![]() |
Reaksiyon İsısı |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Reaksiyon İsısıReaksiyon Isısı REAKSİYON ISISI 1 ![]() 2 ![]() 3 ![]() 4 ![]() 5 ![]() 6 ![]() 7 ![]() REAKSİYON ISISI ? Reaksiyon sırasında sisteme verilen enerji ile açığa çıkan enerji arasındaki enerji farkına entalpi denir ![]() ![]() ?H = ?H2 (ürünler) - ?H1 (girenler) ?H1 : Reaksiyon dan önceki toplam enerji ?H2 : Reaksiyon sonucunda oluşan toplam enerji REAKSİYON ISISI ? Reaksiyon entalpisi bağlı olarak değişir ![]() POTANSİYEL ENERJİ VE TEPKİME KOORDİNATI REAKSİYON ISISI ? Kimyasal reaksiyonlar ?H ın pozitif veya negatif olmasına göre ikiye ayrılır ![]() ? Endotermik Reaksiyonlar ? Ekzotermik Reaksiyonlardır ![]() ENDOTERMİK REAKSİYONLAR ENDOTERMİK REAKSİYONLARIN ÖZELLİKLERİ ? ?H > 0 dır ![]() ? Reaksiyona girenlerin potansiyel enerjileri toplamı ürünlerin potansiyel enerjileri toplamın dan düşüktür ![]() ? Minimum enerjiye eğilim girenler yönünedir ![]() ? Sistem dışardan ısı alır ![]() ? İleri yöndeki aktivasyon enerjisi geri yöndeki aktivasyon enerjisinden büyüktür ![]() EKZOTERMİK REAKSİYONLAR ? Ortama ısı vererek gerçekleşen reaksiyonlara ekzotermik reaksiyonlar denir ![]() ![]() ? ?H negatiftir ![]() ? Ekzotermik reaksiyonları aşağıdaki şekillerde göstermek mümkündür ![]() A? B+ısı A ? B+ Q kkal A? B?H < 0 EKZOTERMİK REAKSİYONLAR EKZOTERMİK REAKSİYONLARIN ÖZELLİKLERİ ? ?H < 0 dır ![]() ? Reaksiyona girenlerin potansiyel enerjileri toplamı reaksiyondan çıkanların potansiyel enerjileri toplamından büyüktür ![]() ? Minimum enerjiye eğilim ürünler yönündedir ![]() ? Sistem dışarıya ısı verir ![]() ? İleri yöndeki aktivasyon enerjisi geri yöndeki aktivasyon enerjisinden küçüktür ![]() A) Ürünlerin potansiyel enerjisi c dir ![]() B) Girenlerin potansiyel enerjisi a dır ![]() C) İleri tepkimenin aktifleşme enerjisi b ? a dır ![]() D) Reaksiyonun ?H ?ı a ? c dir ![]() E) Geri tepkimenin aktifleşme enerjisi b ? c dir ![]() CEVAP : ( D ) Örnek : I ![]() II ![]() III ![]() Yukarıda verilen olaylardan hangileri ısı veren ( ekzotermik ) olaydır ? CEVAP : (ÖSS?91, I ? II) OLUŞUM ISISI ? Standart şartlarda ( 1 atm , 25 0C ) 1 mol bileşiğin elementlerinden oluştuğu reaksiyonun ?H?ına o bileşiğin oluşum ısısı denir ![]() ![]() ? Oluşum ısısına ısı kapsamı veya iç potansiyel enerji adı verilebilir ![]() ? Elementlerin standart şartlarda oluşum ısıları sıfır kabul edilir ![]() Cl2(g) => ?Hf =0C(k) => ?Hf =0 ? Standart şartların dışında olursa elementlerin oluşum ısıları sıfırdan farklı olur ![]() Cl2(g) => ?Hf ? 0C(k) => ?Hf ? 0 ? Bileşiklerin oluşma ısıları sıfıra eşit olamaz ![]() C(k) + O2(g) ? CO2(g) + 94 kkal Örnek : N2(g) + 3H2(g) ? 2NH3(g)?H = - 22 kkal/mol Tepkimesi ile ilgili olarak I ![]() ![]() II ![]() ![]() III ![]() ![]() İfadelerinden hangileri doğrudur ? CEVAP I ? III ) FORMÜL YÖNTEMİ İLE ?H HESAPLAMA Ürünlerin oluşma ısıları toplamı ile girenlerin oluşma ısıları toplamı arasındaki fark ?H?ı yani entalpi değişimini ( tepkime ısısını ) verir ![]() ?H = ?Hf (ürünler) - ?Hf (girenler) Örnek : SO3 (g)= - 94,5kkal / mol H2O (s) = - 68,3kkal / mol H2SO4 (s) = - 216,9 kkal / mol Yukarıdaki molar oluşum ısılarını kullanarak, SO3 (g) + H2O (s)?H2SO4 (s) Reaksiyonunun ?H ?