T.C. Dışişleri Bakanlığı
 

Türkiye'nin diğer ülkeler ve uluslararası örgütlerle olan ilişkilerinin yürütülmesinden sorumlu olan bakanlık. Dışişleri Bakanlığı Tarihçesi

19. yüzyıla kadar Osmanlı İmparatorluğunun dış işleri Reis-ül Küttapın yönetiminde idare edilmekteydi. Ancak Reis-ül Küttap aynı zamanda devlet yazışmalarını yapmak ve Devletin ana kayıtlarını tutmak gibi başka görevler de üstlenmişti. 1793te III. Selim döneminde ilk sürekli Büyükelçilik

Londrada açılmış ve İngiltere'nin başkenti. Büyük Britanya Adasının güneydoğusunda, Kuzey Denizine dökülen Thames Nehrinin ağzından 64 km içeride ve ırmağın iki yakasında yer alır. Banliyölerle birlikte yüzölçümü 1579 km2 olup, nüfûsu da 7.5 milyon civârındadır.

Yusuf Agah Efendi ilk sürekli Osmanlı Büyükelçisi olarak atanmıştır. Böylece Osmanlı Devleti de sürekli temsil ve karşılıklılık esaslarına dayalı diplomasiyi uygulamaya başlamıştır. Avrupa ülkelerinde görev yapan Osmanlı Büyükelçileri, ikili ilişkilerin yürütülmesine ek olarak atandıkları ülkelerle ilgili bilgiler aktarmak suretiyle İmparatorluğun Batılılaşma ve reform sürecini hızlandırıcı rol oynamış, devlette modernleşmenin öncüleri olmuşlardır.


Reis-ül Küttaplık sisteminin günün diplomatik ihtiyaçlarına ve koşullarına uygun olarak yapılandırılması çerçevesinde Diplomasi Alm. Diplomatie, Fr. Diplomatie, İng. Diplomacy. Devletler hukukuna göre milletlerarası ilişkilerin düzenlenmesi ve milletlerarası münasebetleri yürütme ve yönetme sanatı. Birinci niteliği müzakeredir. Diplomasi bütün dünyada, devletler umumi hukuku kurallarına göre yürütülür. Amacı, devletler arasındaki anlaşmazlıkları zora başvurmadan barışçı yollardan çözmektir. Bu iş için devletler, başka ülkelerde elçi, orta elçi ve maslahatgüzerler bulund

II. Mahmut döneminde önce Tercüme Odası kurulmuştur. 1835 yılında ise Padişah, harici işlerin çok artmış ve önem kazanmış olması sebebiyle, Reis-ül Küttaplık makamını nezaret seviyesine yükseltmiştir. Son Reis-ül Küttap Yozgatlı Akif Efendi, müşirlik rütbesiyle ilk Umur-ı Hariciye Nazırı yapılmıştır.


Cumhuriyet dönemi dış politikamızın temelleri Milli Mücadele yıllarında atılmıştır. 23 Nisan 1920de Sultan İkinci Mahmud (1785 - 1839), 20 Temmuz 1785 tarihinde İstanbul'da doğdu. Babası Sultan Birinci Abdülhamid, annesi Nakşidil Valide Sultan'dır. Orta boylu, geniş omuzlu, beyaz sakallı, zarif ve sevimli yüzlüydü. Diğer Osmanlı padişahları gibi kuvvetli bir tahsil gördü. Öğrenimi ile Sultan Üçüncü Selim padişahlığı sırasında bizzat meşgul olmuştu.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin açılışının hemen ardından oluşturulan ilk Milli Hükümetle birlikte "Hariciye Vekaleti" de 2 Mayıs 1920 tarihinde resmen kurulmuş ve başına Türkiye Büyük Millet Meclisi Türkiye Cumhuriyeti parlementosuna verilen isim.

