1920 Yılı Olayları Nelerdir? 1920 Yılı Olayları Hangileridir? 1920 Yılında Türkiye

1920 Yılı Olayları Nelerdir? 1920 Yılı Olayları Hangileridir? 1920 yılında Türkiye
1920 Yılı Olayları Nelerdir? 1920 Yılı Olayları Hangileridir? 1920 yılında Türkiye

Türkiye'de olup bitenler

• 13 Ocak - Sultan ahmet Meydanı'nda 150 bin kişinin katıldığı bir miting yapıldı İşgaller protesto edildi
• 15 Ocak - 2 Edirne Kongresi toplandı
• 28 Ocak - Misak-ı Milli kabul edildi
• 17 Şubat - Osmanlı Mebuslar Meclisi, kabul ettiği Misak-ı Milli'nin basında yayınlanmasını ve bütün yabancı parlementolara bildirilmesini kararlaştırdı
• 16 Mart - İtilaf Devletleri, İstanbul'u resmen işgal etti
• 31 Mart - Lüleburgaz Kongresi toplandı
• 6 Nisan - Anadolu Ajansı kuruldu
• 23 Nisan - TBMM açıldı
• 13 Mayıs - 9-13 Mayıs 1920 tarihleri arasında yapılan 217 üye ile toplanan ve bölge ile ilgili net kararların alındığı Trakya Kongresi (Edirne Kongresi) yapıldı
• 7 Haziran - TBMM, İstanbul Hükümeti'nin 16 Mart 1920'den sonra yaptığı ve yapacağı hiçbir anlaşma ve uygulamanın kabul edilmeyeceği kararını aldı
• 10 Ağustos - Osmanlı Devleti ile itilaf devletleri arasında Sevr Antlaşması imzalandı
• 10 Eylül - Türkiye Komünist Partisi, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'de 1 Kuruluş Kongresini topladı
• 2 Aralık - Türkiye ile Ermenistan arasında Gümrü Anlaşması imzalandı
• 14 Aralık - Milli Eğitim Bakanlığı’na Hamdullah Sup

