![]() |
Anorexia Nervosa Nedir? |
![]() |
![]() |
#1 |
Prof. Dr. Sinsi
|
![]() Anorexia Nervosa Nedir?Anorexia Nervosa bir yeme bozukluğu türüdür ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() AN bireyin beden algısının bozularak kendisini şişman algılaması neticesinde beslenmeyi reddederek aşırı kilo kaybı yaşaması olarak da tanımlanabilir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Anoreksikler yemek yememelerine rağmen iştahlıdırlar ve sürekli yemek ile ilgilenirler ![]() ![]() ![]() Anorexia nervasa hastaları kendilerini olduklarından daha kilolu görür ![]() ![]() Bir kişiye DSM-IV TR a göre AN tanısı konabilmesi için aşağıdaki şartların oluşmuş olması gerekir: Yaşı ve boy uzunluğu için olağan sayılan en az kiloda ya da bunun üzerinde bir vücut ağırlığına sahip olmayı kabul etmeme (örn ![]() ![]() Beklenenin altında bir vücut ağırlığına sahip olmasına karşın kilo almaktan ya da şişman biri olmaktan aşırı korkma ![]() Kişinin vücut ağırlığı ya da biçimini algılama biçiminde bozukluk olması, kendini değerlendirmede vücut ağırlığı ya da biçiminin anlamsız bir etkisinin olması ya da o sırada vücut ağırlığının düşük olmasının önemini inkar etme ![]() Kadınlarda menarş sonrası amenore, yani en az üç ardışık menstruel siklusun olmaması (Sadece hormon verilmesi sonrası menstruasyon dönemleri oluyorsa, o kadın amenoresi olduğu düşünülür, örn ![]() ![]() AN yı kısıtlı tip ve tıkınırcasına yeme/çıkartma tip olarak iki alt başlıkta topluyoruz ![]() Kısıtlı Tip: AN nın bu epizodu sırasında kişi düzenli olarak tıkınırcasına yeme ya da çıkartma (yani, kendisini yol açtı kusma ya da laksatiflerin, diüretiklerin ya da lavmanların yanlış yere kullanımı) davranışını göstermemiştir ![]() Tıkınırcasına Yeme/Çıkartma Tipi: AN nın bu epizodu sırasında kişi düzenli olarak tıkınırcasına yeme ya da çıkartma (yani, kendisinin yol açtığı kusma ya da laksatiflerin, diüretiklerin ya da lavmanların yanlış yere kullanımı) davranışı göstermiştir ![]() Bu tip AN hastalarında kişilik bozukluklarına, dürtü kontrol bozukluklarına, madde bağımlılığı ve özkıyım girişimlerine daha sık rastlanmaktadır ![]() AN genellikle ilk veya orta ergenlik döneminde başlar ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() AN da hastanın ya da ebeveynin anamnezde ifade ettiği davranışsal belirtileri sıralayacak olursak: Gıdalar, kalori, kilo, yağ oranı hesapları ve diyet* ile aşırı ilgi Kilo konusunda aşırı ilgi ve kaygı Kilo fazlası olmadığı halde diyet yapma Kilo fazlası olmasa bile kendisini şişman olarak değerlendirme Açlığı inkar etme Normal ölçüde yemiş bile olsa, midesinde aşırı şişlik hissetme Aşırı egzersiz yapma Sık sık tartılma veya vücut oranlarını ölçme Yeme davranışındaki değişiklikler Gıda biriktirme ya da atma Başkaları ile beraberken yemek yemekten kaçınma Gizli yeme Yemeklerden sonra sık sık banyoya gitme Kusma, laksatifler, diüretikler, iştah baskılayıcı ilaçlar, kuvvetli egzersizler veya gıda alımında kısıtlama yoluyla kilo kontrolü sağlama Sosyal ortamlardan kendini geri çekme Sinirlilik Duygudurum dalgalanmaları Duygudurum enerjisindeki kayganlık Kendini aşırı eleştirme Hoşlandığı aktivitelerden uzaklaşma Tepkisel davranış kalıpları AN da gözlemlenen fiziksel semptomları sıralayacak olursak: Kuvvetli kilo kaybı ve kiloda sık dalgalanma Kadınlarda amenore Kadınlarda amenore* ve ovulasyonun gerçekleşmemesi nedeniyle üreme yeteneğinin kaybı Bayılma hissi Letarji (uyanıklığın belirgin azalması) Güçsüzlük Deride kuruluk Saç kaybı Tırnak kalitesinde bozulma Kabızlık Vücutta ödem Erkeklerde impotenz AN in genetik nedenlerinin yanı sıra psikososyal nedenlerine baktığımızda, çocuğun birey olarak gelişmesini güçleştiren bir aile patolojisi bulgularız ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() AN