Uyuz Hastalığı - Uyuz Neden Olur? Uyuz Nasıl Olunur? Uyuz İçin Etkili İlaçlar Neler?

Uyuz Hastalığı - Uyuz Neden Olur? Uyuz Nasıl Olunur? Uyuz İçin Etkili İlaçlar Neler?
Uyuz Hastalığı - Uyuz Neden Olur? Uyuz Nasıl Olunur? Uyuz İçin Etkili İlaçlar Neler?

Uyuz bir deri hastalığıdır ve ülkemizde de çok yaygın olarak görülmektedir Yaygın görülmesinin en büyük sebebi sokak köpekleri diye adlandırılan sahipsiz hayvanların ve pire-kene gibi dış parazitlerin sayısının oldukça fazla olmasıdır Uyuz hastalığının birçok formu vardır ve oldukça inatçı bir hastalıktır

En yaygın bulaşma şekli pire ve keneler, direk temas ve dokunma, ortak kullanılan tasma, mama kabı, yatak vb eşyalar, ortak kullanılan alanlardır Doğada oldukça yaygın ve kolay bulaşan bir hastalıktır

Bazı türler sadece kulak kepçesi ve çevresinde, bazıları ise göz ve çevresinde lokal lezyonlar oluşturabilirler Genelde derinin tüysüz bölgelerinde ve dirseklerden başlayan lezyonlar tedavisi yapılmazsa vücuda yayılırlar ve generalize olurlarUyuz hastalığını yaratan etken derinin epidermis katında veya kıl foliküllerinde yerleşen ve tünel kazarak hareket eden mikroskobik boyuttaki uyuz böcekleridir Lezyonlu deriden kazıntı yapılarak alınan materyalle hazırlanan preparatlar, mikroskop altında incelendiğinde uyuz etkenleri rahatlıkla görülebilmektedir

Ülkemizde yaygın bulunan türleri:
- Demodex
- Sarcoptes
- Otodectes
- Notoedres'tir

Uyuz böcekleri; deri döküntüleri, doku artıkları, kan ve doku sıvısı ile beslenirler Deride derin ve genelde kaşıntılı lezyonlara sebebiyet verirler Sadece Demodex türü uyuzda kaşıntı azdır veya hiç olmamaktadır Semptomlar
- Oldukça şiddetli kaşıntı(bazı türler hariç)
- Kızarıklık
- Deride veziküller
- Vücutta yaygın yaralar
- Tüy dökülmesi
- Deride kalınlaşma
- Tüylerin dökülmesi(lokal veya genel)
- Deride ağır bir koku
- Deride kepeklenme ve kabuklanma
- Derinin renginde koyulaşma ve pigmentasyon artışı
Korunma
- Köpeklerin hijyenik ortamlarda bakımı
- Pire ve kenelere karşı önlemleri almak
- Tüy ve deri sağlığının düzenli kontrolü
- Düzenli fırçalamak
- Sık yıkamamak
- Başka köpeğe ait malzemelerin dezenfekte etmeden kullanmamak
- Beslenmesine dikkat etmek
- Yürüyüş ve gezinti alanlarına dikkat etmek
- Oyun arkadaşlarına dikkat etmek
- Hekiminizin önereceği aralıklarla dış parazitlere etkili banyo solusyonları ile yıkamak
- Düzenli Veteriner Hekim kontrolü

En önemlisi; Vücutta oluşacak bir deri lezyonunda vakit geçirmeden veteriner hekiminize danışmak ve ihmal etmemek gerekir Çünkü tüm hastalıklar erken teşhisle çok daha kolay ve çabuk tedavi edilebilmektedir

Tedavi
Tedavisi mümkün olan bir hastalıktır Tedavide yıkama solusyonları, uyuza etkili enjeksiyonlar, spot on uygulamalar ve oral tedavi yapılabilmektedir Hekiminiz uyuzun formuna göre tedaviyi seçecek ve uygulamaya başlayacaktır Genelde iyileşme süreci 4 hafta ile 6 hafta arasıdır Demodex türü uyuz etkeni foliküllere yerleştiği için tedavisi daha uzun ve zordur Bu da tedavi sürecinin daha uzun olmasını sağlar Bazen de uyuz hastalığı; diğer deri hastalıkları ile beraber seyredebilir Bu durum daha komplike ve daha uzun süreli bir tedaviyi gerektirecektir UNUTMAYIN
Uyuz asla öldürücü bir hastalık değildir ve tedavisi mümkündürFakat konunun üzerine eğilmezseniz ve tedavisi yapılmazsa bu hastalıkta bile ölümler olabilmekte ve üzücü durumlarla karşılaşılabilmektedir

UYUZ HASTALIĞI

Uyuz, bir tür parazitin neden olduğu, deri altına yerleşerek kaşıntıya neden olan bir deri hastalığıdır Bu hastalığa neden olan böcek çok küçüktür ve ancak mikroskop yardımıyla görülebilir İnsandan insana bulaşan bir hastalık olan uyuz halk arasında "gidişik" olarak da bilinir Ellerde, koltuk altlarında, parmak aralarında, karın bölgesinde, parmak aralarında yara ve kaşıntıya neden olur Kaşıntı sonucu iltihap oluşabilir Halk arasında uyuz hastalığının pislikten dolayı meydana geldiği gibi yanlış bir düşünce vardır Bu hastalığa neden olan parazit, temiz ortamda da üreyebilir
Uyuz hastalığı, her yaşta ortaya çıkabilen bulaşıcı bir hastalıktır Kış aylarında ve sonbaharda daha fazla görülür Okullarda, askeriyede, toplumun bir arada yaşadığı yerlerde görülme ihtimali fazladır Hastalık; 15 yıllık salgın dönemi, 15 yıllık sakin bir dönem izleyen evreler şeklindedir İnsanların böceğe karşı direnç oluşturması bunun sebebini ortaya koymaktadır

