İslami Sözlük B

BELÂGAT Nedir?

1 Sözün düzgün, kusursuz ve yerinde söylenmesi

Kur'ân-ı kerîm gibi ilâhî belâgat ve îcâza (az sözle çok mânâ ifâde etme özelliğine) sâhip bir kitap, yalnız Türkçeye değil, hiç bir dile hakkıyla çevrilemez (H Hüsnü Erdem)

Kur'ân-ı kerîmin aslındaki îcâz ve belâgatini muhâfaza ederek tercüme etmek mümkün değildir Fakat meâl (geniş açıklamalı) olarak tercümesi mümkündür (H Hüsnü Erdem)

2Sözün düzgün, kusursuz ve yerinde söylenmesini öğreten edebî ilmin adı

BELÂDET Nedir?

İyiyi kötüden, faydalıyı zararlıdan ayıramama; ahmaklık (Bkz Ahmak)

BELKIS Nedir?

Süleymân aleyhisselâm zamânında Yemen'de Sebe' şehrinde hüküm süren Himyerîlerden bir kadın sultan

Süleymân aleyhisselâm babası Dâvûd aleyhisselâmın yerine geçti Sultan ve sonra peygamber oldu Mescid-i Aksâyı yaptı Yedi senede tamamladı Sonra hükümet sarayını yaptı Bundan sonra Belkıs'ı Filistin'e çağırdı Belkıs geldi Görüştüler ve Belkıs î mân etti Süleymân aleyhisselâm Belkıs ile evlendi Belkıs'ın Süleymân aleyhisselâm ile mektuplaşması ve Kudüs'e gelmesi Kur'ân-ı kerîmde Neml sûresinde uzun bildirilmektedir (M Sıddık bin Saîd)

BELVÂ-YI ÂM Nedir?

Umûmî sıkıntı, meşakkat, kaçınılması mümkün olmayan zorluk

BENÎ ÂDEM (Âdemoğlu) Nedir?

İnsanoğlu

Ey Benî Âdem! Yiyin, için, isrâf etmeyin Çünkü Allahü teâlâ, isrâf edenleri sevmez (A'râf sûresi Nedir? 31)

(Ey Benî Âdem!) Şeytana itâat etmeyin, o size ap-açık bir düşmandır diye size Kur'ân-ı kerîmde bildirmedim mi? (Yâsîn sûresi Nedir? 60)

Allah katında Benî Âdem'den daha şerefli bir varlık yoktur (Hadîs-i şerîf-Şa'bul-Îmân)

Ey Benî Âdem! Benim malım, benim malım dersin O maldan senin olan; yiyerek yok ettiğin, giyerek eskittiğin ve Allah için vererek sonsuz yaşattığındır (Hadîs-i şerîf-Sahîh-i Müslim) Mağrûr olma Benî Âdem! Ölmemeğe çâren mi var? Yakası yok ak gömleği, Giymemeğe çâren mi var?

(Yûnus Emre)

BENÎ HÂŞİM (Hâşimoğulları) Nedir?

Peygamber efendimizin dedesi Hâşim bin Abdi Menâf'ın soyundan gelenler

Allahü teâlâ, İsmâil (aleyhisselâm) evlâdından Kinâne ismindeki kimseyi ve onun sülâlesinden, Kureyş adlı zâtı beğenip, seçti Kureyş evlâdından da, Benî Hâşim'i seçti Onlardan da, beni beğenip seçti (Hadîs-i şerîf-İmâm-ı Müslim)

Ey Benî Hâşim! Nefslerinizi ateşten (Cehennem'den) koruyunuz Ey kızım Fâtıma, nefsini ateşten kurtar Çünkü sizleri kurtarmak için Allahü teâlânın sizinle ilgili irâdesini önleyecek hiçbir şeye sâhib değilim ( Hadîs-i şerîf-Mişkât)

Kureyş kabîlesi; Hâşimî, Emevî, Nevfel, Abdüddâr, Esed, Teym, Mahzûm, Adiy, Cumah ve Sehm adında on kola ayrılmıştı Zemzem dağıtmak ve Kâbe'yi tâmir ve tezyîn (süsleme) işi, Benî Hâşim'e verilmişti (Muhammed Nişancı)

BENÎ İSRÂİL (İsrâiloğulları) Nedir?

