Uzay Ve Güneş Sistemi

Uzay ve Güneş Sistemi

Uzay Nedir: Bütün gökcisimlerinin içinde yer aldığı son-suzluktur

Galaksi: Birden fazla yıldız sisteminin oluşturduğu topluluktur Güneş Sistemimiz, Samanyolu Galak-sisinde bulunmaktadır

Yıldız: Isı ve ışık yayan gök cisimleridir Gezegen: Yıldızlardan aldığı ısı ve ışığı yansıtan gök cisimleridir

Uydu: Bağlı olduğu gezegenin etrafında dönen gök cismidir

Güneş Sistemi Nedir, Gezegenler ve Güneş Sistemi

Güneş ve onun çekim etkisi altında bulunan gök cisimlerinin oluşturduğu topluluğa Güneş Sistemi denir Bu topluluk içinde dokuz gezegen, bu gezegenlerin uyduları, meteoritler ve kuyruklu yıldızlar bulunmaktadır

Güneş Sistemi'nde bulunan gezegenlerin özellik-leri şunlardır:

Güneş Sistemi'ndeki gezegenler Güneş çevresinde elips şeklindeki yörüngelerinde, batıdan doğuya doğru dönerler Yörüngedeki dönüş hızlan birbirinden farklıdır

Güneş'e en yakın gezegen Merkür (58 milyon km), en uzak Plüton'dur (6 milyar km)

Gezegenlerin eksenleri yörünge düzlemlerine eğiktir

Gezegenler Güneş'e uzaklıklarına göre ikiye ayrılır

Güneş sistemi gezegenler

a) İç Gezegenler: Güneş'e en yakın dört gezegene denir Bunlar: Merkür, Venüs, Dünya ve Mars'tır Bu gezegenlerin boyutları küçük, yoğunlukları fazladır

b) Dış Gezegenler: Güneş'e uzak olan diğer geze-genlerdir Bunlar; Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton'dur Plüton hariç, dış gezegenlerin bo-yutları büyük, yoğunlukları azdır

Yörüngeleri aynı büyüklükte olmadığı için, Güneş çevresindeki dönüş süreleri de farklıdır

Ay Nedir ve Ay Sistemi

Dünya'nın uydusu ve O'na en yakın gök cismidir

Genel özellikleri şunlardır:

Ay, Yer'in kütlesinin 1/50'si kadardır Kütlesinin küçük olması çekim gücünün az olmasına neden olmuştur Ay'ın çekim kuvveti, yerçekiminin 1/6'sı kadardır

Ay'da atmosfer yoktur

Bu nedenle: Meteorolojik olaylar görülmez

Günlük sıcaklık farkı 200°C'yi bulur (Bunda gece ve gündüz sürelerinin uzun olması da etkilidir)

Ay'da gölgeler tam karanlıktır

Göktaşları Ay yüzeyine çarparak bir çok krater oluş-turmuştur

Ay iç ısısını büyük ölçüde kaybetmiştir Bu yüzden volkanizma ve deprem görülmez

Ay'ın üç farklı hareketi vardır Bunlar:

a) Kendi ekseni çevresindeki hareketi: Bu dönü-şünü Güneş günü ile 29,5 günde tamamlar Bunun yarısı gündüz, yarısı gecedir

b) Dünya çevresindeki hareketi: Ay bu hareketini de 29,5 günde tamamlar

Ay'ın kendi ekseni etrafındaki dönme süresi ile Dün-ya çevresindeki dönme süresi birbirine eşittir Bu yüz-den Dünya'dan Ay'ın sadece bir yüzü görülmektedir

c) Güneş çevresindeki hareketi: Ay, Dünya ile birlik-te Güneş çevresindeki bir tur dönüşünü 365 gün 6 saatte tamamlar

Ay'ın bu hareketi, Ay yörüngesinin elips şeklinde olmasını engellemiştir Ay yörüngesi açılmış bir yayı (helezon) andırmaktadır

Ay, Güneş'ten aldığı ışınların bir bölümünü yansıtır ve Dünya çevresindeki hareketine bağlı olarak yerden çeşitli şekillerde görülür

Ay Dünya etrafında dönerek Güneş çevresinde dolaştığı için Bu durum, Ay'ın Güneş çevresindeki dö-nüş yörüngesinin tam elips olmasını engellemiştir

Ay'ın Evreleri Nelerdir

Ay'ın yerden farklı şekillerde görülmesine Ay ev-releri denir

Yeniay: Ay, bu evrede Dünya ile Güneş arasında bulunmaktadır Güneş'i gören yüzü Dünya'ya dönük olmadığı için Ay görülmezAy'ın karanlık yüzünün Dün-ya'ya dönük olduğu bu evreye Yeniay denir

İlkdördün: Ay, Yeniay evresinden sonra hilâl şeklini alır Bundan sonra Ay'ın aydınlık yüzeyinin yansı Dün-ya'dan gözlenir Bu döneme İlkdördün denir

Dolunay: Ay'ın aydınlık yüzeyinin tamamının Dün-ya'dan görüldüğü evredir Dünya, Ay ile Güneş ara-sındadır

Sondördün: Ay'ın aydınlık yüzeyinin yarısının ikinci bir kez Dünya'dan görülme evresidir

Ay ve Güneş Tutulması

Güneş Tutulması: Bu oluşum Güneş, Ay ve Dünya, sırasıyla aynı doğrultuda bulundukları zaman gerçek-leşir

Bu dönemde Ay, güneş ışınlarının Dünya'ya ulaş-masını engeller Ay'ın gölgesi Dünya üzerine düşer Bu oluşuma Güneş tutulması denir

Ay Tutulması nasıl olur: Ay, ısı ve ışık yayan bir gök cismi değildir Ay, Güneş'ten aldığı ışığın bir bölümünü Dünya'ya yansıtır

Tutulma; Güneş, Dünya ve Ay sırasıyla aynı doğrul-tuda bulunduğu zaman gerçekleşir Ay, dolunay evre-sinde iken, Dünya'nın gölge konisine girerse ışık ala-mayacağından yansıtmaz Bu duruma Ay tutulması denir

Gün Kavramları

Gün kavramı, Güneş ve Ay'ın gökyüzündeki hare-ketine göre belirlenir Güneş'e göre belirlenene Güneş günü, Ay'a göre belirlenene Ay günü denir

Güneş Günü: Dünya üzerindeki herhangi bir merid-yen Güneş'in tam karşısında olduğu andan, Dünya kendi ekseni etrafında bir tam dönüş yaptıktan sonra aynı meridyenin ikinci kez Güneş'in karşısına geldiği ana kadar geçen süreye denir Bu süre 24 saattir Milâdi takvim Güneş gününe göre belirlenir

Ay Günü nedir: Dünya üzerindeki herhangi bir meridyen Ay'ın tam karşısında olduğu andan, bu meridyenin tekrar Ay'ın karşısına gelinceye kadar geçen zamana denir Bu zamanın süresi 24 saat 50 dakikadır

Ay günü ile Güneş günü arasındaki 50 dakikalık zaman farkının nedeni, Dünya'ya göre Güneş'in hare-ketsiz, Ay'ın hareketli olmasıdır

Ay günü ile Güneş günü arasındaki 50 dakikalık zaman farkının en belirgin sonuçlarından biri gelgit olayının bir önceki güne göre 50 dakika gecikmeyle görülmesidir

50 dakikalık zaman farkı nedeniyle, Ay yılı (Hicri takvim), Güneş takvimine göre 10-11 gün daha kı-sadır