Keltler Anadolu'da

Galatlar MÖ 280-274 yıllarında Balkanlar ve Batı Anadolu’da yaşadıktan sonra Orta Anadolu’da Ankara ve Çorum,Yozgat yöresine yerleşen Orta Avrupa kökenli Kelt kavimine mensup Galyalılara Yunanlıların ve Romalıların verdiği ad Galatların yerleştiği bölgeye Antik Çağda Galatia adı verildi Aşiret yapısına dayanan Galat krallıkları Roma İmparatoluğu egemenliğine girdikler MÖ 1 yüzyıla kadar bu bölgede varlıklarını sürdürdüler Orta Anadolu’da Galat dilinin MS 7 yüzyıla dek konuşulduğuna dair belirtiler vardır

Brennios (Brenn) adlı önderin komutasında doğuya yürüyen Galat gücünün, kadınlı erkekli 20000 kişiden oluştuğu ve kadınların da erkeklerle birlikte savaşa katıldığı antik yazarlarca belirtilir MÖ 280‘de Pannonia’yı (bugünkü Macaristan), 279’da Yunanistan’daki Delphi kentini yağmaladılar Aynı yıl İstanbul’un (Byzantion) karşısındaki tepeye karargâh kurarak kenti tehdit ettiler (Galatların bir kış geçirdiği tepe bu tarihten sonra Galata olarak adlandırıldı) Uzun pazarlıklar sonucu Byzantion’lular Galatlara büyük bir haraç ödemeyi ve İstanbul Boğazını geçmelerine yardım etmeyi kabul etti

Roma Öncesi
277-274 yıllarında Ege bölgesi yağmalandı; Erythrai (Çeşme yakınında Ildırı) ve Milet kısa sürelerle Galatların eline geçti MÖ 274‘te Bergama kralı Eumenes ve Selevkos kralı Antiokhos komutasındaki ordu Galatları ağır bir yenilgiye uğratarak Orta Anadolu’ya sürdüler

Galatlar Delphi zaferinden sonra Tektosagi, Tolistobogii ve Trogmi adlı üç boy şeklinde örgütlendiler Orta Anadolu’da Sivrihisar (Pessinus), Ankara (Ankyra) ve Yozgat Büyüknefes (Tavium) bu üç boyun merkezi oldu Bölgede yapılan yüzey araştırmalarında Polatlı’da Basrikale ve Hisarlıkaya, Sakarya Irmağı’na hakim Çanakçı ve Çağlayık, Beypazarı’nda Tabanoğlu ve Dikmenkale, Ayaş’ta Canıllı, Keçiören’in Bağlum köyünde Hisartepe ve daha başka kale kalıntıları belirlendi Kalelerin bazıları çevredeki kaya kitlelerine bağlanarak yapılmıştı

Ankara’nın 100 km güneyinde ve Tuz gölü çevresinde bulunan Kulu ilçesi önemli bir Galat yerleşimi idi Bugünkü Kulu ilçesi eski Galat kenti olan Drya harabeleri üzerinde kurulmuştur (Bakınız: Devrim Sönmez, Eski Çağlardan Günümüze Kulu, Konya, 2004)

Roma Dönemi
Galatia’nın MÖ 1 yüzyılın sonlarında Roma egemenliğine girmesinden sonra Anadolu’nun bu Avrupalı konukları kendi kültürel kimliklerini koruyamayarak asimile oldular Yaşadıkları bölge ise Galatya adı ile bir Roma eyaleti oldu

MS 1 yüzyılda Aziz Paulus‘un çalışmaları sonucunda Hıristiyanlığı kabul eden ilk Anadolu halkının Galatlar olduğu belirtilir Paulus’un Galatyalılara Mektup’u, İncil‘i (Yeni Ahit) oluşturan kitaplardan biri olarak kabul edilmiştir Doğu Roma İmparatorluğu‘nun Türklere yenildiği 1071 Malazgirt savaşının ardından, Doğu Roma(Bizans) ordusunun generallerinden Frank kökenli Roussel de Bailleul bölgede hala etkin olan Galat kültürüne dayanarak bir isyan başlatılma imkanını görmüş ve savaşın kaybedilmesiyle zayıflamış Doğu Roma-Bizans devletine karşı ayaklanarak orta Anadolu’da bir devlet kurmuştur Bizans bu devleti yıkmak için askeri birlikler gönderse de bunlar başarısız olmuştur Bunun üzerine Türklere yardım için başvuran Doğu Roma-Bizans’ın çağrısıyla, Selçuklu Devleti de ilerisi için bu Frank- Kelt karışımlı devletin Türklere de problem çıkarabileceğini hesaplayarak Bizans’a bu konuda yardım etmiştir Nihayetinde Roussel de Bailleul yakalandı ve idam edildi Kurduğu devlet de ortadan kalktı Buradaki ilginç yan Anadoluya gelişlerinden 1000 yıldan fazla bir zaman sonra bile bu kelt kökenli Galat halkının hala kültürel farklılığını koruyup, siyasal ve askeri etkinliğini ortaya koyabilmiş olmasıdır



Galatlar (Keltler) Anadolu’da -1

Yazan : Murat Şahin / habercemcom