Türkiyedeki Antik Kentler |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Türkiyedeki Antik KentlerTürkiyedeki Antik Kentler Hangileridir Türkiyedeki Antik Kentler Türkiye'deki Antik kentler nerededir? Güzel Türkiyemizin her yerinde eski medeniyetlerin kalıntılarını bulmak mümkündür Tarih boyunca bir çok medeniyete ev sahipliği yapan Türkiye'nin Antik Şehirlerinin listesi;Antik Kentler (Şehirler) Adada Pisidia Bölgesi'nin antik kentlerinden biri olan Adada, Isparta ili, Sütçüler ilçesine bağlı Sağrak köyü yakınındadır Aizanoi - Aezani (Çavdarhisar) Kütahya şehir merkezine 57 km uzaklıkta Çavdarhisar İlçesi'ndedir![]() Alabanda (Araphisar) Aydın İli'nin Çine İlçesi'ne 7 km uzaklıktaki Araphisar Köyü üzerinde kurulu Karia kentlerinden biridir Alacahöyük Alacahöyük, Çorum'un 45 km güneyinde, Alaca İlçesi'nin 17 km kuzeybatısında yer almakta olup, Boğazköy'e 34, Ankara'ya ise 210 km uzaklıktaki Alacahöyük Köyü yerleşim alanı içerisindedir![]() Alinda (Kapruzlu) Aydin Ili'ne bagli, Karpuzlu ilçesi üzerinde yer alan Alinda, önemli Karia kentlerinden biridir ![]() Amyzon Aydın İli'ne bağlı Koçarlı İlçesi, Gaffarlar Köyü sınırları içindeki Amyzon, Karia kentlerindendir Anavarza Roma İmparatorluğu döneminde Caesarea ad Anabarsum olarak anılan yer, Adana İli Kozan İlçesi'nin 28 km güneyindedir Andriace (Çayağzı) Myra'nın liman kenti olarak bilinen Andriake, Myra'ya beş dakika uzaklıkta olan Çayağzı'ndadır Antiocheia (Yalvaç) Antiokheia'nın Isparta İli'ne bağlı Yalvaç İlçesi'nin yaklaşık 1 km kuzeyinde ve Sultan Dağları'nın güney yamaçları boyunca uzanan verimli arazide kurulmuş bir Pisidia kentidir Antiphellos (Kaş) Nisa (Meryemlik) Kaş'ta buluşmuş olan iki dilli bir yazıttan, Kaş'ın altındaki kentin Antiphellos olduğu kesin olarak anlaşılmıştır Ancak Kaş'ın daha eski ismi Habesos'dur Aperlai (Sıçak İskelesi) Sıçak Yarımadası'nda olup, Sıçak İskelesi'ndedir Buraya Kaş'tan tekne ya da Üçağız'dan kayıkla kolaylıkla gelinebilir Karadan ise Kılıçlı'da bulunan Apollonia'yı görüp buraya ulaşılabilinir Apollonia (Kılınçlar) Apollonian harabeleri Kekova yolu üzerinde, Kaş'a 22 km uzaklıkta bulunan Kılıçlı Köyü'ndeki tepededir ![]() Ariassos Ariassos, Antalya’nın kuzeybatısında bulunan Taurus Dağlarındaki dar, taşlık bir vadide kurulmuştur Aspendos Köprüçay (Eurymedon) nehrinin yanında kurulmuş olan Aspendos, muhteşem antik anfi-tiyatrosuyla dünyaca tanınmaktadır Attaleia (Antalya) Eski çağlarda Attaleia olarak bilinen şehir Türkçe çoğu eser de dahil olmak üzere doğulu kaynaklarda Adalya olarak, batı kaynaklarda ise Adalia ve bazen de Satalia olarak ve günümüzde ise Antalya olarak geçer Belkıs / Zeugma Antik Kenti Gaziantep İli, Nizip İlçesi'nin 10 km doğusundaki Belkıs Köyü'nde, Fırat Irmağı kıyısında, Zeugma Antik Kenti bulunmaktadır Cadyanda - Kadyanda (Üzümlü) Kadyanda harabeleri Fethiye'den 18 km uzaklıktaki Üzümlü Köyü'nün 9 km kuzey doğu istikametindeki bir tepe üzerindedir Colossae Denizli İli'nin 25 km doğusunda, Honaz İlçesi'nin 2 km kuzeyinde yer almaktadır Coracesium (Alanya) Türkiye’nin