Anlatım Bozuklukları Ve Cümle Örnekleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-21-2012

Anlatım Bozuklukları ve Cümle Örnekleri

# Dilin en önemli görevi onu kullanan insanlar arasındaki anlaşmayı sağlamaktır

# Söylenmek istenen her şey, açık, yalın ve anlaşılır biçimde dile getirilmelidir

# İyi bir cümlede sözcükler yerli yerinde kullanılmalı, gereksiz sözcüklere yer verilmemeli, anlatılmak istenenin dışında bir anlam çıkarılmasına mahal verilmemelidir

# Eğer konuşmada ve yazmada açıklık, yalınlık ve anlaşılırlık yoksa ortada bir anlatım bozukluğu var demektir

# Anlatım bozuklukları ile ilgili soruların doğru çözülebilmesi için kelimelerin anlamları, ekler, kelime türleri, cümlenin öğeleri, cümle çeşitleri konuları iyi bilinmelidir

# Dil yanlışlarının önemli sebeplerinden biri gramer (dil bilgisi) bilgisinin eksikliğidir

# Günlük konuşmalarımızda hâliyle anlatım bozuklukları yapılacaktır

Bunlar toplumdaki yerimize ve aldığımız eğitime bakılarak hoş görülür ya da görülmez

# Her insan yeterli dil eğitimi almadığı için gerek konuşurken gerek yazarken birçok yanlışlık yapmaktadırlar

# Ama yazılı anlatımda bu bozukluklar asla affedilemez

Çünkü yazı dili kültür dilidir

Kültür, bu ifade sayesinde kalıcılaşır

Eğer bu ifadede de bozukluklara yer verilirse insanlar arasında anlaşma eksikliği ortaya çıkar

# Anlatım bozukluğu olan bazı cümleler sesli okunduğu zaman yanlışı bulmak daha kolay olmaktadır

# "Anlatım bozuklukları" konusuna ÖSS'de önem verilmesi yazı dilimizi olumlu yönde etkilemiştir

# Cümlelerde ne gibi yanlışlıklar yapıldığı konusunda bilgi sahibi olmak bozukluğu kısa sürede bulmamızı sağlar

# İnsan kendi yazdıklarında ne gibi yanlışlık yaptığını kolay kolay bulamaz

# Konunun zorluklarından diğeri de bozukluk sayısının hayli fazla olmasıdır

Her cümlede bu hatalardan herhangi biri söz konusu olabilir

# Aşağıdaki cümlelerdeki bazı yanlışlıklar altı çizilerek belirtilmiştir

Üzerinde düşünmeniz halinde konuyu çok daha iyi öğreneceğinize inanıyorum

ÖRNEKLER

a) Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması

Bu konuda herkesin fikir ve görüşünü almalısınız

Hava sıcaklığı sıfırın altında eksi sekiz derece imiş

Yirmi dakika geçmesine rağmen program henüz, hâlâ başlamadı

Güç ve müşkül zamanlarda üstüne düşeni yerine getirir

Ben çok varlıklı, zengin biri değilim

Neşeli, sağlıklı, şen bir görünüşü vardı

b) Anlamı zaten diğer sözcüklerde bulunan kelimelerin gereksiz yere kullanılması

Yaşanmış deneyimlerinden hareketle bu sonuca varıyor

Millî maçın oynanacağı gün yaklaştıkça, ülkedeki heyecan gittikçe artıyor

Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız

Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat süre ile uğraştılar

Az kalsın merdivenlerden düşeyazdı

Çocukların davranış biçimlerinde gariplikler görüldü

Takımın, boyu en kısa oyuncusu bendim

c) Bir sözcüğün yerine yanlış anlam verecek şekilde başka bir sözcük kullanılması

Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi

Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir

Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi

Olayların gerçek yüzü araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak

Küçük kızın saçları hayli büyümüş

Ormanda yetişen bir çam fidanını salonunuzdaki saksıya ekemezsiniz

Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur

Böyle hareketler ülkede demokrasinin işlememesini sağlayacaktır

Yarın İzmir’e gidecek; buna zorunlu

Elindeki bıçağı vücuduna batırmış

Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur

Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir?

d) Birbiriyle çelişen sözlerin bir arada kullanılması

Kesinlikle yarın gelebilirler

Şüphesiz bu sözleri bütün öğrenciler duymuş olmalı

Aşağı yukarı bundan tam yirmi yıl önceydi

Sözünü ettiğiniz şairin herhâlde on altıncı asırda yaşadığını zannediyorum

Eminim bu saatlerde eve gelmiş olmalı

Mutlaka bir gün çocukluk arkadaşlarını belki yine arayacak

Yanılmıyorsam, bu ikisinin aynı şey olduğunu tahmin ediyorum

e) Eklerin yanlış kullanımı

Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir

Bizi en çok sevindiren onun bu sınavı kazandığıdır

Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı

Dünkü toplantıda Ali bize sınıf arkadaşlarını tanıştırdı

Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir

Bu çocuklar, fakir bir ülkenin, savaş nedeniyle kendileriyle ilgilenilmeyen, gerekli eğitimi alamayan çocuklardır