Bekir Sami Bey getirilmiştir. Son derece kısıtlı imkanlarla kurulan Hariciye Vekaleti, Milli Mücadele döneminde dış temasların artan yoğunluğuyla birlikte, tüm zorluklara rağmen özverili biçimde görev yapmış ve anlam ayrım

Lozana giden süreçte önemli rol oynamıştır.


Cumhuriyetin kurulmasının ardından Hariciye Vekaleti, hem iç hem de dış teşkilatını geliştirmeye başlamıştır. 1927 yılında Hariciye Vekaleti teşkilatına dair ilk kapsamlı hukuki düzenleme yapılmış ve 1154 sayılı Kanunla Bakanlığımızın günümüzdeki yapısının temelleri atılmıştır.


Türkiye Cumhuriyetinin 1923 yılında kuruluşundan bu yana büyük önder Atatürkün görüş ve ilkeleri Türk Dış Politikasının yürütülmesinde rehber olmuş, "Yurtta barış, dünyada barış" özdeyişi Türk Dış Politikasının temel hedefini oluşturmuştur. Bu doğrultuda Türkiye, 1930lu yıllardan itibaren aktif ve barışçı bir dış politika izleyegelmiştir. Türkiyenin II. Dünya Savaşının içine çekilmesi ve bunun ülkeye getireceği yıkım, tüm baskılara rağmen ülkenin çıkarlarını gözeten etkin bir diplomasi sayesinde engellenmiştir.


II. Dünya Savaşı sonrasında oluşan uluslararası ortam, Türk Dış Politikasını ve dolayısıyla Bakanlığın yapısını ve faaliyetlerini de önemli ölçüde şekillendirmiştir. 1945 sonrasında artan dış iktisadi ilişkiler ve uluslararası ekonomik kuruluşların yaygınlaşmasıyla birlikte bu alandaki çıkarların gözetilmesi de anılan Bakanlığın uhdesine alınmıştır.


Aynı şekilde 1945 sonrası giderek yaygınlaşan uluslararası siyasi ve ekonomik işbirliği ve örgütlenme çabalarına uygun olarak, ikili ilişkilerin yürütülmesinin yanısıra Bakanlığın işlevleri arasında çok taraflı siyasi ve ekonomik işler de ağırlıklı bir yer almıştır. Çok taraflı diplomasi faaliyetlerinin ve uluslararası örgütlerin çoğalması çerçevesinde daimi temsilciliklerin sayısı da arttırılmıştır.


II. Dünya Savaşı sırasında kapanmak zorunda kalan dış misyonların yeniden açılması ve buna yeni misyonların ve anılan daimi temsilciliklerin de eklenmesiyle birlikte 1950li yıllardan itibaren Bakanlık dış teşkilatı önemli ölçüde büyümüştür.


1970li yıllarla birlikte dış teşkilatta görevli memurları hedef alan planlı ve organize İsviçre'de bir şehir. Nüfusu 107.000 dir. Cenevre gölünün yakasında kurulmuş tarihî katedrali, üniversitesi ...

Ermeni *****izmi yaşanmıştır. Ermeni ***** örgütü ASALAnın gerçekleştirdiği suikastlere, Yunanistanda faaliyet gösteren 17 Kasım ***** örgütüne hedef olan Türk diplomat ve görevlilerimiz de eklendiğinde, Dışişleri şehitlerimizin sayısı beşi Büyükelçi olmak üzere 39u bulmaktadır.


Soğuk Savaşın bitişiyle birlikte Bakanlıkta önemli gelişmeler yaşanmış ve teşkilat şemasında yapısal değişiklere gidilmiştir. Bu dönemde ortaya çıkan yeni devletlerle birlikte dış misyonların sayısı artmıştır. Öte yandan, 1990larda Türkiye'inn içinde bulunduğu coğrafyada yaşanan değişim, Türk Dış Politikası açısından çeşitli risk ve fırsatları beraberinde getirmiş ve ülkenin bu hassas coğrafyada barış, istikrar ve refahın sağlanması yönündeki önemini ve görevlerini daha da arttırmıştır.


