Tarihde Bugün 10 Temmuz
 

Tarihde Bugün 10 Temmuz

Siyasetçi ve yazar Mehmet Ali Aybar, 1995 yılında 87 yaşındayken yaşamını yitirdi.

Türk sosyalist hareketinin önde gelen isimlerinden, kapatılan Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) eski lideri ve Sosyalist Devrim Partisi'nin (SDP) kurucu genel başkanı Mehmet Ali Aybar 5 ekim 1908'de İstanbul'da doğdu.

Galatasaray Lisesi'nden sonra İstanbul Hukuk Fakültesi'ni bitirdi. Aynı fakültede anayasa hukuku asistanı, hukuk doktoru ve devletler hukuku doçenti oldu. 1946'da yazıları nedeniyle doçentlik görevine son verildi.

Aynı yıl DP'den milletvekili adayı oldu, seçilemedi. 'Hür' ve 'Zincirli Hürriyet' gazetelerini çıkardı, yazıları nedeniyle 1949'da 3 yıl 8 ay hapis cezasına çarptırıldı. 1950'deki afla serbest bırakıldı ve iki yıl sonra avukatlığa başladı.

1962'de TİP'in genel başkanlığına getirildi. 1965 ve 1969 seçimlerinde TİP'ten İstanbul Milletvekili seçildi. SSCB'nin Çekoslovakya'yı işgaline karşı çıktı ve "Türkiye'ye özgü sosyalizm" şeklinde ifade ettiği anlayışı savundu.

Bu görüşlerine karşı çıkanlarla arasındaki anlaşmazlığın büyümesi üzerine 1969'da genel başkanlıktan, 1971'de de parti üyeliğinden istifa etti.

1975'te, kısa bir süre sonra Sosyalist Devrim Partisi adını alacak olan ve 12 eylül 1980'de diğer partilerle birlikte kapatılan Sosyalist Parti'yi kurdu.

'Bağımsızlık, Demokrasi, Sosyalizm' (1968), '12 Mart'tan Sonra Meclis Konuşmaları' (1973) ve 'Örgüt Sorunu' (1979) adlı kitapları bulunan Aybar, ABD'nin Vietnam'daki savaş suçlarını yargılamak üzere oluşturulan Uluslararası Russell Mahkemesi'ne yargıç olarak da seçilmişti.

Gençlik yıllarında sporda gösterdiği başarılarıyla tanınan Aybar, 1928-35 arası Türk Milli Atletizm Takımı'nda yer almış, bu dönemde 100 ve 200 metre bayrak yarışlarında Türkiye rekorları kırmıştı. Aybar, 1931'de Balkan şampiyonu olan 4X100 bayrak takımının da başarılı koşucuları arasındaydı.

Mehmet Ali Aybar, 10 temmuz 1995'de, İstanbul'da tedavi edildiği Florance Nightingale Hastanesi'nde kalp yetmezliği sonucu hayata veda etti.

Başka neler oldu:

