İnsan Etkisiyle Çevre Nasıl Değişir? İnsan Etkisiyle Çevre Etkilenir Değişir?

İnsan Etkisiyle Çevre Nasıl Değişir? İnsan Etkisiyle Çevre Etkilenir Değişir?
İnsan Etkisiyle Çevre Nasıl Değişir? İnsan Etkisiyle Çevre Etkilenir Değişir?
insan etkisiyle çevre nasıl değişir

KALITIM VE ÇEVRE

Canlıların özelliklerini kromozomlar üzerinde bulunan
genler belirlerYumurta ve sperm birleşince oluşan zigotta anne ve babanın
genleri biraraya gelirZigotta meydana gelen yeni canlı anne ve babanın
özelliklerini gösterirYavruda her karakter için iki gen vardırBiri anneden (yumurtayla)
diğeri babadan (spermle) geçmiş olan bu genler yeni canlının genleridir

Genlerle aktarılan özellikler kalıtsaldır(saç ve göz rengi,kan grubu,altı parmaklılık,dil
yuvarlama…) Özelliklerin ortaya çıkışında canlının yaşadığı çevrede önemli rol oynarEğer
çevre koşulları uygun değilse,bazı kalıtsal özellikler ortaya çıkmayabilirÇevre,kalıtımın şekillenmesini ve
kalıtsal özelliklerin ortaya çıkmasını sağlarAncak yeni kalıtsal özellik oluşturamaz

MODİFİKASYON

Çevre etkisiyle vücut hücrelerinde görülen ve kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon
denirDeğişme vücut hücrelerinde olduğu için kesinlikle yavru canlıya geçmez yani
kalıtsal değildirOrtam sıcaklığı,ışık,nem oranı ve beslenme modifikasyona neden olan etkenlerdir

Canlının kalıtıma bağlı olmaksızın çevrenin etkisiyle ortaya çıkan özellikleride
vardırÇevrenin etkisi ortadan kalktığında veya değiştiğinde canlıdaki değişikliğinde ortadan kalktıgı
görülürGüneşin etkisiyle derinin esmerleşmesi,yapılan spor nedeniyle kasların gelişmesi buna örnek
gösterilebilinir

Gelişime Kalıtım ve Çevrenin
Etkisi

Bir bireyin ne olacağını kalıtımı ve çevresi
belirlerHer iki faktörde gelişmenin her basamağında canlı üzerinde etkisini gösterirFarklı
ortamlarda bir canlının fenotipi değişebilirBu değişiklik kalıtsal değildirÇünkü bu sırada
genler değişmez ,sadece genlerin işleyişi değişirÇevre faktörlerinin (sıcaklık,ışık,nem,besin…) canlının fenotipinde
meydana getirdiği değişikliklere modifikasyon demiştikCanlının görülen özellikleri (fenotipi) kalıtım ve
çevrenin etkisi altındadırBunu bir örnekle açıklarsak ;himalaya tipi tavşanların doğal
kürk rengi beyaz fakat ayakları ve kuyrukları siyahtırHimalaya tavşanlarının beyaz
kürkü traş edilip soğuğa bırakılırsa vücudunda siyah renkli kılların çıktığı
görülürBu örnektende anlaşılacağı gibi kalıtımda çevrede bireyin gözlenen özellikleridir

Çevreden etkilenmeyen kalıtsal karakterlerde vardırÖrneğin kan grubu,renk körlüğü,kulak memesinin yapışık
veya serbest olması gibi

DOĞAL SELEKSİYON VE EVRİM

Bir türdeki canlıların sayısı ürümeyle geometrik dizi şeklinde arttığı
halde doğadaki sayıları sabit kalırBunun nedeni çevre ve kalıtımdırYaşamsal faliyetler
için gerekli olan besin,barınak,su,ışık gibi çevre faktörleri,canlılar arasında yaşama savaşına
neden olurBu savaşta başarılı olanlar yaşamlarını sürdürürBaşarılı olamayanlarsa ölür