Osmanlı İmparatorluğu döneminde Sosyalist gruplar olmasına rağmen bunlar geniş kitle örgütlerine dönüşememişlerdi Bu gruplar genelde küçük ve sosyalist düşüncenin taşıyıcıları oldular Özellikle Selanik ve İstanbul merkezli idiler Bir kısmı kurulacak olan TKP'ye katılmıştır Özellikle de Şefik Hüsnü'nün liderlike ettiği Türkiye İşçi Çiftçi Sosyalist Fırkası(TİÇSF)bunlardan biridir İttihat ve Terakki Hükümeti'ne muhalefetten Sinop'a sürgün edilen Mustafa Suphi buradan Çarlık Rusyasına geçti burada Ruslara esir düştü Esirliği sırasında tanıştığı mahkum devrimcilerin ve Ekim Devrimi'nden sonra "Bolşevizm"in etkisi ile 1918 yılında "Sosyalist Müslüman Doğu Halklar Kurulatayı"nın ardından sürgündeki askerler ve Türkiye'deki gruplarla beraber 10 Eylül 1920 yılında Bakü de yapılan kongre ile TKP (TKF) kuruldu Musta Suphi ve arkadaşalrı Anadolu da gerçekleşen Kurtuluş Savaşı'na destek vermek için önce Mustafa Kemal ile irtibat sağlamış ve ardından Mustafa Kemal'in kabulü ile yola çıkmıştır Bir çok kaynakta 9 Kolordu (?) Komutanı Kazım Karabekir'in tertiplediği iddia edilen protestolarla karşılaşmışlardır Kars ve Erzurum'dan sonra Kazım Karabekir'in yönlendirmesi ile Tarabzona geçmişlerdir Musatafa Suphilerin amacı buradan gemi ile Samsun'a geçip Ankara'ya ulaşmaktadır Ama Kazım Karabekir'in ise Rusya'ya geri göndermeyi istediği iddia edilmektedir Gemi Karadeniz'e açıldıktan sonra Trabzon kabadayılarından Yahya Kahya ve adamları gemiye arkadan yetişip Mustafa Suphi ve arkadaşlarını öldürmüşlerdir Bu cinayette genel kanı planlayanın Kazım Karabekir tarafından yapıldığıdır Bir diğer iddia ise Kazım Karabekir'in Mustafa Kemal'den olur almadan bu işe girişmeyeceğidir Gizli yazışmalar/telgraflar ancak bunu kanıtlayabilir ki bunlar hala açıklanmamıştır Bir süre sonra Yahya Kahya Mustafa Kemal'in koruması Topal Osman tarafından öldürülmüştür "Topal Osman, bir başka yerde Mustafa Suphi ve arkadaşları, 28/29 Ocak 1921 gecesi, Kayıkçılar Kahyası olan Yahya ve adamları ile Faik Reis tarafından öldürülmesi olayında da ortaya çıkar Türkiye'nin politik tarihine kara bir leke olarak geçen bu cinayetin arkasında da Topal Osman vardır Bu cinayeti işleyenlere karşı tepkiler artınca Kahya Yahya, Sivas'ta kurulan göstermelik bir mahkemede 'yargılanır' ve 'delil' yetersizliğinden beraat eder Kahya Trabzon'a döndüğünde üzerindeki psikolojik baskılar devam edince, suç ortaklarını tehdit etmeye başlar Sağda solda 'Sanki bütün işlerde ben tek başına mı idim Daha üstüme varırlarsa her şeyi olduğu gibi ortaya dökerim' demesi Kahya Yahya'nın arkasındaki güçleri rahatsız eder Kahya'nın ortadan kaldırılmasına karar verilir Ansızın Trabzon kışlasına yakın bir yerde Kahya Yahya, adamlarıyla birlikte pusuya düşürülür ve öldürülür" (Ömer Ağın Mustafa Suphiler Kurtuluş Savaşı'na yardım edemeselerde Sovyet Rusya'nın (1924 e kadar böyle adlandırılmaktadır) silah ve altın yardımını sağlamıştır Daha sonra Türkiyedeki kadrolar Kemalizm'e karşı direkt bir tavır almasalarda bu cinyetlerden dolayı mesafeli durmuşlardır TKP'nin kurucusu Mustafa SuphiOcak 1921 yılında öldürüldü Bu olay TKP'nin Kemalizm'e karşı illegal mücadelesinin de başlangıcını oluşturdu{{kaynak göster}} 1920'li ve 1930'lu yıllarda TKP illegal mücadeleyi devam ettirdi 15 Ağustos 1922'de Hükümetin yasaklaması üzerine Ankara'da gizli olarak gerçekleştirilen 2 Kongre'de Genel Sekreterliğe Salih Hacıoğlu getirildi Kongreden yaklaşık üç hafta sonra 12 Eylül 1922'de, Ankara Hükümeti o güne kadar yasal çalışma yürüten TKP'yi kapattı Yasal çalışma olanağı ortadan kaldırılan TKP'nin üçüncü kongresi 31 Aralık 1924- 1 Ocak 1925'de İstanbul Akaretler'de illegal olarak toplandı ve Şefik Hüsnü genel sekreterliğe getirildi Kongreden sonra, Şeyh Said İsyanını bahane eden Hükümet Takrir-i Sükun kanunu çıkartarak ülkedeki CHP harici tüm siyasi oluşumları kapattı{{kaynak göster}} Çok geniş tutuklamalar ve yargılamalar yapıldı 1925'de yapılan tutuklamalarının yol açtığı dağınıklığı kargaşayı durdurmak üzere, 1926 yılının mayıs ayında, Şefik Hüsnü'nün girişimiyle, Viyana'da bir parti konferansı yapıldı Yeni bir faaliyet programının taslağı hazırlandı ve Vedat Nedim genel sekreterliğe getirildi Vedat Nedim, Burjuvazi ve Kemalizm ile uzlaşarak ılımlı bir politika izledi Parti işçi sınıfı içerisinde belli bir örgütlenme yakaladıysa da, parti içi problemler daha güçlü bir etki yaratmasının önüne geçti Komünistşair Nazım Hikmet partiye üye oldu ve partiye olduğu kadar Türkiye'deki Komünizm hareketine de önemli katkılarda bulundu Parti, 1940'ların başında yeniden örgütlendi Reşat Fuat Baraner'in Teşkilat Sekreterliğinde 2 Dünya Savaşı boyunca Faşizm karşıtı bir politika izledi 1950'lere kadar Dr Şefik Hüsnü1951 tutuklamalarını ve Şefik Hüsnü'nün 1959 yılında hapis sonrası sürgüne gönderildiği Manisa'da ölmesini takiben, Yakup Demir ( Zeki Baştımar) ve bazı TKP kadroları 1960 ve 14 yoldaşı denetiminde faaliyetlerine devam etti yılında yurtdışına çıkarak partiyi yurtdışında yeniden örgütlediler