Tarihte Bugün 10 Aralık

Tarihte Bugün 10 Aralık

İsveçli kimya mühendisi Alfred Nobel 1896'da hayatını kaybetti

Bugün kendi adıyla verilen Nobel Ödülleri ile tanınan Alfred Nobel, 21 ekim 1833'te iflas etmiş bir işadamının oğlu olarak dünyaya geldi Babasının değerli ticari malzemelerle yüklü gemisi battığı için ailesi çok yoksuldu

Tarihe 'dinamitin mucidi' olarak geçen Alfred Nobel, patlayıcılara olan düşkünlüğünü babasından aldı 1866'da yüzde 75 nitrogliserin, yüzde 25 emici bir toprak türü olan 'kieselguhr' karışımından o tehlikeli maddeyi buldu: 'Nobel'in Güvenlik Barutu' ya da daha çok bilinen adıyla dinamit

Bu buluşuyla Nobel, kısa sürede tüm Avrupa'da dinamit kralı olarak tanındı Nobel'in patlayıcılara olan merakı Stokcholm'de kurduğu küçük laboratuvarında deneyler yaparken küçük kız kardeşi Emil'in ölümüne de neden oldu

1879'da Paris'te bir laboratuvar kuran Nobel, buradaki çalışmaları sırasında dumansız barutu keşfetti Bu dönemde Fransa'ya karşı kurulan bir ittifakta yer alan İtalya ile işbirliği yapınca Paris'i terk ederek İtalya'ya yerleşmek zorunda kaldı

Nobel, San Remo'da 1896'da beyin kanaması sonucu hayata veda etti Vasiyetinde, servetinin 1 milyon kronunun yeğenleri ve bir dönem aşık olduğu Sofie Hess arasında paylaştırılmasını, geri kalan 33 milyon 200 bin kronunun da her yıl insanlığa hizmette bulunanlara sunulmasını istedi

Bu ödüller fizik, kimya, tıp, edebiyat ve barışa hizmet olmak üzere toplam beş dalda verilecekti Nobel'in bu vasiyeti önceleri büyük tartışma yarattı

Ancak 1900'de İsveç hükümeti Nobel Vakfı'nı kurdu Bu yıldan sonra da Nobel Ödülleri düzenli olarak verilmeye başlandı

Başka neler oldu:

1774: Kazak isyanı önderi Pugaçev idam edildi
1898: İspanyol-Amerikan savaşı sonrasında, Paris Barış Antlaşmasıyla Küba, İspanya'dan bağımsızlığını kazandı
1901: İlk Nobel ödülleri verildi
1918: Trabzon'da, Faik Ahmet (Barutçu) tarafından yayınlanan 'İstikbal' gazetesinin ilk sayısı çıktı
1919: Kaptan Ross Smith, İngiltere'den Avustralya'ya 2 bin 500 mil gibi bir mesafeyi uçan ilk insan oldu
1923: Türkiye Cumhuriyeti ile Arnavutluk Hükümeti arasında Dostluk Antlaşması imzalandı
1948: Birleşmiş Milletler Meclisi, İnsan Hakları Beyannamesi'ni kabul etti Türkiye İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ne kabul oyu verdi
1964: Martin Luther King, Nobel Barış Ödülü'nü aldı
1970: Rus yazar Aleksandr Soljenitsin, Nobel Edebiyat Ödülü'nü aldı
1978: Enver Sedat ve Menahem Begin Nobel Barış Ödülü aldılar
1979: Rahibe Teresa Nobel Barış Ödülü aldı
1986: Türk asıllı Bulgar halterci Naim Süleymanov (Süleymanoğlu) Avustralya'da Türkiye'ye iltica etmek istediğini bildirdi
1988: Türkiye'de ilk karaciğer nakli gerçekleştirildi Ameliyatı, Hacettepe Üniversitesi'nden Prof Dr Mehmet Haberal yaptı Bursalı Ahmet Aktaş'ın karaciğeri, korneaları ve böbrekleri beş hastaya nakledildi
1994: FKÖ lideri Yaser Arafat, Şimon Peres ve İzak Rabin, Nobel Barış Ödülü aldı
2000: İsveç'teki Avrupa Kros Şampiyonası'nda Türkiye genç bayanlarda takımda gümüş, aynı kategoride Elvan Can ile tarihinde ilk kez bronz madalya kazandı
2006: Şili'de 1973 yılındaki kanlı darbeden sonra ülkeyi 1990'a kadar yöneten diktatör Augusto Pinochet, kalp krizi geçirdikten bir hafta sonra öldü Pinochet, 91 yaşındaydı Eski diktatör için 12 Aralıkta askeri cenaze töreni düzenlendi
2007: Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Prof Dr Erdoğan Teziç'in görev süresinin dolmasıyla boşalan YÖK üyeliği ve YÖK Başkanlığı'na Prof Dr Yusuf Ziya Özcan'ı seçti YÖK Başkan Vekili Prof Dr Aybar Ertepınar ise görevinden istifa etti