HBDKettlewell(ketvel)çevreye bağlı olarak güve keleklerinde nasıl değişim olduğunu 1950′li yıllarda
açıklamıştır1800′lü yılların ortasına kadar ortamdaki güve kelebekleri açık renkliydiAğaç gövdeleride
açık renkliydi ve likenlerle kaplıydıBöyle bir ortamda açık renkli güve
kelebeklerinin kuşlar tarafından fark edilip avlanması zorduSanayi devrimiyle birlikte,kirliliğe duyarlı
likenler,ortadan kalkmış,ağaç gövdeleri is ve kurumla kaplanmıştı

İngiltere’nin Manchester
bölgesinde bu güve kelebeklerinin ilk siyah renkli kelebeği 1848 yılında
yakalanmıştır1895 yılına gelindiğindeyse bu güve kelebeklerinin %98′i siyah renkli bireylerden
oluşmaktaydıBu çevre şartlarına uyum sağlayan güve kelebeklerinin yaşama şansı artarken
,diğerlerinki ise azalmıştır

Her türün bireyleri arasında mutasyonlar sonucu
bir takım değişmeler olurMutasyonlar sonucu değişime uğrayan canlılardan ortam koşullarına
uyanların yaşama şansı artarÖrneğin;DDT adı verilen ziraat ilacının ilk kullanıldığı
yıllarda hemen hemen bütün böcekler öldüAncak çok az bir kısmı
,kalıtsal özelliklerinden dolayı zarar görmedilerBu özellikteki böceklerin sayısı zamanla arttı

Canlıların yaşama şansını çevre belirlerYaşanılan ortama uyum sağlayan canlılar
o ortamda yaşayabilirUyum sağlayamayanlarsa yok olurBu olaya doğal seleksiyon denir

Çeşitli yöntemlerle insanların yararı için daha verimli bitki ve
hayvan ırklarının elde edilmesinde uygulanan seçilime yapay seleksiyon denirUzun yıllar
önce yaşamış canlılardan,mutasyonlar ve doğal seleksiyonlar sonunda değişerek bugün yaşayan
canlıların oluşmasına evrimleşme denirEvrim teorisi,türlerin uzun bir zaman süreci içerisinde
kalıtsal yönden farklılaşarak ortam koşullarına uyum sağlayan yeni türlerin oluştuğunu
savunurLamarck sonradan kazanılmış,kalıtsal olmayan karakterlerin gelecek kuşaklara aktarılması yoluyla evrimleşme
olduğunu düşünmüştürDoğal seleksiyon yoluyla evrimleşme olayının gerçekleştiğini savunan ilk bilim
adamı ise Charles Darwin’dirDarwin’e göre mutasyonlar sonucunda yeni karakterler kazanmış
olan canlılardan çevre koşullarına uyum gösterenler yaşarken uyum gösteremeyenler yaşamlarını
sürdüremeyerek ortadan kalkarlar

LAMARCK’A GÖRE:

Eskiden zürafaların boyunları
kısaydıAğaçların yaprakarına yetişebilmek için sık sık boyunlarını uzatıyorlardıBu nedenle boyunları
gittikçe uzadıBunların yavrularının boyunları daha uzunduBunlarda besin sağlamak için boyunlarını
sık sık uzatıyorlardıBoyunun sık sık uzaması,bugün yaşayan zürafaların boyunlarının uzun
olması ile sonuçlandı

DARWİN’E GÖRE:

Eskiden zürafaları boyunları farklı uzunluklardaydıBu
farklılık kalıtsal yapılardan kaynaklanıyorduDoğal seleksiyon sonucunda uzun boyunlu olanlar hayatta
kaldıKısa boyunlu olanlar ise yaşayamadıEn sonunda,yalnızca uzun boyunlu zürafalar hayatta
kalabildi ve bunlar çoğalarak gelecek kuşaklarda uzun boyunlu zürafaların ortamda
yaygınlaşmasına neden oldular