İsmin Beş Hali Ndir?
 

İsmin Beş Hali Ndir?

İsimler. cümle içindeki görevlerine göre yalın ( eksiz ) veya ” -i. -e. -de. -den “ çekim eklerinden birini alarak bulunurlar. İsimlerin girdiği bu biçimlere ismin halleri denir.
İsmin beş hali vardır.
1 . İsmin yalın hali:
İsmin hal eki almamış biçimidir.
ÖRNEK: taş. sene. kitap. ağaç. dert. renk. tarak. Ahmet…
2. İsmin -e hali:
İsmin sonuna ” -e “ veya ” -a “ eklerinden BÜUK‘na uygun olarak getirilmiş biçimidir.
ÖRNEK: Elmalara. okula. üzüme. taşa. seneye. kitaba. ağaca. derde. renge. tarağa. Ahmet‘e. elmaya…
NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler. ” -e “ hal ekini aldıklarında. isim ile hal eki arasına ” y “ kaynaştırma harfi girer.
NOT ( 2 ) : ” p. ç. t. k “ harfleri ile biten cins isimler. ” -e “ hal ekini aldıklarında ” Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması “ kuralı uygulanır.
NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen ” -e “ hal eki kesme işareti ile ayrılır. ” p. ç. t. k “ harfleri ile biten özel ismler ” -e “ hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.
3 . İsmin -i hali:
İsmin sonuna ” – i. -ı. -u. -ü “ eklerinden uygun olanının getirilmiş biçimidir.
ÖRNEK: Elmaları. okulu. üzümü. taşı. seneyi. kitabı. ağacı. derdi. rengi. tarağı. Ahmet‘i. elmayı…
NOT( 1 ) : Sesli harf ile biten cins isimler. ” -i “ hal ekini aldıklarında. isim ile hal eki arasına ” y “ kaynaştırma harfi girer.
NOT ( 2 ) : ” p. ç. t. k “ harfleri ile biten cins isimler. ” -i “ hal ekini aldıklarında ” Süreksiz sert ünsüzlerin yumuşaması “ kuralı uygulanır.
NOT ( 3 ) : Özel isimlere eklenen ” -i “ hal eki kesme işareti ile ayrılır. ” p. ç. t. k “ harfleri ile biten özel ismler ” -i “ hal ekini aldıklarında yumuşama kuralı ( yazarken ) uygulanmaz.
4 . İsmin -de hali:
İsmin sonuna ” -de “ ekinin getirilmiş biçimidir. ” -de “ eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise ” -da “ şeklini alır.
ÖRNEK: Elmalarda. okulda. üzümde. taşta. senede. kitapta. ağaçta. dertte. renkte. tarakta. Ahmet‘te. elmada…
NOT: ” p. ç. t. k. s. ş. h. f “ harfleri ile biten isimler. ” -de “ hal ekini aldıklarında ” yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi “ kuralı uygulanır.
5 . İsmin -den hali:
İsmin sonuna ” -den “ ekinin getirilmiş biçimidir. ” -den “ eki eklendiği ismin son hecesindeki sesli harf kalın ise ” -dan “ şeklini alır.
ÖRNEK: Elmalardan. okuldan. üzümden. taştan. seneden. kitaptan. ağaçtan. dertten. renkten. taraktan. Ahmet‘ten. elmadan…
NOT: ” p. ç. t. k. s. ş. h. f “ harfleri ile biten isimler. ” -den “ hal ekini aldıklarında “yumuşak ünsüzlerin sertleşmesi “ kuralı uygulanır.