güney sahilinde en dikkat çekici manzaralardan birine sahip olan Alanya, denize uzanan kayalık bir yarımadanın üzerinde bulunur ![]() Cyaneae - Kyaneae (Yavi veya Yuva Köyü) Finike - Kaş karayolu üzerindeki diğer bir ören yeri de Kaş'a 23 km uzaklıktaki Yavı Köyü'nün üzerinde bulunan sarp kayalıklardaki Kyaenai'dir Çatal Höyük Çatalhöyük, Konya'nın Çumra İlçesi sınırlarında olup, ilçenin 10 km doğusunda yer almaktadır Dağlık Gazipaşa İlçesi'ne 18 km uzaklığındaki Güneyköyü sınırları içerisindedir![]() Didyma (Didim, Yoran, Yeniköy) Didyma (Didim): Aydın ilinin Söke ilçesi, Yeni Hisar köyü sınırları içerisinde yeralan Didyma, Apollon Tapınağı ile ünlüdür Dolichiste (Kekova Island) Kaş'tan sonra Uluburun geçilerek Kekova'ya doğru yol alındığında önce Sıcak Yarımadası ile karşılaşılır Sıcak İskelesinde Aperlai antik kenti, yarımadanın ucunda Toprakada ve Karaada yer alır![]() Ephesos (Efes, Selçuk) İzmir İli Selçuk İlçesi sınırları içindeki antik Efes kenti'nin ilk kuruluşu M Ö 6000 yıllarına, Neolitik Dönem olarak adlandırılan Cilalı Taş Devri'ne kadar inmektedir Gerga Aydın İli'ne bağlı, Çine İlçesi Deliktaş mevkiinde yer alan kent, Alabanda antik kentinin 13 km kuzeybatısında bulunmaktadır![]() Hamaxia Alanya'nın 6 km kuzey batısındaki Elikesik Köyü'nde, kent; antik Pamphylia Bölgesi sınırları içerisindedir Halk arasında Sinekkalesi olarak bilinmektedir Hattusaş (Boğazkale, Boğazköy) Boğazköy (Hattuşaş) örenyeri, Çorum İli'nin 82 km güneybatısında yer almakta olup Ankara'ya uzaklığı ise 208 km'dir Herakleia Salbaket Kent, Denizli İli, Tavas İlçesinin 10 km kuzey batısında bulunan Vakıf Köyü sınırları içindedir Isında (Belenli) İsinda harabeleri Belenli Köyü'nün hemen yakınındaki tepededir Kaş'tan Finike'ye giderken Ağullu Köyü'nü biraz geçince sağa sapan asfalt yol ile Belenli'ye gidilir Istlada (Kapaklı) Lykia Bölgesi'nin küçük fakat etkileyici bir antik kenti de Istlada'dır Istlada'ya Finike - Kaş karayolu üzerindeki Davazlar Köyü'nden gidilir Doğuya ayrılan 4 km'lik yol bizi Kapaklı Köyü'nün Hoyran mevkiindeki ünlü anıt mezarının yanına kadar götürür![]() İotape Alanya-Gazipaşa karayolunun 33 km sinde yer alır Kalamaki (Kalkan) Kaş'a bağlı olan Kalkan, içinde tarihi eserlerin bulunmamasına rağmen turizm açısından aranan bir merkezdir Kaş - Fethiye yolu üzerinde yer alan eski adı "Kalamaki" olan Kalkan, Kaş'a 25 km uzaklıktadır![]() Kanesh (Kültepe) Kayseri-Sivas karayolunun 20 km sinde yolun 2 km kuzeyindedir Yüksekliği 22 m çapı 50 metreyi bulan bir höyük tepe ile onun etrafını çeviren "Karum" adı verilen aşağı şehirden ibarettir Karatepe Karatepe-Aslantaş; Adana (bugün Osmaniye) İli, Kadirli İlçesi sınırlarında M Ö 8 yüzyılda, yani Geç Hitit Çağında, kendisini Adana Ovası hükümdarı olarak tanıtan Asativatas tarafından, kuzeydeki vahşi kavimlere karşı bir sınır kalesi olarak kurulmuş, Asativadaya diye adlandırılmıştır Klaros Klaros oniki İon kentinden biri olan Kolophon'a ait bir kehanet merkezidir İki kent arasında kurulmuş olan Klaros, Kolophon'un 13 km güneyinde, Notion'un (deniz üzerindeki Kolophon) 2 km kuzeyinde yer alır Klazomenai Ünlü düşünür Anaksagoras'ın anavatanı olarak bilinen ve Fonia konfederasyonunun 12 şehrinden biri olan Klazomenai'nin tarihi saptanamaz ![]() |