hastalarının büyüme döneminde desteklenen cinsel çocuksulukları; cinsel ilişki kurma ve gebe kalma ile ilgili kuvvetli korkuları; büyüme, anneden ayrılma ve bireyleşmeye karşı kuvvetli korkuları bulgulanabilir ![]() Aile hikayelerinde ölüm, ayrılık, ***** ve ***** gibi sorunlar olan gençlerde daha sık görülür ![]() Çevrenin yargılarına çok önem veren ailelerin çocuklarında daha sıklıkla bulgulanır AN ![]() Majör depresyon bu ailelerde genel nüfusa oranla daha sık görülür ![]() Toplumun zayıflığa çok değer verdiği kesimlerde de daha sık rastlarız AN ya ![]() ![]() ![]() ![]() AN depresyonun ve kendine zarar verme davranışının da bir dışa vurumu olabilir ![]() Anoreksikler takıntısallığa ve mükemmeliyetçiliğe yatkındırlar ![]() Aslında hastalar için AN başkalarının karar vermesine karşı çıkabildikleri bir dirençtir ![]() ![]() Anoreksik hastalar güçsüz ve etkisiz olduklarına yönelik kesin bir inanç taşırlar ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Anoreksiklerin büyük bir kısmında anne-kız ilişkisine baktığımızda, annenin kendi ihtiyaçlarını ve doyumunu kızınınkinden önde tuttuğu görürüz ![]() ![]() Anoreksiklerin baba-kız ilişkilerine baktığımızda ise, genelde babaların ilgili ve destekleyici göründüklerini, ancak kızları gerçekten kendilerine ihtiyaç duyduklarında, kızlarını duygusal yönden destekleyemediklerini ve yalnız bıraktıklarını görürüz ![]() Mutsuz bir birliktelikleri olan anne-babaların kızlarını kendi ihtiyaçlarını karşılayan bir obje yerine koyarak kendileri olabilmeleri için imkan vermedikleri de bir bulgudur bazı anoreksik vakalarda ![]() AN ın psikodinamiğini şu şekilde açıklayabiliriz: Farklı ve tek olabilmek için çabalamak Ebeveynin beklentileri sonucu oluşan yapay benlik algısını reddetmeye çalışmak Gerçek benliğin oluşmaya başlaması Bedende somutlaşan içselleştirilmiş düşman ve kontrol eden anne imgesinin reddedilmesi Aşırı isteklere karşı direnç, kontrol geliştirme Kendisinin yerine diğerlerini çaresiz durumda bırakma AN yaşamı tehdit edebilecek ve ölümle sonuçlanabilecek kadar riskleri yüksek bir bozukluktur ![]() ![]() ![]() ![]() AN hastalarının yarıya yakın bir kısmı bir başka yeme bozukluğu olan BN özelliklerini de gösterir ![]() ![]() AN da da diğer yeme bozukluklarında olduğu gibi oluşabilecek tıbbi komplikasyonlar vardır: Akut Problemler: Sıvı, elektrolit ve asit-baz dengesi anormallikleri Kardiyak ritm bozuklukları Gastrointestinal semptomlar Gecikmiş gastrik boşalma İrrtibl Kolon Semptomları Özafagial â yemek borusu - hastalıklar (özafajit- yemek borusu duvarı iltihabı, rüptür - yırtılma ) Kronik Problemler: Büyüme geriliği Ergenliğin duraklaması Amenore (adet görememe) Üreme kapasitesinde anormallik Kemik kitlesinin kazanılmasında bozulma Serebral atrofi Kronik renal tubuler hastalıklar Ventriküler aritmi Konjestif kalp yetmezliği Hipofostatemi AN da tedavi başarısı maalesef çok yüksek değildir ![]() ![]() Ağır kilo kaybı olan anoreksilerin mutlak hastanede çoklu uzman gözetiminde â psikiyatr, psiklolog, dahiliye uzmanı, kadınlarda jinekolog, diyetisyen - tedavi görmeleri gerekir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() AN hastası yapılan anlaşmaya uygun günlük kilo artışına direnç geliştirmek yerine, kilo artışında başarı gösterirse, giderek artan ödüller verilir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Psikoterapinin gerektiğinde â özellikle depresyon ve obsesyonların olduğu durumlarda - destekleyicisi psikofarmakoterapidir ![]() Anorexia Nervosa hastaları tedavinin belirli bir aşamasında hastaneden çıktıklarında, yeme bozukluklarının dışında kalan çevresel faktörlerin â iş, okul, aile â tümüyle birden baş edemeyip regrese olabilirler ![]() ![]() Dr ![]() ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
|