ını ( tepkime ısısını ) hesaplayınız ? CEVAP : ( - 54,1 kkal/mol ) Örnek : H2O(s) ve H2O(g) maddelerinin standart şartlarda oluşma ısıları verilmiştir ![]() H2O(s) = - 68,4 kkal/mol H2O(g) = - 57,8 kkal/mol Buna göre suyun molar buharlaşma ısısı kaç kkal / mol dür ? CEVAP : ( 10,6 kkal/mol ) BAĞ ENERJİLERİ YÖNTEMİ İLE ?H HESAPLAMA ? Bir bağın oluşması yada kırılması için gerekli olan enerjiye bağ enerjisi denir ![]() ? Bir bağı kırmak için enerji verilmesi gerekirken, bir bağ oluşurken de enerji açığa çıkar ![]() ![]() ? H = ?H (girenler ) - ?H (ürünler ) Örnek : Bağ türüEnerji (kkal / mol ) H ? H104 Cl ? Cl 58 H ? Cl103 Verilen bilgilere göre , H2 (g) + Cl2 (g) ? 2 HCl (g) tepkimesinin ?H ?ını hesaplayınız ? CEVAP : ( - 44 kkal/mol ) Örnek : Bağ türüEnerji (kkal / mol ) C ? H 99 H ? H 104 C = C 150 C ? C 120 Verilen bağ enerjilerine göre , C2H6?C2 H4+H2 tepkimesinin ?H değeri kaçtır ? CEVAP : ( 64 kkal/mol ) HESS PRENSİPLERİ İLE ?H HESAPLAMA HESS PRENSİPLERİ I ![]() ![]() *A+B?C ?H = - 94kkal/mol C ?A+B ?H =94kkal/mol II ![]() ![]() *A+B?C?H = - 94kkal/mol 2 A + 2 B ? 2 C ?H = - 188 kkal/mol III ![]() ![]() ![]() * A+ B ? C ?H = - 94 kkal/mol C+ D ? A + K ?H = 108 kkal/mol B+ D ? K ?H = + 14 kkal/mol Örnek : C +O2? CO2?H = - 94 kkal/mol H2 + ½ O2 ? H2O?H = - 58 kkal/mol 4C + 5 H2 + ½ O2 ? C4H9OH ?H = -102 kkal/mol Yukarıdaki denklemlerden yola çıkarak, C4H9OH+ 6 O2? 4 CO2+ 5 H2O tepkimesinin ?H değerini hesaplayınız ? CEVAP : ( - 544 kkal/mol ) Örnek : S +O2? SO2 ?H = - 71 kkal S + 3/2 O2 ? SO3?H = - 94 kkal Yukarıdaki denklemlerden yola çıkarak, SO2 + ½ O2? SO3 tepkimesinin entalpi değişimini bulunuz ? CEVAP : ( - 23 kkal/mol ) ?H ( ENTALPİ DEĞİŞİMİ ) İLE İLGİLİ TERİMLER YANMA ISISI Yanma reaksiyonları sonucunda ortama daima ısı yayılır ![]() ![]() ![]() NÖTÜRLEŞME ISISI Asitlerle bazların reaksiyonlarına nötürleşme reaksiyonları, bu reaksiyonlar sonucu oluşan entalpi değişimine de nötürleşme ısısı denir ![]() ![]() ERİME ISISI Maddenin katı halden sıvı hale geçmesine erime , bu olay sırasındaki entalpi değişimine de erime ısısı adı verilir ![]() ![]() DONMA ISISI Maddenin sıvı halden katı hale geçmesine donma, bu olay sırasındaki entalpi değişimine de donma ısısı denir ![]() ![]() BUHARLAŞMA ISISI Maddenin sıvı halden gaz hale geçmesine donma, bu olay sırasındaki entalpi değişimine de buharlaşma ısısı denir ![]() ![]() YOĞUNLAŞMA ISISI Maddenin gaz halden sıvı hale geçmesine yoğunlaşma, bu olay sırasındaki entalpi değişimine de yoğunlaşma ısısı denir ![]() ![]() SÜBLİMLEŞME ISISI Maddenin katı halden direk gaz haline geçmesine süblimleşme, bu olay sırasındaki entalpi değişimine de süblimleşme ısısı denir ![]() ![]() ÇÖZÜNME ISISI Bir maddenin başka bir madde içerisinde homojen olarak dağılmasına çözünme, bu olay sırasındaki entalpi değişimine de çözünme ısısı denir ![]() ![]() ![]() Örnek : XO nun molar oluşum entalpisi ?H=-152 kkal?dir ![]() CEVAP : ( 40 g/mol ) HAL DEĞİŞİM GRAFİKLERİ Örnek : Kalorimetre kabında 10 0C deki 20 gram su ile 60 0C deki 40 gram su karıştırılırsa son sıcaklık kaç 0C olur ? CEVAP : ( 43,3 OC ) Örnek : 50 0C deki su ile 0 0C deki buz eşit kütleler de alınarak yalıtılmış bir kapta karıştırılıyor ![]() ![]() A) 0 0C de tamamen su olur B) 0 0C de tamamen buz olur C) 0 0C de buz ? su karışımı olur ![]() D) 25 0C de su olur ![]() E) 10 0C de su olur ![]() Örnek : 80 0C deki 60 gram suyun sıcaklığını 48 0C ye düşürmek için içerisine kaç gram 0 0C de demir metali atılmalıdır ? (csu=1 kal/g ![]() ![]() CEVAP : ( 400 g ![]() Örnek : 0 oC deki büyük bir buz kütlesinin üzerine 80 0C deki 600 gram su dökülüyor ![]() ![]() CEVAP : ( 600 gram buz ) Hazırlayan: M ![]() |
![]() |
![]() |
|