|
Türkiyedeki Antik Kentler |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Türkiyedeki Antik KentlerTürkiyedeki Antik Kentler Nelerdir Kolophon ve Notion (Değirmendere ve Ahmetbeyli) Kolophon 12 İyon şehrinden biridir Güçlü bir donanmaya ve süvari birliğine sahip olmasına rağmen, bir çok savaştan zarar görmüş ve deniz korsanları zamanında bile Lidya, Pers ve Makedonya kuvvetleri tarafından yönetilmiştir![]() Labranda (Labraunda) Zeus Labraundos'un kutsal alanı olan Labranda, eski Karia'da (Güneybatı Anadolu), bağlı olduğu Mylasa (Milas) şehrinin 14 km kuzey doğusunda yer almaktadır Laertes Toros Dağları üzerinde, Dim Vadisi ağzında yükselen Cebel-i Reis dağının eteğine kurulmuştur Alanya'dan yaklaşık 25 km uzaklıktadır En yakın köy Gözüküçüklü'dür Laodikea (Laodiceia Ad Lycum) (Goncalı) Denizli İli'nin 6 km kuzeyinde yer alan antik Laodikeia kenti coğrafi bakımdan çok uygun bir noktada ve Lykos ırmağının güneyinde kurulmuştur Kentin adı antik kaynaklarda daha çok "Lykos'un kıyısındaki Laodikeia" şeklinde geçmektedir![]() Letoon - Letoum (Bohsullu, Bozoluk) Kaş - Fethiye karayolunda, Kaş'a 50 km uzaklıkta, Kınık yakınından ayrılan 4 km lik bir yol bizi Bozoluk Köyü'ndeki Letoon harabelerine götürür![]() Limyra (Zenzerler, Turunçova) Finike'ye 9 km uzaklıkta bir harabe yeri de Limyra'dır Turunçova - Kumluca arasındaki Torunlar'da bulunan antik kent, 1216 m yüksetlikteki bir tepenin eteğinde kurulmuş olup yol üzerindedir Magnesia Ad Meandrum (Menderes Magnesia'sı) Magnesia ad Meandrum, Aydın İli, Germencik İlçesi Ortaklar Bucağına bağlı Tekin Köy sınırları içinde Ortaklar-Söke karayolu üzerinde yer almaktadır Miletus (Balat, Akköy) Miletus (Milet): Milet, Aydın ili, Söke ilçesi sınırları içerisinde Söke’ye 30 km uzaklıkta ve Akköy yakınlarındadır Myra - Noel Baba Kilisesi Bütün dünyada Noel Baba olarak tanınan Aziz Nicholaos, Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında önemli bir Lykia kenti olan Patara'da doğmuştur Myra (Demre, Kale) Antalya'nın Kale (Demre) ilçesinde bulunan Kaş - Finike arasındaki çarpıcı kaya mezarlarıyla ünlü Myra'ya düzgün bir yolla kolayca ulaşılır Myus (Avşar Kalesi) Bafa Gölü kıyısında, Miletos'un 15 km doğusunda, Avşar Köyü yakınlarında bulunmaktadır Strabon Myus'un Atina kralı Kodros'un oğlu Kydrelos tarafından kurulduğunu bildirilmektedir![]() Nysa (Sultanhisar) Aydın İli'ne bağlı Sultanhisar İlçesi sınırları içindeki Karia kentlerindendir Olympos (Çıralı, Yanartaş, Deliktaş) Antalya-Finike yolundan Olympos'a gitmek için Ulupınar'dan harabe levhasının olduğu yola sapmak gerekir Dar fakat nefis güzellikteki yol bizi Olympos'un sahiline kadar indirir Harabeye ulaşmak için çayı geçip geniş kumsalda biraz yürüdükten sonra Olympos'un içinden geçen çay kenarına ulaşılır Çay'ın yanından giden patika yol bizi harabenin içine götürecektir![]() Orthosia