UYUZ PARAZİTİ

Tam adı Sarcobtes Scabei'dir İnsanın derisine yerleşen böcek, tüneller şeklinde ilerleyip, delikler açar Bu şekilde deri altında yumurtlayarak ürer Vücuda girdikten 15 gün sonra bir çok yeri sarar ve deri yüzeyine çıkar Deride kabarma ve yaralara ve kıl köklerinde iltihaba neden olur Hayatı boyunca insan derisinde yaşar

UYUZUN BULAŞMA YOLLARI

Uyuz, uyuz parazitinin bulaşmış olduğu kişiden, sağlıklı olan başka bir kişiye bulaşır Yayılma ihitmali oldukça fazladır ve salgına yol açabilir En çok birlikte yaşayan ailelerde, beraber uyuyan kişilerde bulaşma daha fazla görülür Çocuklarda görülme ihtimali yüksektir Yakın temasta bulunmak, dans etmek, el sıkışmak uyuzun diğer bulaşma yollarıdır Hastanın yatak, kıyafet gibi eşyalarının başkaları tarafından kullanılması hastalığın bulaşmasına neden olabilen diğer yollardır

UYUZUN BELİRTİLERİ NELERDİR?

Uyuzlu hastalarda en çok görülen belirti, geceleri artarak görülen kaşınmadır Bu kaşıntı elde, parmak aralarında, göbek bölgesinde sıktır Kalçalar, genital bölge, bacaklar da kaşıntı ve yaraların görüldğü yerlerdir Kişiyi uykusundan uyandırır Göğüs ve sırt bölgesinde, ayrıca yüzde kaşıntı ya da yara görülmez Buralar parazitin tutmadığı yerlerdir Sadece bebeklerde tüm vücudu sarabilir Uyuz, deride kıvrımlı ya da çizgi şeklinde tüneller meydana getirir Bu tünellerin üstü deride siyah noktalarla kaplıdır Çünkü kir, buraları doldurmuştur Hastalığın önemli bir belirtisidir Hastalığın ilerlediği dönemlerde deri pullu ve kabukludur Erken dönemlerde ise kırmızı kabarcıklar, su kabarcıkları ve döküntü görülebilir Ayrıca şunu bilmek gerekir ki, kaşıntı ve yaralar görülmeden önce de uyuz vardır ve bulaşıcıdır

UYUZ TEDAVİSİ

Uyuz tedavisi kolay
olan bir hastalıktır Genelde krem şeklinde ilaçlar kullanılır Kremler uygulanmadan önce banyo yapılarak vücut temizlenir Daha sonra özellikle geceleri krem sürülür ve sabah tekrar banyo yapılır Bu kremler kükürtlü olabilir Krem sürerken dikkat edilmesi gereken bazı şeyler vardır Kremi sürerken cildin kuru olmasına dikkat edilmeli, en az 8-10 saat vücutta kalmalıdır Bütün vücuda krem sürülür ve ellerin yıkanamsı gereken durumlarda krem tekrar sürülmelidir Bu şekilde 10 gün süren bir tedavi uygulanır ve kontrol edilir Hastalık devam ediyorsa tedaviye devam edilir Bu yöntemde kullanılan ilaçların yanma şeklinde yan etkisi olabilir Tedaviden sonra ilk birkaç hafta kaşıntı devam edebilir
Diğer tedavi şekillerinden biri de vücuda solüsyon sürülmesidir Yine krem gibi bu solüsyonda 8-10 saat vücutta kalmalıdır Haftada bir kere gereken dozda uygulanır Fazlası zarar verebilir Ayrıca bu solüsyonun uygulanmaması gereken kişiler de vardır Hamilelere, bebeklere, küçüklere, sinirsel bir hastalığı olanlara, bebek emziren annelere uygulanmaz
Bütün aile bireyleri tedavi edilmelidir Hatta uyuz hastası olan bir kişiyle yakın teması olanlarda tedaviye dahil edilmelidir Herkes tedavi edilmediği takdirde hastalığın kontrol altına alınması çok zordur Ayrıca hastanın bütün eşyaları yıkanmalıdır

UYUZDAN KORUNMAK İÇİN

• Uyuz hastalarının yatak, örtü, kıyafet gibi bütün eşyaları başkaları tarafından kullanılmamalıdır
• Hastanın bütün eşyaları kaynar suda yıkanmalI ve sıcak ütü ile ütülenmelidir
• En önemlisi uyuzlu kişilerle yakıntemastan kaçınmak gerekir Elini bile sıkmak hastalığın bulaşmasına yola açabilir
• Yakınında uyuz hastası olan kişilerin de tedavi olması gerekir
• Evde yıkanması zor olan eşyaların ilaçlanması gerekir
• Okul, yurt gibi bir arada bulunulan ortamlarda hasta buradan uzaklaştırılmalıdır
• Bütün kıyafetler banyodan sonra değiştirilmelidir

Ayrıca uyuzlu kişilerin şunlara dikkat etmesi gerekir:

• Tedavi için sadece doktorun tavsiye ettiği ilaçlar kullanılmalıdır
• Vücutta uyuzun yol açtığı yara ya da kabarcıkların sabunla ya da deterjan gibi maddelerle ovuşturarak yıkanması hastalığın kötüleşmesine neden olur
• Tedavi iki kere tekrar edildikten sonra hala geçmiyorsa tekrar tedaviye başlamadan önce doktorunuza başvurun