Vücut Sistemlerinin İşleyiş Özellikleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-11-2012

HAREKET SİSTEMİ: Vücudun hareket etmesini, desteklenmesini sağlar ve iç organlara koruyucu görev yapar

Hareket sistemi şu yapılardan oluşur;
• Kemikler,
• Eklemler,
• Bağlar,
• Kaslar

DOLAŞIM SİSTEMİ: Vücut dokularına oksijen, besin, hormon, bağışıklık elemanı vb

taşır ve yeniden geriye toplar

Dolaşım sistemi şu yapılardan oluşur;
• Kalp: Göğüs kafesinin ortasında, iman tahtasının arkasında bulunur

İki bölme ve dört odadan oluşur

Damarlar aracılığıyla kanı vücuda pompalar

• Kan Damarları: Atardamar, toplardamar, kılcal damarlar olmak üzere üç çeşittir

• Kan: Dolaşım sistemi içinde bulunan kırmızı renkli, bazı taşıyıcı maddeleri içinde bulunduran sıvıdır

Yetişkinde 4-5 litre kan bulunmaktadır

Oksijeni ve diğer besleyici ögeleri hücrelere taşır

Hücre atıklarını toplar ve boşaltım sistemine taşır

Kanın Vücuttaki Görevleri
Taşıma : Dokulara oksijen ve besin taşır

Isı Ayarlama : Vücut ısısını korur

Savunma : Vücudu iç ve dış enfeksiyonlara karşı koruyan savunma elemanları (antikor) ve hücreleri bulundurur

Pıhtılaşma : Kanamanın durdurulması için gerekli hücre ve maddeleri bulundurur

SİNİR SİSTEMİ: Bilinç, anlama, düşünme, algılama, hareketlerin uyumu, dengesi ve solunum ile dolaşımı sağlar

Sinir Sistemi Şu Yapılardan Oluşur:
• Beyin,
• Beyincik,
• Omurilik, Sinirler,
• Omurilik Soğanı

SOLUNUM SİSTEMİ: Vücuda gerekli olan gaz alışverişi görevini yaparak hücre ve dokuların oksijenlenmesini sağlar

Solunum sistemi şu organlardan oluşur:
• Ağız ve burun,
• Solunum yolları,
• Akciğerler

BOŞALTIM SİSTEMİ: Kanı süzerek gerekli maddelerin vücutta tutulması, zararlı olanların atılması görevlerini yaparak vücutta iç dengeyi korur

Boşaltım sistemi şu organlardan oluşur:
• İdrar borusu,
• İdrar kesesi,
• İdrar kanalları,
• Böbrekler

SİNDİRİM SİSTEMİ: Ağızdan alınan besinlerin öğütülerek, sindirilmesi ve kan dolaşımı vasıtasıyla vücuda dağıtılmasını sağlar

Sindirim sistemi şu organlardan oluşur:
• Ağız,
• Dil ve dişler,
• Yemek borusu,
• Mide,
• Safra kesesi,
• Pankreas,
• Bağırsaklar

YAŞAMSAL BULGULAR VE NORMAL DEĞERLERİ BİLİNÇ
• Normal bir kişi, kendine yöneltilen tüm uyarılara cevap verir

• Bilinç düzeyi, yaralanmanın ağırlığını gösterir

SOLUNUM
• Solunum sıklığına,
• Solunum aralıklarının eşitliğine,
• Solunum derinliği’ ne bakılır

Düzensiz solunum sinir sistemi zedelenmesini düşündürür

Bir dakikadaki solunum sayısı yetişkinde12-20, çocuklarda 16-22, bebeklerde 18-24’ dür

NABIZ
Kalp atımlarının atardamara yaptığı basınca (basıncın damar duvarında parmak uçlarıyla hissedilmesine) nabız denir

Normal nabız; dinlenme hâlinde yetişkin bir kişide dakikada 60-100, çocuklarda 100-120, bebeklerde 100-140’ dır

Vücutta Nabız Alınabilen Bölgeler
• Şah damarı (adem elmasının her iki yanında),
• Ön-kol damarı (bileğin iç yüzü, baş parmağın üst hizası),
• Bacak damarı (ayak sırtının merkezinde),
• Kol damarı (kolun iç yüzü, dirseğin üstü)

Yaralıların dolaşımını değerlendirirken, çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından nabız alınır

VÜCUT ISISI
• İlk yardımda vücut ısısı daima koltuk altından ölçülmelidir

• Normali 36,5 °C’dir

• Normal değerin üstünde olması yüksek ateş, altında olması ise düşük ateş olarak ifade edilir