1509: Protestan reformist, Fransız teolog John Calvin dünyaya gözlerini açtı.
1871: Fransız yazar Marcel Proust hayata merhaba dedi.
1895: 'Carmina Burana' oratoryosunun bestecisi Carl Orff doğdu.
1900: Paris metrosu açıldı.
1921: Yunan ordusunun taarruzuyla Kütahya-Eskişehir muharebeleri başladı.
1923: İstanbul'da Harp Akademisi kuruldu.
1929: 'Ta Hronika' gazetesi yazı işleri müdürü Madam Mihailidi Türklüğe hakaret iddiasıyla 3 yıl hapse mahkum oldu.
1933: Sümerbank resmen faaliyete geçti.
1940: Kağıt stoklarının azalması nedeniyle gazetelerin sayfa sayılarına sınırlama getirildi.
1947: Hindistan'ın ikiye ayrılmasıyla oluşan Pakistan'da genel valiliğe Muhammed Ali Cinnah getirildi.
1952: Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) kuruldu.
1961: Galatasaraylı milli futbolcu Metin Oktay, 660 bin liraya İtalya'nın Palermo takımına transfer oldu.
1962: ABD, kıtalararası haberleşmeyi sağlayacak Telstar uydusunu uzaya gönderdi.
1969: Ordu mensuplarına oy hakkı tanındı.
1971: Fas ordusunun bazı birlikleri krallık rejimine karşı ihtilal girişiminde bulundu. Ülkede cumhuriyet ilan edildi.
1973: Bahama Adaları, 300 yıllık İngiliz egemenliğinden sonra bağımsızlığını ilan etti.
1977: Beşiktaşlı eski futbolcu, spor yazarı Şükrü Gülesin vefat etti.
1985: Yeni Zelanda'nın Auckland Limanı'nda bulunan Greenpeace'in 'Rainbow Warrior' adlı gemisinde iki patlama oldu. Gemi battı, bir kişi öldü. Fransa, iki ay sonra gemiyi gizli ajanların batırdığını kabul etti.
1992: Yazar ve edebiyat tarihçisi Cevdet Kudret, 85 yaşında hayata veda etti.
1995: İstanbul Gazi mahallesinde bir kahveye ateş açılmasıyla başlayan olaylar nedeniyle İstanbul Emniyet Müdürü Necdet Menzir hakkında görevi ihmalden soruşturma açılması istendi. Görevli 20 polis hakkında dava açıldı.
1996: Ses sanatçısı Hamiyet Yüceses, 84 yaşında yaşama veda etti.
1996: Türksat uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatılarak geçici yörüngesine yerleşti.
2000: Hafız Esad'ın ölümünden sonra Suriye devlet başkanlığına oğlu Beşşar Esad seçildi

Tarihde Bugün 10 Temmuz
 

1900- Paris Metrosu açıldı.
1921- Yunan ordusunun taarruzuyla Kütahya-Eskişehir muharebeleri
başladı.
1923- İstanbul'da Harp Akademisi kuruldu.
1933- Sümerbank resmen faaliyete geçti.
1939- Türk Basın Birliğinin ilk kongresi Ankara'da toplandı.
1947- Hindistan'ın ikiye ayrılmasıyla oluşan Pakistan'da genel
valiliğe Muhammed Ali Cinnah getirildi.
1952- Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) kuruldu.
1961- Galatasaraylı milli futbolcu Metin Oktay, İtalya'nın
Palermo takımına 660.000 liraya transfer oldu.
1962- ABD, kıtalar arası haberleşmeyi sağlayacak Telstar
uydusunu uzaya gönderdi.
1969- Ordu mensuplarına oy hakkı tanındı.
1971- Fas ordusunun bazı birlikleri, krallık rejimine karşı
ihtilal girişiminde bulundu. Ülkede cumhuriyet ilan edildi.
1977- Beşiktaşlı eski futbolcu, spor yazarı Şükrü Gülesin öldü.
1985- Yeni Zelanda'nın Auckland Limanı'nda bulunan barış örgütü
Greenpeace'in ''Rainbow Warrior'' adlı gemisinde iki patlama
oldu; gemi bir saat sonra battı, bir kişi öldü.
1991- Yazar Orhan Hançerlioğlu 75 yaşında vefat etti.
1992- Yazar, edebiyat tarihçisi Cevdet Kudret 85 yaşında öldü.
1994- Halk müziği sanatçısı Şemsi Yastıman 72 yaşında öldü.
1995- Siyasetçi, yazar Mehmet Ali Aybar 87 yaşında yaşama
gözlerini yumdu.
1996- Ses sanatçısı Hamiyet Yüceses 84 yaşında öldü.
1996- Türksat uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatılarak
geçici yörüngesine yerleştirildi.
2004- Hamit Bayram'ın gözaltındayken kaçırılması olayına
karıştıkları gerekçesiyle mahkemeye sevk edilen eski
milletvekili Mustafa Bayram ile gözaltına alınan 7 kişi
tutuklanarak cezaevine konuldu.
2007- Astronomlar, ışığı Dünya'ya 13,5 milyar yılda ulaşan en uzak
gök adaları saptadı. Keşif, Hawai'de Mauna Kea yanardağı tepesinde
4.205 metre rakımda kurulu Keck teleskobun sayesinde yapıldı.

