Hyundai'den Türk Malı Otoya Tavır
 

Hyundai'den Türk malı otoya tavır

Türkiye’de büyümeyi isteyen dünyanın 5’inci büyük otomotiv üreticisi Koreli Hyundai, hükümete 2005’te 1.2 milyar euroluk yatırımda olduğu gibi yine “teşvik şartı” koştu. İzmit’te kurulu fabrikasının yıllık üretim kapasitesini 3 haneli yatırım yaparak 2-3 yeni modelle 100 bin adetten 250 bine çıkarmayı planlayan Hyundai, Kore ile Türkiye arasındaki ticarette uygulanan yüzde 10 oranındaki gümrük vergisinin kaldırılmasını talep etti. Hyundai bunun yanı sıra Türkiye’nin Irak, Ermenistan, Suriye gibi komşu ülkelerle Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmasının yatırım kararını kolaylaştıracağını bildirdi.

Koreli üreticinin bu taleplerinin arkasında Avrupa Birliği (AB) ile yaptıkları Serbest Ticaret Anlaşması yatıyor. Çünkü 1 Temmuz 2011’den itibaren Kore, AB’yle olan ticarette geçerli olan yüzde 10’luk gümrük vergisinden kurtuluyor. Türkiye’de ise bu vergi hâlâ geçerliliğini koruyor.

Seul’de görüştüğümüz Hyundai Motors Başkanı ve CEO’su Steve S. Yang, Türkiye’de yatırımları büyütmek istediklerini, yeni projelerin ceplerinde olduğunu ancak Kore ve Türkiye’nin komşularıyla gümrüksüz ticaret anlaşmalarının bu kararda belirleyici olacağını açıkladı. 2002-2004 yılları arasında Hyundai Assan’da Başkan Yardımcılığı görevinde bulunduğu için Türkiye’yi yakından tanıyan Yang, “Kore dışında açtığımız ilk fabrika olan Türkiye, bebeğimiz. Ancak çeşitli nedenlerle fabrikayı bir türlü büyütemedik” dedi. Yang, 1997’de üretime geçen İzmit fabrikasının henüz ikinci yılında Marmara depremini, ardından 2001 krizini yaşadığını hatırlatarak, pazarın yüksek vergilerle bastırılmasının büyümeyi engellediğini belirtti.

Türkiye sadece konuşuyor

Türkiye’nin Hyundai için çok önemli olduğunu ve yeni projeler üzerinde çalıştıklarını belirten Steve S. Yang, şunları söyledi:

“Uzun zamandır kapasiteyi nasıl artırabiliriz onun üzerinde çalışıyoruz. Birkaç yeni model üzerinde duruluyor. Ancak Kore’yle yapılan ticarette uygulanan vergi olumsuz etkiliyor. Kore, AB’yle Serbest Ticaret Anlaşması yaptı, vergiler Temmuz’da sıfırlanıyor. Türkiye’nin de Kore’yle bu anlaşmayı yapması gerek. Türkiye ihracat üssü olarak önemli bir ülke. Bu yüzden komşu ülkelerle de Serbest Ticaret Anlaşması yapılarak gümrük vergisiz ticaretin yapılmasını istiyoruz. Bunlar yatırım kararımızı etkileyecek.

Türkiye’ye duyduğumuz hisler önemli ama realist olmalıyız. Neresi daha ekonomik onu düşünmemiz gerekiyor. Vergiler olduğu sürece Çek Cumhuriyeti fabrikası Türkiye’ye göre avantajlı. Anlaşma, Türkiye’nin son şansı. Yoksa İzmit fabrikası bu kapasiteyle devam eder.”

Yang, Türkiye’de oto satışlarının sürekli büyüdüğünün hatırlatılması üzerine ise “Türkiye pazarı 8 yıl önce de büyüyordu. Sadece konuşuyorsunuz” dedi.

