Konstantin Preslavski
 

Hayatı:

Papaz Konstantin ya da Piskopos Konstantin olarak da tanınan Preslavski, Preslav’da doğar.Yazar, 9. ve 10. yüzyıldaki ilk Bulgar krallığının piskoposu ve Bulgar edebiyatının ilk şairi ve tarihçisidir.Hayatı hakkında pek bilgi olmayan Preslavski, Cyrill ve Methodius kardeşlerin izlemcisidir.
Hıristiyanlığı kabul etmiş olan Moravya prensi Rostislav, Alman egemenliğine karşı çıkmaktadır.Kral, Bizans imparatorluğu ile diplomatik ilişkiler kurup, yardım ister.Latince vaaz veren Alman papazlar yüzünden, Slavca bilen papazlar gönderilmesini ister.Bunun üzerine, Bizans imparatoru 3. Mihaly; Cyrill ve Methodius kardeşleri, misyoner olarak Moravya’ya yollar.863 yılında buraya gelen kardeşler, hemen çalışmalara başlar.Ancak, Slavca’ya karşı çıkan gruplar, onlara çeşitli zorluklar çıkarır.Cyrill, 869’da vefat eder.Methodius, çalışmalarına devam eder.Ancak, Alman din çevreleri; sadece İbranice, Yunanca ve Latince’yi tanımaktadır. Bu 3 İncil dili, temel dil olarak kabul edilmişti.Methodius taraftarları, tutuklanıp öldürülüyordu.885 yılında, Methodius, Moravya’nın başkenti Belgrad’da ölünce; Cyrill ve Methodius kardeşlerin taraftarları, Moravya’dan çıkarılır.
Preslavski de, bir Alman din adamı tarafından, Moravya’da hapishaneye konur.Daha sonra, köle olarak satılarak, Venedik’e götürülür.Yazar, buradan kaçarak; önce İstanbul’a, ardından Bulgaristan’a gelerek, Preslav’daki Edebiyat Okulu’nda çalışmaya başlar.

Eserleri:
Preslavski’nin en önemli eseri, 893-94 yılında yazdığı, “Didaktik İncil” ya da “Öğretmenlerin İncil’i”’dir.Yazar, John Chrysostome’un etkisiyle yazdığı bu eserde, etnik sorunları irdelemiştir.Eser, dini tatillerle ilgili bir derlemeyi de kapsar.Slav edebiyatında, vaazları sistematik olarak ilk kez ele alan bu eser, Slav kilise dilinde yazılmış orijinal bir şiirle başlamaktadır.
Preslavski, 894’te; bilinen ilk Slavca şiirsel deneme olan, “Alfabe Duası”’nı ve ilk tarihsel sıralama kaydı olan, “Tarihler” adlı eserini yazar.”Alfabe Duası”, ulusal kültürü övüp yüceltmesi bakımından, yeni bir türün habercisi sayılır.“Tarihler” ise, Bizans kroniklerinden yapılan alıntılara dayanan, bir evrensel tarih özetidir.
Preslavski, 906’da, Bulgar çarı 1. Simeon’un görevlendirmesiyle; İskenderiyeli yazar Aziz Athanasios’un, ortaçağ Bulgaristan’ında yeni başlayan sapkınlıkları anlattığı, “Aryanizme* Karşı Dört Söylev” adlı eserini çevirir.Yazar, bu eserde; Hıristiyan öğretisinde, varlıkbilimin tek Tanrılı olduğunu doğrular.Preslavski’nin, ayrıca; eski Slav kilisesinin tanınması üzerine, Methodius ile ilgili çalkantılardan sonra kaleme aldığı, “Methodius’a Hizmet” ve eski Bulgarca’nın gelişimi ile Bulgar kültürünü yüceltmek için, yabancı dillere özellikle Yunanca’ya olan hayranlığı kınadığı, “Kutsal İncil Yorumları” adlı eserleri ve Yunan homilia derlemeleri vardır.Bizans imparatoru, 972 yılında Preslav’ı yakmış; böylelikle, Preslavski’nin tüm eserleri yok olmuştur.Yazarın günümüze ulaşan eserleri, 12. ve 13. yüzyılda yapılan kopyalardır.
* 4. yüzyılda, Arius adlı bir papaz tarafından kurulan ve Hıristiyan inancının tersine, İsa’nın Tanrılığını yadsıyan mezhep.

Sanatı:
Cyrill ve Methodius’un öğretileri, 9. yüzyılın 2. yarısı ile 10. yüzyılın ilk yarısında, önemli 2 edebiyat merkezinde anlatılmıştır.Bunlar; Batı Makedonya’da, Ohrid şehrinde bulunan Clement Ohridski’nin ve Preslav’da da, Preslavski’nin yaptığı çalışmalardır.Preslavski, Bulgaristan’ın eski Slav kilisesi metinlerine göre, en üretken ve en önemli yazarıdır.Eski Bulgarca, onun kullandığı soyut sözcüklerle zenginleşmiş ve edebiyat dili düzeyine yükselmiştir.Preslavski, edebi eserlerinde; antik dönem Yunan filozoflarına, özellikle de Eflatun’a önem vermiştir.

Kaynakça:
- History of Philosophy in Bulgaria Angel Bunkov
-Dictionnaire Biographique des Auteurs Laffont-Bompiani
-Wikipedia-The Free Encyclopedia
-Kiril ve Metodiy B.St. Angelov
-Bulgaristan Tarihi Nikolay Todorov
Öncü Kitabevi/1979
-Büyük Larousse
Gelişim Yayınları/1986