Tarihde Bugün 10 Temmuz
 

Tarihde Bugün 10 Temmuz

Bugün Hayat Gözlerini Açanlar

1856 - Nikola Tesla, Sırp asıllı fizikçi (ö. 1943)
1871 - Marcel Proust, Fransız yazar (ö. 1922)
1895 - Carl Orff, Alman besteci (ö. 1982)
1902 - Kurt Alder, Nobel Kimya Ödülü sahibi Alman kimyacı (ö. 1958)
1920 - Owen Chamberlain, Nobel Fizik Ödülü sahibi ABD'li fizikçi
1939 - Ahmet Taner Kışlalı, Türk siyasetbilimci (ö. 1999)
1943 - Sema Özcan, Türk oyuncu
1974 - Chiwetel Ejiofor, İngiliz oyuncu
1977 - Sinan Tuzcu, Türk dizi ve sinema oyuncusu
1980 - Jessica Simpson, ABD'li pop yıldızı

Bugün Aramızdan Ayrılanlar

138 - Hadrianus, Roma İmparatoru (d. 76)
1884 - Paul Morphy, ABD'li satranç oyuncusu (d. 1837)
1915 - Vaja Pşavela, Gürcü yazar, şair (d. 1861)
1977 - Şükrü Gülesin, Beşiktaşlı eski futbolcu, spor yazarı (d. 1922)
1992 - Cevdet Kudret, Yazar, edebiyat tarihçisi (d. 1907)
1994 - Şemsi Yastıman, Halk müziği sanatçısı
1995 - Mehmet Ali Aybar, Siyasetçi, yazar (d. 1908)
1996 - Hamiyet Yüceses, Ses sanatçısı (d. 1915)
2006 - Şamil Basayev, Çeçen lider (d. 1965)

Bugün Yaşanan Diğer Olaylar

1890 - Wyoming, Amerika Birleşik Devletleri'nin 44. eyaleti oldu.
1894 - İstanbul'da 474 kişinin ölümüne sebep olan bir deprem meydana geldi.
1900 - Paris metrosu açıldı.
1910 - Cerrahpaşa Hastanesi kuruldu.
1920 - Bilecik'in kurtuluşu.
1921 - Yunan ordusunun taarruzuyla Kütahya-Eskişehir muharebeleri başladı.
1923 - İstanbul'da Harp Akademisi kuruldu.
1933 - Sümerbank resmen faaliyete geçti.
1939 - Türk Basın Birliği'nin ilk kongresi Ankara'da toplandı.
1947 - Hindistan'ın ikiye ayrılmasıyla oluşan Pakistan'da genel valiliğe Muhammed Ali Cinnah getirildi.
1951 - Randy Turpin, Sugar Ray Robinson'ı yenerek orta siklet boks şampiyonu oldu.
1952 - Türkiye Gazeteciler Sendikası (TGS) kuruldu.
1962 - Amerika Birleşik Devletleri, kıtalararası haberleşmeyi sağlayacak Telstar uydusunu uzaya gönderdi.
1969 - Ordu mensuplarına oy hakkı tanındı.
1971 - Fas ordusunun bazı birlikleri krallık rejimine karşı ihtilal girişiminde bulundu. Ülkede cumhuriyet ilan edildi.
1991 - Boris Yeltsin, Rusya devlet başkanı olarak göreve başladı.
1992 - Panamalı general Manuel Noriega, Miami, Florida'da yargılandı ve uyuşturucu ticareti yapmak ve haraç toplamak suçlarından 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
1996 - Türksat uydusu, Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatılarak geçici yörüngesine yerleşti.
2002 - Peter Paul Rubens'in Masumların Katliamı isimli tablosu, bir açık arttırmada 76,2 milyon dolar'a satıldı.