Fasih Ahmed Dede
 

Fasih Ahmed Dede On yedinci asır divan şairlerinden. İstanbulda doğdu. Doğum tarihi belli değildir. Dukakinzade ismiyle Ünlü oldu. Hayatı hakkında fazla bir bilgi yoktur. Köprülüzade Fazıl Ahmed Paşanın hazine katipliğini yaptı. Mevlevi tarikatına girerek Galata Dergahı Şeyhi Gavsi Efendiye bağlandı. 1699 senesinde vefat etti. Mezarı Galata Mevlevihanesindedir. Nihadi Muhammed Efendi:


Cilve-gah ola Fasihe gülşen-i Darun-Naim


mısraıyle vefatına tarih düşürmüştür. Ayrıca Şahin Girayın:


Göçdi beka mülküne Derviş-i Fasih-i Mevlevi


tarihi yazılı mezar taşı da, diğer taşın yanına dikilmiştir. Bu yüzden Ahmed Dedenin iki mezar taşı vardır.


Ahmed Dede, aynı zamanda devrinin tanınmış hattatlarından olup, talik yazı türünde ustaydı. Minyatür yapmakta da oldukça başarılıydı. Duygu bakımından ince, üslup yönünden ise tutarlı olan şiirlerinde hattatlığının ve minyatür ustalığının büyük tesirleri görülür.


Ahmed Dedenin yazdığı eserlerden bazıları şunlardır:


1) Divan: Arapça, Farsça ve Türkçe olmak üzere üç dilde yazılmıştır. Topkapı Sarayı Kütüphanesi Yazmalar Kısmı, numara 141de kayıtlıdır. 2) Münazara-i Gül ü Mül, 3) Münazara-i Şeb u Ruz, 4) Hüsrev ü Şirin, 5) Mahmud u Ayaz, 6) Behişt-abad, 7) Tümbeküname, 8) Fasih Dede Mecmuası.


Divanından bir örnek:


Gazel


Gülşenün sensüz gülü suzende ahkerdür bana

Lalenün her berki hun-alud hançerdür bana


Rişte-i dil oldı çün biguste-ı dest-i sitem

Dideden rizan olanlar dürr ü gevherdür bana


Lale-zar-ı ışk eden sahn-ı feza-yı sinemi

Gülistan-ara-yı behçet bir gül-i terdür bana


Açıklaması: Gül bahçesinin gülü, sensiz olunca bana ateş parçası gelir; lalenin her yaprağı kanlı bir hançer gibi görünür. Gönül ipliği, sitem elinin avucunda hep bükülüp durduğu için, bu ipliğe takılmak üzere gözlerden akıp giden inci ve mercandır. Sinemi bir lale bahçesi haline getirip onu güllerle süsleyen, bu yeni yetişmiş güzel bir güldür.


Kaynak: Rehber Ansiklopedisi