Aydın İli'ne bağlı Yenipazar İlçesi, Donduran Köyü sınırları içinde yer almaktadır Antik Çağ yazarlarından Strabon Orthosia'dan Karia yerleşmesi olarak söz etmektedir![]() Patara (Gelemiş, Ovagelemiş, Kelemiş) Patara antik kenti Fethiye - Kalkan arasındaki bereketli Xanthos vadisinin güneybatı ucunda yer alır Ana yoldan Gelemiş yoluna sapıldığında 5 km lik yol bizi Patara harabelerine götürür Son yapılan kazılarda M Ö VII yüzyıla ait seramiklerin ve paraların bulunması Patara'nın tarihini daha eskilere götürmemize sebep olmaktadır Perge (Aksu) Pamphylia’nın önde gelen şehirlerinden biri olan Perge, Kestros (Aksu) Nehri’nin 4 kilometre batısında iki tepe arasındaki geniş bir ovanın üzerinde kurulmuştur Phaselis (Tekirova) Akdeniz'in bütün güzelliklerini gösteren yeni açılan sahil yolundan Antalya'ya 35 km kala Phaselis levhasından sapıldığında, bir orman yolu bizi Tekirova Köyü'ndeki Phaselis'e götürür Phellos (Pınarbaşı) Felen Yayla'da bulunan Phellos'a ulaşmak için Kaş - Finike karayolunun 10 km sindeki Ağullu'dan Çukurbağ'a doğru sapılıp yeni açılan 3 km lik yoldan yada biraz ilerideki başka bir yoldan Pınarbaşı'na ulaşılır Buradan yangın gözetleme kulesinin yanına kadar gitmek gerekir![]() Phokaia Bugünkü Eski Foça'nın yerinde olan Eski Phokaia yerleşiminin ilk yerlileri Yunanistan'daki Phokis çevresinden gelen göçmenler olarak bilinir Pınara (Minareköy) Fethiye - Kaş karayolu üzerinde Eşen yakınından ayrılan yol bizi 6 km sonra Minare Köyü yakınındaki harabelere götürür Pınara harabeleri de bu köyün gerisinde bulunmaktadır Bugünkü Minare Köyü'nün ismi, minare biçiminde ve üzerinde kuş yuvasına benzeyen kaya mezarlarının yer aldığı bir kayadan gelmiş olmalıdır Piginda Aydın İli'ne bağlı Bozdoğan İlçesi, Çamlıdere Köyü'nün yaklaşık 7 km kuzeyinde yer alan kent Byzantion'lu Stephanos'un bildirdiğine göre, Karia'da yer alan küçük bir yerleşmedir Kentle ilgili bilgilerimiz hiç araştırma yapılmamış bir yerleşim olması nedeniyle sınırlıdır![]() Pisidia Kabaca konuşacak olursak, Pisidia batıda ve kuzeyde Frigya ile, doğuda İsaura (Lycaonia) ve güneyde Likya ve Pamphylia ile çevrili dağlık bölgedir Bu topraklar, aşağı yukarı Türkiye’nin Göller Bölgesini ve Antalya’nın kuzeyindeki dağları içine alır![]() Priene (Güllübahçe - Söke) Priene: Aydın ili Güllübahçe beldesi yakınındadır Priene’de Alman Arkeoloji Enstitüsü tarafından kazı ve araştırma çalışmaları yürütülmektedir Varlığı M Ö 2 bin yılına kadar uzanan şehrin ilk kuruluşu hakkındaki bilgilerimiz hâlen varsayımlara dayanmaktadır Sardis (Sart) Lydia Krallığı'nın başkenti olan Sardes kenti, M Ö 6 yüzyılda Perslerin Lydia Krallığı'na son vermelerinden sonra bir Pers satraplık merkezi haline gelmiştir![]() Selge Selge önemli bir Pisidia şehridir Toros dağlarının güney eteklerinde ulaşılması güç doğal korunaklı bir yerde bulunur Selinus Eski Pamphylia’nın en geniş limanı olan Side, denize doğru kuzey-güney yönünde uzanan küçük bir yarım adanın üzerinde kurulmuştur Side Eski Pamphylia’nın en geniş limanı olan Side, denize doğru kuzey-güney yönünde