Akdeniz Bölgesi Akarsu Ve Göller |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Akdeniz Bölgesi Akarsu Ve GöllerAkdeniz bölgesi, sularının büyük bir bölümünü Akdeniz'e gönderir Beyşehir gölünün sulan Çarşamba suyuyla Konya ovasına boşalır Ayrıca sularını denize göndermeyen Burdur gölü, Acıgöl gibi kapalı havzalar da vardır Taşeli yaylasının ve Bolkar dağlarının bir bölümünün Konya ovasıyla birleştiği yerde de, yamaçlardan inen sular Konya ovasının kenarındaki bataklıklarda sona erer Teke yöresinin iç kesimlerindeki, Taşeli yaylasındaki geniş karstlı alanlar, yüzeyde akıştan yoksun olmalarına karşılık, yeraltı suları bakımından zengindir Akdeniz'e dökülen akarsular batıdan doğuya doğru Dalaman çayı, Kocaçay, Denire çayı, Alakır suyu, Aksu, Köprü suyu, Manavgat, Göksu, Tarsus çayı, Seyhan, Ceyhan ve Asi ırmaklarıdır Bu sulardan Seyhan, Ceyhan ve Asi ırmaklarının kaynakları Akdeniz bölgesi dışındadır Öbür akarsuların boyları pek uzun değüdir ve bütün havzaları bölge sınırları içinde kalır Yazın birçok kısa çığırlı akarsu bütünüyle kurur, kum ve çakıl yatakları halini alır Dağların çok yer tutması da, akışın hızlı, akarsu rejimlerinin düzgün olmasını sağlar Yazın kuruyan yataklar yağışlı mevsimde suyla dolar Kalkerin yaygın olduğu alanlardaysa, akarsular yeraltı kaynaklarından beslendikleri için yağışsız mevsimlerde büe bol su taşırlar Manavgat çayında olduğu gibi) Akdeniz bölgesi göller bakımından zengindir Başlıcaları Göller yöresinde toplanmıştır ve en önemlileri çöküntü çukurlarının tabanında yer alan tektonik göllerdir Bölgenin en büyük gölü olan Beyşehir gölü, sularının fazlasını Çarşamba suyuyla önce Suğla gölüne oradan da Konya ovasına boşaltır; çevresindeki doğal güzellikler nedeniyle oldukça turist çeker Eğridir ve Kovada gölleri kuzey-güney doğrultulu tektonik bir çukurluğa yerleşmişlerdir; birbirleriyle bağlantılıdırlar ve suları tatlıdır Buna karşılık, Burdur ve Acıgöl'ün dışarı akışları "olmadığı için suları tuzludur Akdeniz bölgesinin batı kesiminde,bir krater gölü olan İsparta gölcüğü yer alır Akdeniz'in batısı, göller bakımından zengindir; ama doğusu bu bakımdan oldukça yoksuldur Burada yalnızca küçük çaph kıyı göllerine raslanır Toroslar'ın yüksek kesimlerinde bazı buzul gölleri de görülür Büyük beş ırmak Karadeniz'e dökülür: Dinyeper, Dinyester, Don ve Kubanve Fransa sınırına kadar uzanan ve bütün doğu ve orta Avrupa’yı kapsayan Tuna Tuna tek başına her yıl 203 kilometre küp tatlı suyu Karadeniz’e taşır [3] Bu miktar Kuzey Denizi’ne akan bütün tatlı sulardan fazladır Türkiye'den ise belli başlı dört ırmak Karadeniz'de sonlanır: Sakarya, Kızılırmak, Yeşilırmak ve Çoruh (sonuncusunun büyük bölümü Türkiye'de olmasına karşın Gürcistan'da Batum'dan denize dökülür) Bu denize dökülen Avrupa ve Asya akarsularıyla birlikte Karadeniz havzasının alanı denizin kendisinden 5 kat daha geniştir ve yaklaşık 22 milyon km2'dir Alaettin bahçekapılı Karadeniz ve Çevre tuzluluk oranı oldukça fazladır |
|
Akdeniz Bölgesi Akarsu Ve Göller |
|
|
#2 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Akdeniz Bölgesi Akarsu Ve GöllerAkdeniz bölgesinin akarsu ve gölleri Akdeniz bölgesi, Akdeniz bölgesinin akarsuları, Akdeniz bölgesinin gölleri Bölgedeki akarsular düzensiz rejime sahiptirler Akarsu rejiminin düzensiz olmasında çeşitli faktörlerin etkisi vardır Bunlar:Bölgede etkili olan Akdeniz ikliminde yağışların çoğu kış aylarında görülür Yaz ayları ise çok sıcak ve kurak geçer Bunun sonucu olarak akarsular kışın kabarır, yazın ise kuruyacak seviyeye gelir![]() Bölgede karstik yeryüzü şekillerinin geniş yer tuttuğu görülür Bunun sonucu olarak, yağışlı mevsimlerde suyun bir kısmı yer altına sızarak akarsuların fazla kabarmasını önler Yazın ise yeraltı suyunun akarsuya karışarak su seviyesinin alçalmasını az da olsa engellediği görülür![]() Bölgenin en önemli akarsuları, Asi, Seyhan, Ceyhan, Göksu, Manavgat, Aksu ve Dalaman çayıdır ![]() Bölge göl bakımından zengindir Batısında tektonik ve karstik etkenlerle oluşan göllerin yer aldığı Göller Yöresi bulunmaktadır Beyşehir, Eğirdir, Burdur, Acıgöl, Suğla, Söğüt, Salda, Elmalı ve Kovada gölleri bulunur![]() Eğirdir Gölü tatlı su gölüdür Bunun nedeni fazla sularını yer altından Aksu’ya ve dolayısıyla Akdeniz’e boşaltmasıdır Bu göllerden Suğla Gölü, zaman zaman kuruyacak derecede su kaybına uğrar![]() Doğuda Hatay yöresindeki Amik Gölü de, Asi nehrinin taşkınlarının bataklık şeklinde olduğu bir göldür Bu alan akarsuların getirdiği alüvyonlarla büyük ölçüde dolmuştur |
|
|
|