere) yıl içinde dik olarak düşmez ve yataya dik duran cisimlerin gölge boy-ları sıfır olmaz

Güneye bakan yamaçlar (bakı koşuluna bağlı olarak) yıl boyunca kuzey yamaçlardan daha çok ısınır

Türkiye'nin Boylamı ve Etkileri

1 Doğusu ile batısı arasındaki 19° lik boylam farkı vardır

Bu nedenle;

Doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır

Doğusu ile batısı arasında zaman farkı az olduğu için ülkede tek saat uygulaması vardır

2 İkinci ve üçüncü saat dilimlerinde toprağı vardır Bu nedenle;

Ulusal saat kışın 30°, yazın 45° Boylamı'na göre ayarlanır

Ulusal saat İngiltere'den (Başlangıç Meridyeni'nden) ileridir

Türkiye'nin Özel Konumu ve Etkileri

1 Türkiye Eski Dünya karalarının birleştiği bölgede, Asya ve Avrupa arasında geçiş konumundadır

Bu nedenle;

Transit taşımacılık önem kazanmıştır

Doğu ve batı kültürlerinin etkileri görülmektedir

2 Üç yanı denizlerle çevrilidir Bu nedenle;

Denizel ve karasal iklimler olmak üzere iklim çeşit-liliği, dolayısıyla bitki topluluklarında ve tarım ürün-lerinde çeşitlilik görülür

Kıyı turizmi, deniz ulaşım ve ticareti, balıkçılık gibi ekonomik etkinlikleri de çeşitlilik gösterir

3 İstanbul ve Çanakkale boğazları, toprakları içerisinde yer alır

Bu nedenle;

Jeopolitik önemi artar

İşlek deniz ticaret yolları üzerindedir

4 Petrol yatakları bakımından zengin "Ortadoğu" bölgesine komşudur

Bu nedenle;

Transit taşımacılık gelişmiştir (kara ve deniz yoluyla, boru hatlarıyla)

Stratejik önemi artmıştır

5 Alp-Himalaya genç kıvrım dağları kuşağı üze-rinde, engebeli ve ortalama yükseltisi fazla olan bir ülkedir

Bu nedenle;

Gerçek alan ile izdüşüm alan arasındaki fark faz-ladır

Yükselti batıdan doğuya doğru artar, buna dayalı olarak sıcaklık batıdan doğuya doğru azalır

Kısa mesafede iklim ve bitki örtüsünde farklılıklar görülür

6 Dağlar doğu-batı doğrultusunda uzanır Bu nedenle;

Deniz etkisi iç bölgelere sokulamadığından karasal iklim yaygındır

Kuzey-güney yönlü ulaşım daha güçtür

7 Türk Cumhuriyetleri'nin dışarıya açıldığı kapıdır

8 Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan, İran, Irak, Suriye, Yunanistan ve Bulgaristan gibi farklı özelliklere sahip ülkelerle komşudur