Kökler - Kelime Kökü Nedir? Kelime Kökü Nasıl Bulunur? Kök Türleri Nelerdir?

Kökler - Kelime Kökü Nedir? Kelime Kökü Nasıl Bulunur? Kök Türleri Nelerdir?
Kökler - Kelime Kökü Nedir? Kelime Kökü Nasıl Bulunur? Kök Türleri Nelerdir?

KÖKLER
1- Kökler, kelimelerin anlamlı parçalarıdır Meselâ bakış kelimesinde bak köktür Bakma işinin anlamı bak kökü üzerindedir Buradan bakma işi anlamını çıkarıyoruz
2- Kökler, kelimelerin parçalanamayan kısımlarıdır Meselâ bak kökü daha fazla parçalanamaz Parçalanırsa bakmakla ilgili anlamı ortadan kalkar
3- Kökler varlıkların ve hareketlerin yalın karşılıklarıdır Onları bir zaman, şahsa bağlamazlar, soyut olarak ifade ederler
4- Kökler, kelimelerin çekirdekleridir Meselâ gözlemek, gözlem, gözcü, gözcülük, gözlük kelimeleri hep göz kökünden türetilmiştir

GÖZ= gözlemek, gözlem, gözcü, gözcülük, gözetmen, gözlük, gözlükçü, gözlükçülük, gözlü, gözsüz

5- Her varlık veya hareket için dilde bir kök yoktur Birbirine yakın varlık veya kavramlar aynı kök etrafında yapılan kelimelerle karşılanır Meselâ ver kökünden vergi, verim, verimli, verecek, verimlilik gibi
6- Kökler eskiden beri var olan ve sonradan yapılamayan dil birlikleridir Yeniden kök yapılamaz Ancak yabancı dillerden yeni kökler alınabilir Radyo-cu, radyo culuk vb
7- Dilde iki çeşit kök vardır: isim kökleri, fiil kökleri Çünkü kâinatta iki çeşit varlıktan söz edebiliriz:
A- Nesne
B- Hareket

İnsan, hayvan, bitki, dağ, orman, taş, toprak, duygu, akıl, hastalık vb nesnelerdir Bunların gelmesi, gitmesi, yanması, büyümesi, tükenmesi vs Hareketlerdir İşte nesneler isimlerle, hareketlerle fiillerle karşılanmaktadır

KELİMELERİN YAPI ÖZELLİKLERİ

KÖK : Bir kelimenin, daha küçük parçalara ayrılmayan, anlamlı en küçük parçasına denir
Kelimenin kökünün, kelimenin tamamı ile ilgili olmalıdır Örnek: #8220;Okul #8221; kelimesinin kökü, #8220;oku #8221; fiilidir Fakat bu kelimede #8220;ok #8221; kısmı da bir anlam taşır Ama okul ile ok arasında bir ilgi yoktur

Kökler iki çeşittir:
1 İsim Kökleri
2 Fiil Kökleri

İSİM KÖKLERİ : Bir varlığı, niteliği, ilgiyi veya duyguyu en kısa biçimde tanıtan köklere denir Dört çeşittir:

a) Varlık kökleri : Çöl, yol, sıra, ev
b) Nitelik kökleri : İyi, güzel, kötü
c) Duygu kökleri : Ah, vah, tüh, ey
d) İlgi kökleri : Ben, sen, o, ile, için

İsim kökleri cümle içinde #8220;isim, zamir, zarf, sıfat, edat, bağlaç ve ünlem #8221; göreviyle kullanılabilir Dilimizde isim kökleri en fazla üç heceden oluşur Örnek: Karınca, kelebek, araba

FİİL KÖKLERİ : Hareketleri, işleri anlatan köklere denir Örnek: Gel-, otur-, ver-

Sesteş (Eşsesli ) Kökler : Kullanıldığı cümleye göre hem isim, hem fiil olabilecek köklere denir Örnek: Yaz, kız, geç