• 41-42 °C üstü ve 34,5 °C altı, tehlikeyi işaret eder

31,0 °C ve altı, ölümcüldür

KAN BASINCI
• Kalbin kasılma ve gevşeme anında damar duvarına yaptığı basınçtır

• Kalbin kanı pompalama gücünü gösterir

• Normali; 100/50 ve 120/80 mmHg’ dir

10-11-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Vücut Sistemlerinin İşleyiş Özellikleri HAREKET SİSTEMİ: Vücudun hareket etmesini, desteklenmesini sağlar ve iç organlara koruyucu görev yapar Hareket sistemi şu yapılardan oluşur; • Kemikler, • Eklemler, • Bağlar, • Kaslar DOLAŞIM SİSTEMİ: Vücut dokularına oksijen, besin, hormon, bağışıklık elemanı vb taşır ve yeniden geriye toplar Dolaşım sistemi şu yapılardan oluşur; • Kalp: Göğüs kafesinin ortasında, iman tahtasının arkasında bulunur İki bölme ve dört odadan oluşur Damarlar aracılığıyla kanı vücuda pompalar • Kan Damarları: Atardamar, toplardamar, kılcal damarlar olmak üzere üç çeşittir • Kan: Dolaşım sistemi içinde bulunan kırmızı renkli, bazı taşıyıcı maddeleri içinde bulunduran sıvıdır Yetişkinde 4-5 litre kan bulunmaktadır Oksijeni ve diğer besleyici ögeleri hücrelere taşır Hücre atıklarını toplar ve boşaltım sistemine taşır Kanın Vücuttaki Görevleri Taşıma : Dokulara oksijen ve besin taşır Isı Ayarlama : Vücut ısısını korur Savunma : Vücudu iç ve dış enfeksiyonlara karşı koruyan savunma elemanları (antikor) ve hücreleri bulundurur Pıhtılaşma : Kanamanın durdurulması için gerekli hücre ve maddeleri bulundurur SİNİR SİSTEMİ: Bilinç, anlama, düşünme, algılama, hareketlerin uyumu, dengesi ve solunum ile dolaşımı sağlar Sinir Sistemi Şu Yapılardan Oluşur: • Beyin, • Beyincik, • Omurilik, Sinirler, • Omurilik Soğanı SOLUNUM SİSTEMİ: Vücuda gerekli olan gaz alışverişi görevini yaparak hücre ve dokuların oksijenlenmesini sağlar Solunum sistemi şu organlardan oluşur: • Ağız ve burun, • Solunum yolları, • Akciğerler BOŞALTIM SİSTEMİ: Kanı süzerek gerekli maddelerin vücutta tutulması, zararlı olanların atılması görevlerini yaparak vücutta iç dengeyi korur Boşaltım sistemi şu organlardan oluşur: • İdrar borusu, • İdrar kesesi, • İdrar kanalları, • Böbrekler SİNDİRİM SİSTEMİ: Ağızdan alınan besinlerin öğütülerek, sindirilmesi ve kan dolaşımı vasıtasıyla vücuda dağıtılmasını sağlar Sindirim sistemi şu organlardan oluşur: • Ağız, • Dil ve dişler, • Yemek borusu, • Mide, • Safra kesesi, • Pankreas, • Bağırsaklar YAŞAMSAL BULGULAR VE NORMAL DEĞERLERİ BİLİNÇ • Normal bir kişi, kendine yöneltilen tüm uyarılara cevap verir • Bilinç düzeyi, yaralanmanın ağırlığını gösterir SOLUNUM • Solunum sıklığına, • Solunum aralıklarının eşitliğine, • Solunum derinliği’ ne bakılır Düzensiz solunum sinir sistemi zedelenmesini düşündürür Bir dakikadaki solunum sayısı yetişkinde12-20, çocuklarda 16-22, bebeklerde 18-24’ dür NABIZ Kalp atımlarının atardamara yaptığı basınca (basıncın damar duvarında parmak uçlarıyla hissedilmesine) nabız denir Normal nabız; dinlenme hâlinde yetişkin bir kişide dakikada 60-100, çocuklarda 100-120, bebeklerde 100-140’ dır Vücutta Nabız Alınabilen Bölgeler • Şah damarı (adem elmasının her iki yanında), • Ön-kol damarı (bileğin iç yüzü, baş parmağın üst hizası), • Bacak damarı (ayak sırtının merkezinde), • Kol damarı (kolun iç yüzü, dirseğin üstü) Yaralıların dolaşımını değerlendirirken, çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından nabız alınır VÜCUT ISISI • İlk yardımda vücut ısısı daima koltuk altından ölçülmelidir • Normali 36,5 °C’dir • Normal değerin üstünde olması yüksek ateş, altında olması ise düşük ateş olarak ifade edilir • 41-42 °C üstü ve 34,5 °C altı, tehlikeyi işaret eder 31,0 °C ve altı, ölümcüldür KAN BASINCI • Kalbin kasılma ve gevşeme anında damar duvarına yaptığı basınçtır • Kalbin kanı pompalama gücünü gösterir • Normali; 100/50 ve 120/80 mmHg’ dir