Yazarlarımızın köy yaşantısına ilgilenmeleri toplumumuz açısından çok yararlıdır

10-21-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Anlatım Bozuklukları Ve Cümle Örnekleri Anlatım Bozuklukları ve Cümle Örnekleri # Dilin en önemli görevi onu kullanan insanlar arasındaki anlaşmayı sağlamaktır # Söylenmek istenen her şey, açık, yalın ve anlaşılır biçimde dile getirilmelidir # İyi bir cümlede sözcükler yerli yerinde kullanılmalı, gereksiz sözcüklere yer verilmemeli, anlatılmak istenenin dışında bir anlam çıkarılmasına mahal verilmemelidir # Eğer konuşmada ve yazmada açıklık, yalınlık ve anlaşılırlık yoksa ortada bir anlatım bozukluğu var demektir # Anlatım bozuklukları ile ilgili soruların doğru çözülebilmesi için kelimelerin anlamları, ekler, kelime türleri, cümlenin öğeleri, cümle çeşitleri konuları iyi bilinmelidir # Dil yanlışlarının önemli sebeplerinden biri gramer (dil bilgisi) bilgisinin eksikliğidir # Günlük konuşmalarımızda hâliyle anlatım bozuklukları yapılacaktır Bunlar toplumdaki yerimize ve aldığımız eğitime bakılarak hoş görülür ya da görülmez # Her insan yeterli dil eğitimi almadığı için gerek konuşurken gerek yazarken birçok yanlışlık yapmaktadırlar # Ama yazılı anlatımda bu bozukluklar asla affedilemez Çünkü yazı dili kültür dilidir Kültür, bu ifade sayesinde kalıcılaşır Eğer bu ifadede de bozukluklara yer verilirse insanlar arasında anlaşma eksikliği ortaya çıkar # Anlatım bozukluğu olan bazı cümleler sesli okunduğu zaman yanlışı bulmak daha kolay olmaktadır # "Anlatım bozuklukları" konusuna ÖSS'de önem verilmesi yazı dilimizi olumlu yönde etkilemiştir # Cümlelerde ne gibi yanlışlıklar yapıldığı konusunda bilgi sahibi olmak bozukluğu kısa sürede bulmamızı sağlar # İnsan kendi yazdıklarında ne gibi yanlışlık yaptığını kolay kolay bulamaz # Konunun zorluklarından diğeri de bozukluk sayısının hayli fazla olmasıdır Her cümlede bu hatalardan herhangi biri söz konusu olabilir # Aşağıdaki cümlelerdeki bazı yanlışlıklar altı çizilerek belirtilmiştir Üzerinde düşünmeniz halinde konuyu çok daha iyi öğreneceğinize inanıyorum ÖRNEKLER a) Eş anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması Bu konuda herkesin fikir ve görüşünü almalısınız Hava sıcaklığı sıfırın altında eksi sekiz derece imiş Yirmi dakika geçmesine rağmen program henüz, hâlâ başlamadı Güç ve müşkül zamanlarda üstüne düşeni yerine getirir Ben çok varlıklı, zengin biri değilim Neşeli, sağlıklı, şen bir görünüşü vardı b) Anlamı zaten diğer sözcüklerde bulunan kelimelerin gereksiz yere kullanılması Yaşanmış deneyimlerinden hareketle bu sonuca varıyor Millî maçın oynanacağı gün yaklaştıkça, ülkedeki heyecan gittikçe artıyor Yanına gidiniz, konuşarak derdinizi anlatınız Problemi çözmek için iki arkadaş üç saat süre ile uğraştılar Az kalsın merdivenlerden düşeyazdı Çocukların davranış biçimlerinde gariplikler görüldü Takımın, boyu en kısa oyuncusu bendim c) Bir sözcüğün yerine yanlış anlam verecek şekilde başka bir sözcük kullanılması Bu iki sınıf arasındaki ayrıcalık tespit edilemedi Yeni kaydolan öğrenciler bu kadar çekimser davranması normaldir Petrol fiyatlarının ucuzlamasına halk olumlu tepki gösterdi Olayların gerçek yüzü araştırmalar sonucunda ortaya çıkacak Küçük kızın saçları hayli büyümüş Ormanda yetişen bir çam fidanını salonunuzdaki saksıya ekemezsiniz Başarısızlığını düzensiz çalışmasına borçludur Böyle hareketler ülkede demokrasinin işlememesini sağlayacaktır Yarın İzmir’e gidecek; buna zorunlu Elindeki bıçağı vücuduna batırmış Bu, Türkiye’ye özel bir durumdur Buradan gidersek yakalanma şansımız nedir? d) Birbiriyle çelişen sözlerin bir arada kullanılması Kesinlikle yarın gelebilirler Şüphesiz bu sözleri bütün öğrenciler duymuş olmalı Aşağı yukarı bundan tam yirmi yıl önceydi Sözünü ettiğiniz şairin herhâlde on altıncı asırda yaşadığını zannediyorum Eminim bu saatlerde eve gelmiş olmalı Mutlaka bir gün çocukluk arkadaşlarını belki yine arayacak Yanılmıyorsam, bu ikisinin aynı şey olduğunu tahmin ediyorum e) Eklerin yanlış kullanımı Öğrencilerin başarısına ilgilenmek gerekir Bizi en çok sevindiren onun bu sınavı kazandığıdır Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı Dünkü toplantıda Ali bize sınıf arkadaşlarını tanıştırdı Biricik arzumuz sınavı kazanmak ve iyi bir bölüme girmemizdir Bu çocuklar, fakir bir ülkenin, savaş nedeniyle kendileriyle ilgilenilmeyen, gerekli eğitimi alamayan çocuklardır Yazarlarımızın köy yaşantısına ilgilenmeleri toplumumuz açısından çok yararlıdır