Ali Kibar uyarmıştı

DEİK Türk-Kore İş Konseyi Başkanı da olan Hyundai Assan Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kibar, Türkiye ile Kore arasındaki Serbest ticaret Anlaşması’nın büyük önem taşıdığına dikkat çekmişti. Türkiye’nin Kore’den ithal edip üzerine katma değer koyarak ihraç ettiği ürünlerin bu nedenle yüzde 8-10 daha pahalı hale geldiğini kaydeden Kibar, Türkiye ile Güney Kore arasında Serbest Ticaret Anlaşması imzalanmaması halinde ihracatın darbe alacağını kaydetti.

Teşvik istediler, arazi baktılar, yatırımı Çeklere verdiler

Hyundai, 2005’te Türkiye’de yeni yatırım yapmak istediğini duyurdu ancak bunun gerçekleşmesi için hükümetten bedelsiz arazi başta olmak üzere birçok teşvik istedi. 1 yıl boyunca Kore’den gelen üst düzey yöneticiler, Ali Kibar’la birlikte Trakya Bölgesi’nde birçok araziyi inceledi. O dönemde 1.2 milyar euroluk yatırım için Türkiye’nin rakibi olarak Çek Cumhuriyeti ortaya çıktı. Çekler, Hyundai yatırımını çekebilmek için Koreli üreticiye birçok ayrılacak teklif etti. Hyundai de 1 yıl süren incelemeler sonucunda 1.2 milyar euroluk yatırımı Nosoviçe’de yapacağını açıkladı. Kaçan bu önemli otomotiv yatırımı büyük ses getirdi. İşte 6 yıl aradan sonra Türkiye yine dev Hyundai yatırımını kaçırma tehlikesiyle karşı karşıya...

Türk markası yaratmak çok zaman ve para gerektirir neden ihtiyacınız var?

Başbakan Erdoğan’ın yerli sanayicilere yaptığı ‘Artık yüzde 100 yerli otomobil markası’ yaratın çağrısı sonrası başlayan tartışmalara Hyundai de katıldı. Güney Kore ve Hyundai belki de ‘marka’ yaratma konusunda tüm dünyaya örnek olmuş durumda. 1967’de kurulan ancak kısa sürede büyüyen şirket, 2007’den beri dünyanın 5’inci büyük otomotiv üreticisi konumunda. Hyundai sadece 44 yıllık bir süre içinde otomotiv sektöründe devrim yapmayı başarmış.

Hyundai Güney Kore’nin dışında Hindistan, Türkiye, Çek Cumhuriyeti, Çin, Rusya, Brezilya ve ABD’de üretim yapan bir dev. Koreli üretici, 2010 yılında 3 milyon 612 bin araç üretmeyi başardı. Şirketin yeni hedefi 5.4 milyon araç üreterek, ilk 3’e girmek.

Peki otomotiv markası yaratma konusunda büyük tecrübeye sahip Hyundai Motors, Türkiye’nin hayali hakkında ne düşünüyor?

Şirketin Seul’deki merkezinde görüştüğümüz Hyundai’nin en tepe yöneticileri, birbirinden farklı görüş bildirdi.

Hyundai Motors Başkanı Steve S. Yang, “Türkiye’nin marka yaratmaya neden ihtiyacı var. Dünyada 200’den fazla ülke var ama sadece 6’sı otomobil üretiyor. ABD, Kore, Japonya, İtalya, Almanya ve Fransa. Çin bile bence kendi markasını yaratamadı. Bu 6 ülke teknolojisini kimseye transfer etmek istemiyor, gizleme istiyor” dedi. Yang, marka yaratmanın çok zaman ve para gerektirdiğini söyledi.

Hyundai Motors’un Avrupa Pazarlarından Sorumlu Başkan Yardımcısı Shang Seok Im ise Başkan’ın tam tersini düşünüyor. Im, “Neden olmasın, Türkiye kendi markasını yaratabilir” dedi. Im, Avrupa’da binek oto pazarının 40 milyon adetten 60 milyon adede çıkacağını öngördüklerini belirterek, bu ülkelere Türk markasının satılabileceğini aktardı.

VATAN