Jean-François Lyotard

Jean François Lyotard(1924-1998)


Jean-François Lyotard 1924'de Versailles'de doğdu 1956 yılında üniversitenin felsefe bölümünü bitirerek lisede felsefe öğretmeni olarak bir süre çalıştı

1954 ile 1964 yılları arası Lyotard'ın marksist bir yönelim ile "Sosyalizm ya da Barbarlık" adlı marksist bir dergiye yazı yazdığı dönemdir Önceleri radikal bir Marksist olan Lyotard Economie Libidinale–Libidinal Ekonomi kitabıyla birlikte(1974) Nietzscheci bir konumdan Marksizm ve Modernizm öğretilerini eleştirmeye başladı

1968 Mayıs'ı esnasında Lyotard Sorbonne-Nantere üniversitesinde dersler vermekteydi Emekliliğine kadar(1987) Paris ve Saint-Denis üniversitelerinde öğretim üyesi olarak çalıştı Lyotard, ABD’nin çeşitli üniversitelerinde Fransız felsefesi ile eleştirel kuram üzerine dersler verdi

Lyotard, 21 Nisan 1998’de Paris’te lösemiden öldü
1979 yılında yayınlanan “Postmodern Durum” adlı kitabı dünya çapında ilgi görmüş ve kısa sürede referans gösterilen bir metne dönüşmüştür


1983 yılında yayınlanan “Le Differende”de Lyotard Wittgensteinci dil felsefesine yakın durduğu görülür

Lyotard, Wittgenstein'dan "dil oyunları" anlayışını alarak kendi bünyesine katmış görünürDil oyunları kendi içsel kuralları ile belirlenmiş ve oyuncular tarafından bu kurallar kabul görmüştür Böyle bakıldığında dil oyunlarının tek meşruiyet kaynağı oyuna katılanların vardığı mutabakattırBöylece mutabakat sayısı kadar oyun kurulurBu bakış açısı “çoğulculuğu”un kaçınılmaz gerçekliğini ortaya koymaktadır Lyotarda göre dil oyunları indirgenemez çokluk ve çeşitliliğe sahiptir Oyunlar kendi bakış açılarını serbestçe seslendirme hakkına sahip olabilmelidirler

Lyotard'a göre postmodern duruma yol açan etken bu güne kadar dillendirilen büyük anlatıların hedeflediklerini gerçekleştirememeleri ve başarısızlığa uğramalarıdırBu durum büyük anlatılara karşı toplumda şüphe ve inançsızlığın doğmasına yol açmıştırDüşünsel alanda gerçekleşen bu kopuşa maddi alandaki değişimler eşlik eder Modernite projesi en temel nosyonları ile birlikte kuşku altındadır Lyotard, modernizme içkin “büyük anlatılar” adı verdiği bir düzine temel kavramı ( İlerleme, Aydınlanma, Rasyonellik, Özgürlük, Evrensellik vb) analiz ederek neden inandırıcı olmadıklarını ortaya koymaya çalışır Postmodern durum ise işte bu kuşku hali ile birlikte başlayan yeni bir yaşam tarzının- dönemin adı olmaktadır