Siyah Kölelerin İlk Ayaklanmaları
 

Siyah Kölelerin İlk Ayaklanmaları


http://frmsinsi.net/attachment.php?a...1&d=1261510264


ABD tarihinde ilk büyük köle ayaklanmasına önderlik eden Gabriel Prosser (yaklaşık 1775-1800) ikinci kuşaktan köle olarak dünyaya gelmişti. Virginia'da bağımsız bir Siyah devleti kurmak amacıyla silahlandırdığı 1.000'den fazla köleyle Ağustos 1800'de harekete geçti. Fırtınalı bir gecede başlayan ayaklanmayı haber alan vali çok geçmeden Gabriel ve yandaşlarını yakalattı. Yargı önüne çıkartılan Gabriel ve 34 arkadaşı idam edildi. Şiddetle bastırılmasına karşın bu ayaklanma Güney'de beyazların Siyahlar'dan duyduğu korkunun körüklenmesine yol açtı.

ABD tarihindeki en yaygın köle ayaklanmasını örgütleyen Denmark Vesey (1767-1822), çocukken köle tüccarı bir kaptana satılmıştı. Vesey kendi kendine okuma yazma öğrendi ve köleliğe karşı olan yayınları okuyarak bilinçlendi. 1800'de piyangodan kazandığı 600 dolarla özgürlüğünü satın aldı. Güney Carolina'da pamuk tarlalarında ve evlerde çalışan tüm köleleri özgürleştirmek amacıyla 1822'de bir ayaklanma örgütledi. Sayılar kesin olmamakla birlikte, bu ayaklanmaya 9.000 Siyah'ın katıldığı sanılmaktadır. Ne var ki, bir ihbar üzerine olay daha başlamadan sorumluları tutuklandı. Vesey de içinde olmak üzere 35 kişi asıldı, 32 kişi sürgüne gönderildi. Siyahlar'a yardım ettikleri gerekçesiyle dört beyaz da çeşitli hapis cezaları aldı.

Virginia'da varlıklı bir plantasyon sahibinin kölesi olarak doğan Nat Turner (1800-31) da Vesey gibi kendi kendini yetiştirmişti. 20 yaşındayken bir başka toprak sahibine satıldı. 1831'de bir kez daha satılarak bir zanaatkarın kölesi oldu. Tann'nın onu Siyahlar'ı kurtarmakla görevlendirdiği inancında olan Turner, 1831 Ağustos'unda güvendiği yedi köleyle birlikte önce sahibini ve ailesini, sonra 51 beyazı daha öldürdü. Sayılan 75'i aşmayan ayaklanmacılar oldukça disiplinsizdi. Beyazların gücü karşısında çok geçmeden dağıldılar. Sonuçta ayaklanmaya katılmamış pek çok köle beyazlarca öldürüldü, yakalanan Turner idam edildi. Bu ayaklanma ABD'nin Güney eyaletlerinde kölelerin öğrenim, seyahat ve toplantılarını yasaklayan baskıcı yasaların çıkarılmasına ve Siyahlar'a karşı şiddetin artmasına yol açtı.