1924 yılında 39 dış temsilciliğe sahip olan Türkiye Cumhuriyeti, bugün yurtdışında 162 misyonla temsil edilmektedir. Bu dış misyonların 93ü Büyükelçilik, 11i Daimi Temsilcilik ve 58 tanesi Başkonsolosluktur.


==Dışişleri Bakanları Listesi==

Bekir Sami Bey 03.05.1920 - 08.05.1921
Ahmet Muhtar Bey 09.02.1921 - 16.05.1921
Yusuf Kemal Tengirşenk 16.05.1921 - 25.10.1922
İsmet Paşa (İnönü) 26.10.1922 - 21.11.1924
Şükrü Kaya Bey 22.11.1921 - 04.03.1925
Tevfik Rüştü Aras 04.03.1925 - 11.11.1938
Şükrü Saraçoğlu 11.11.1938 - 13.08.1942
Numan Menemencioğlu 13.08.1942 - 26.06.1944
Hasan Saka 13.09.1944 - 10.09.1947
Necmettin Sadak 10.09.1947 - 22.05.1950
Prof. Fuat Köprülü 22.05.1950 - 20.06.1956
Fatin Rüştü Zorlu 25.11.1957 - 27.05.1960
Selim Sarper 28.05.1960 - 16.02.1962
Feridun Cemal Erkin 01.04.1962 - 20.02.1965
Hasan Esat Işık 23.02.1965 - 22.10.1965
İhsan Sabri Çağlayangil 27.10.1965 - 12.03.1971
İhsan Sabri Çağlayangil 31.10.1975 - 21.06.1977
İhsan Sabri Çağlayangil 21.06.1977 - 05.01.1978
Osman Olcay 26.03.1971 - 03.12.1971
Ü. Haluk Bayülken 11.12.1971 - 25.01.1974
Prof. Turan Güneş 25.01.1974 - 07.11.1974
Melih Esenbel 13.11.1974 - 30.03.1975
Prof. Gündüz Ökçün 21.06.1977 - 21.07.1977
Prof. Gündüz Ökçün 05.01.1978 - 12.11.1979
Hayrettin Erkmen 12.11.1979 - 05.09.1980
İlter Türkmen 21.09.1980 - 24.11.1983
Vahit Melih Halefoğlu 13.12.1983 - 21.12.1987
Mesut Yılmaz 22.12.1987 - 20.02.1990
Prof. Dr. Ali Bozer 22.02.1990 - 12.10.1990
Ahmet Kurtcebe Alptemoçin 12.10.1990 - 23.06.1991
İ. Safa Giray 23.06.1991 - 21.11.1991
Hikmet Çetin 21.11.1991 - 27.07.1994
Mümtaz Soysal 27.07.1994 - 28.11.1994
Murat Karayalçın 12.12.1994 - 27.03.1995
Erdal İnönü 27.03.1995 - 06.10.1995
A. Coşkun Kırca 06.10.1995 - 31.10.1995
Deniz Baykal 31.10.1995 - 06.03.1996
Prof. Emre Gönensay 06.03.1996 - 28.06.1996
Prof. Dr. Tansu Çiller 28.06.1996 - 20.06.1997
İsmail Cem 30.06.1997 - 18.04.1999
İsmail Cem 18.04.1999 - 11.07.2002
Prof. Dr. Şükrü Sina Gürel 12.07.2002 - 19.11.2002
Yaşar Yakış 19.11.2002 - 14.03.2003
Abdullah Gül 14.03.2003 - ...İlgili Linkler
Dışişleri Bakanlığı
Dışişleri Bakanı
Diplomat

Dış Bağlantılar

T.C. Dışişleri Bakanlığı http://www.mfa.gov.tr

Kaynakhttp://tr.wikipedia.org/

Kategori:Bakanlıklar