Kutadgu Bilig'den 50 Kişisel Gelişim Dersi
 

1- Akıl senin için iyi ve yeminli bir dosttur. Bilgi senin için çok merhametli bir kardeştir.

2- Allâh'a sığın onun emrine itaatsizlik etme!

3- Akıl süsü dil dil süsü sözdür. İnsanın süsü yüz yüzün süsü gözdür. İnsan sözünü dili ile söyler; sözü iyi olursa yüzü parlar.

4- Allah'tan ne gelirse ona râzı ol!

5- Anlayış ve bilgi çok iyi şeydir; eğer bulursan onları kullan ve uçup göğe çık.

6- Bir insan bütün dünyaya tamamen sahip olsa bile sonunda dünya kalır; onun kısmetine ancak iki top bez düşer.

7- Bu dünya renkli bir gölge gibidir onun peşine düşersen kaçar; sen kaçarsan o seni kovalar.

8- Bu dünyanın kusuru bin meziyeti ise birdir. İnsan bunu nasıl geçirirse o öyle geçer.

9- Bütün iyilikler bilginin faydasıdır. Bilgi ile göğe dahi yol bulunur.

10- Büyüklük taslayan kibirli ve küstah adam tatsız ve sevimsiz olur; kibirli insanın itibari günden güne azalır.

11- Eğer kendine candan bağlı birisini arıyorsan sözün kısası kendinden daha candan birini bulamazsın.

12- Dâima iyilik yap ki kendin de iyilik bul.

13- Doğan ölür ondan eser olarak söz kalır. Sözünü iyi söyle ölümsüz olursun.

14- Elini uzatarak gökteki yıldızları tutsan ve başın göğe değse bile sonunda sen yine yerdesin.

15- Ey asil insan! İnsanlığı elinden bırakma; insanlığa karşı daima insanlıkla muamele et.

16- İşi adaletle yap buna gayret et; hiçbir zaman zulüm etme; Allah'a kulluk et ve O'nun kapısına yüz sür.

17- Hangi iş olursa olsun sen onu tatlı dille karşıla; her işte tatlı dil kullanırsan saadet sana bağlanır.

18- Hiçbir işte acele etme sabırlı ol kendini tut; sabırlı insanlar arzularına erişirler.

19- Diline ve gözüne sahip ol boğazına dikkat et; az ye fakat helal ye.

20- Hangi işe girersen önce sonunu düşün; sonu düşünülmeyen işler insana zarar getirir.

21- Başkasının zararını isteme kendin de zarar verme; hep iyilik yap kendi heva ve heveslerine hakim ol.

22- Bak doğan ölür; ondan eser olarak söz kalır; sözünü iyi söyle! Ölümsüz olursun.

23- İnsanın bunca zahmet çekmesi hep boğazı ve sırtı içindir; mal toplar yiyemez; öldükten sonra da vebali altında kalır.

24- Ey nimet sahibi olan kimse şükret. Şükredene Tanrı nimetini artırır.

25- İnsan nadir değil insanlık nadirdir. İnsan az değil doğruluk azdır.

26- İnsanın bunca zahmet çekmesi hep boğazı ve sırtı içindir. Mal toplar yiyemez; öldükten sonra da vebali altında kalır.

27- Çok mal aç gözlüyü doyurmaz. Ecel gelince pişman olur fakat artık işini yoluna koyamaz.

28- Akıl bir meşaledir. Kör için göz ölü vücut için can dilsiz için sözdür.

29- Kötülük edersen kötülüğün karşılığı pişmanlıktır. Elinden gelirse kötülüğün inadına iyilik yap.

30- Çok dinle fakat az konuş. Sözü akıl ile söyle ve bilgi ile süsle.

31- Fenalık cahillikten doğar hastalıklar kötülükler hep aynı noksanlıktan ileri gelir. Fakat tedavi ile hastalara şifa verilebilir; terbiye ile kötüler iyi edilebilir; okumak yoluyla da bilgisizlere bilgi verilmiş olur.

32- Gönlünü ve dilini doğru tut!

33- Gurur faydasızdır o insanları kendinden soğutur. Alçak gönüllülük ise insanı yükseltir.

34- Halka faydalı ol onlara zarar verme!

35- Her mahlûk kendi nasibini alır. Yürüyenler yiyeceklerini ve uçanlar da yemlerini bulurlar.

36- Her sözü söz diye ağzından çıkarma. Lüzumlu olan sözü düşünerek ve ihtiyatla söyle.

37- Her bakımdan tam zengin olmak istersen kanaatkâr ol. Böylece kendi nasibini elde etmiş olursun.

38- Huzur istersen zahmet ile birlikte gelir. Sevinç istersen kaygı ile birlikte bulunur.

39- İşe acele ile girme sabır ve yavaş davranarak hareket et. Acele yapılmış olan işler yarın pişmanlık getirir.

40- İnen yükselir yükselen iner parlayan söner ve yükselen durur.

41- İnsan binlerce yaşasa arzu ettiği şeylere kavuşsa bile yine dileği bitmez.

42- İnsanı dil kıymetlendirir ve insan onunla saadet bulur. İnsanı dil kıymetten düşürür ve insanın dili yüzünden başı gider.

43- İnsanların seçkini insanlığa faydalı olan insandır. Halk nazarında muteber kimse merhametli olan insandır.

44- İyi hareket et kötülerin zararlarını ortadan kaldır!

45- Kara toprak altındaki altın taştan farksızdır. Oradan çıkınca beylerin başında tuğ tokası olur.

46- Kimin sana biraz emeği geçerse sen ona karşılık daha fazlasını yapmalısın.

47- Menfaat sandalyeye benzer; başında taşırsan seni küçültür ayağının altına alırsan seni yükseltir.

48- Öfke ve gazapla işe yaklaşma; eğer yaklaşırsan ömrü heder edersin.

49- Söz ağızda iken sahibinin esiridir ağızdan çıktıktan sonra sahibi onun esirdir.

50- Yalnız kendi menfaatini gözeten dosta gönül bağlama. Fayda görmezse sana düşman olur ondan vazgeç.