uzanan küçük bir yarım adanın üzerinde kurulmuştur Sidyma (Dodurga Asarı) Fethiye - Kaş yolu üzerinde, Eşen'den ayrılan bir yoldan 17 km sonra Dodurga Köyü'ne gelinir Buradan yola devam edilirse köyün Asar mahallesindeki Sidyma ören yerine ulaşılır Fethiye'ye 55 km olan Sidyma'nın eski tarihi pek bilinmemekle beraber Roma Devri'nde büyük gelişme gösterdiği bilinmektedir![]() Sillyon Perge ve Aspendos arasında yer alan bu Pamphylia şehri, yamaçları neredeyse tamamen dik, üzeri ise düzlük bir tepede kurulmuştur Bu tepe, olağan dışı fiziksel yapısıyla uzaktan bile görülebilir Strabo, yazılarında denizden kırk stad ya da 7 2 kilometre içerde olan bu şehrin Perge’den görülebileceğini ifade eder Simena (Kale) Kale Köyü eski Simena antik kenti üzerine kurulmuştur Bulunan yazıtlardan kentin tarihini M Ö IV yüzyıla kadar indirebiliyoruz Sura Myra'ya yakın bir harabe yeri de Sura'dır Çayağzındaki Andriake harabelerinin hemen üzerinde olup Kaş'a giden yol bugün Sura antik kentinin içinden geçmektedir Syedra Alanya-Gazipaşa karayolunun yaklaşık 20 km sinde Seki Köyü sınırları içerisindedir Kente, batıda halen ayakta olan anıtsal kapı ile girilir Kentte, Antik Çağdan günümüze değin kullanılan, içleri sıvalı doğal kaynaktan beslenen sarnıçlar vardır![]() Telmessos (Fethiye) Termessos, Türkiye’nin en iyi korunmuş antik şehirlerindendir Antalya’nın 30 kilometre kuzeybatısında yer alır Denizden ortalama yüksekliği 200 metre olan Antalya dağları çevresindeki travertenlerden 1 665 metre yükseklikte, Güllük Dağı’nın tepesinde doğal bir platform üzerine kurulmuştur Termessos Fethiye, Mendos Dağı'nın eteklerinde, adını verdiği körfezin kenarına eski Telmessos'un üzerine kurulmuştur Bu nedenle harabeler bugün bu şirin ilçenin altında kalmıştırTheimussa (Kale İskelesi - Üçağız) Karayolu ile Kekova'yı bağlayan yer Theimussa'nın bulunduğu Üçağız Köyü'dür Tlos (Kalesar) Fethiye - Korkuteli yolu üzerindeki Kemer bucağından, 13 km sonra Yaka Köyündeki, Kale Mahallesinde bulunan Tlos harabelerine gidilir Tralleis (Aydın) Karayolu ile Kekova'yı bağlayan yer Theimussa'nın bulunduğu Üçağız Köyü'dür Tripolis Denizli İl merkezinin 40 km kuzeyindedir Buldan İlçesi Yenicekent Kasabası'nın doğusunda, Büyük Menderes Nehri ile kasaba arasındaki yamaçlar üzerinde kurulmuştur Batıya açılan Büyük Menderes ovası ile hem Ege kıyılarına hem de İç Anadolu ve Akdeniz'e bağlanmaktadırTrysa Trysa harabeleri Kaş - Finike yolu üzerindeki Kyaenai harabelerine ait köyün üzerindeki kayalara oyulmuş tapınak şeklindeki mezarı gördükten hemen sonra Davazlar Köyü'ne gelinir Trysa bu köyün 1 km ilerisindeki Gölbaşı mevkiindedirXanthos (Kınık) Heredot M Ö 545 yılında Lykialıların Pers komutanı Harpagos'a karşı savaşını böyle anlatmaktadır Bu ateşten yalnızca o sırada başka yerlerde bulunan Xanthoslular kurtulabilmişler, daha sonra şehirlerine gelerek şehri yeni baştan kurmuşlardırYazılıkaya Hattuşaş örenyerinin 2 km kuzeydoğusunda yer alan Yazılıkaya Tapınağı, önünde Hitit mimari özelliklerinin yansıtıldığı iki kaya odadan oluşmaktadır |
|
|
|