Ya'kûb aleyhisselâmın, on iki oğlundan gelen evladı ve torunları Ya'kûb aleyhisselâmın diğer adı İsrâîl olduğu için, soyundan gelenler bu isimle anılmışlardır

Îsâ bin Meryem de bir zamanlar şöyle demişti Nedir? "Ey Benî İsrâil! Ben size Allahü teâlâ tarafından gönderilmiş bir peygamberim Benden evvel (gönderilmiş olan) Tevrât'ın tasdîkçisi, benden sonra gelecek bir peygamberi de müjdeleyici olarak geldim, ki o peygamberin ismi Ahmed'dir (Muhammed'dir) (Saf sûresi Nedir? 6)

Benî İsrâil yetmiş bir fırkaya ayrılmıştı Bunlardan yetmişi Cehennem'e gidip, ancak bir fırkası kurtulmuştur (Hadîs-i şerîf-Sünen-i Tirmizi-Milel-Nihâl Tercümesi)

Ümmetimin âlimleri, Benî İsrâil'in peygamberleri gibidir (Hadîs-i şerîf-Mektûbât-ı Rabbânî)

Benî İsrâil Yûsuf aleyhisselâmdan sonra Mısır'da çoğaldı Fakat burada zulüm ve hakâret gördüler Bu durum Mûsâ aleyhisselâm zamânına kadar devâm etti Mûsâ aleyhisselâm onları Mısır'dan alıp Şeria vâdisinin doğusundaki bölgeye yerleştirdi Zamanla h azret-i Mûsâ'nın dînine uyanlar azaldı Hazret-i Îsâ gelince, Mûsâ aleyhisselâma verilen Tevrat'ın hükmünü kaldırdı Benî İsrâile, hazret-i Îsâ'nın dînine uymak lâzım oldu Fakat onlar, Îsâ aleyhisselâma îmân etmeyip, Tevrat'a uymakta inad ettiler Sevgili Peygamberimiz Muhammed aleyhisselâm son peygamber olarak gelince de Îsâ aleyhisselâmın dîninin hükmü kalktı Herkesin İslâmiyete uyması lâzım oldu Fakat Benî İsrâil Peygamber efendimizi kıskandıklarından O'nun peygamberliğine ve İslâmiyete inanmadılar (Harputlu İshak Efendi, Nişancızâde, Rahmetullah Efendi)

BENCİLLİK Nedir?

Kendini beğenmek, kendini büyük görmek, enâniyet (Bkz Enâniyet)

BENÛL-AHYÂF Nedir?

İslâm mîrâs hukûkunda Eshâb-ı ferâiz adı verilen (Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisselerini, paylarını bildirdiği) kimselerden ana bir erkek ve kız kardeşler

Benûl-Ahyâf tek kişi olduğunda hissesi mîrâsın altıda biridir Birden fazla oldukları zaman mîrâsın üçte birini alıp aralarında paylaşırlar Erkek ve kadın aynı miktârda alır Ölenin çocuğu veya oğlunun çocuğu, yâhut babası, dedesi varsa, Benûl-Ahyâf mîrâs alamaz (Abdürreşîd Secâvendî)

BENÛL-ALLÂT Nedir?

İslâm mîrâs hukûkunda baba bir, ana ayrı kardeşler

Benül-a'yân (ana-baba bir erkek ve kız kardeşler) ve Benûl-allât; oğul, oğlun oğlu, baba, dededen biri bulunduğu zaman vâris, mîrasçı olamazlar (Secâvendî)

BENÛL-A'YÂN Nedir?

İslâm mîrâs hukûkunda; ölenin aynı ana ve babadan olan erkek ve kız kardeşlerinden her biri

Benül-A'yân; oğul, oğlun oğlu, baba ve dededen biri bulunduğu zaman vâris olamaz (Abdürreşîd Secâvendî)

BERÂÂT SATIŞI Nedir?

Zekât toplayan âmillerin (memurların), köylüden alacakları zekât ve uşrun cins ve miktârını gösteren ve berâât adı verilen senedlerin satışı (Bkz Bey')

Berâât satışı câiz değildir Zîrâ verilen senetlerdeki yazılı mal mevcûd değildir (İbn-i Âbidîn)

BERÂE SÛRESİ Nedir?

Kur'ân-ı kerîmin dokuzuncu sûresi Tevbe sûresi de denir (Bkz Tevbe Sûresi)

BERÂET (Berât) Nedir?

1 Temize çıkarmak Bir şahsın, hakkında iddia edilen suçtan uzak olduğunun veyâ işlediği söylenilen suçun gerçekte suç olmadığının anlaşılması

Allahü teâlâ dört kimseyi dört şeyle töhmetten (iftiradan) berât ettirmiştir Yusuf aleyhisselâmı şâhitle, Mûsâ aleyhisselâmı elbisesini taşıyan taşla, hazret-i Meryem'i çocuğunu konuşturmakla, hazret-i Âişe'yi Nur sûresi 26 âyet-i kerîmesiyle berât ettirmiştir Hazret-i Âişe'nin berâeti için birçok âyet-i kerîme nâzil olmuştur (Muhammed bin Hamza)

2 Kurtuluş vesîkası

Abdullah bin Ömer radıyallahü anhümâ bir gün Resûlullah'ın sallallahü aleyhi ve sellem huzûruna geldi Peygamber efendimiz ona çok iltifat ederek; "Kıyâmet günü herkesin berâeti, her işi ölçüldükten sonra verilir Abdullah'ın berâeti ise dünyâda verilmiştir" buyurdu (Hadîs-i şerîf-Tezkiye-i Ehl-i Beyt)

Âhirette pek çok kimse, hesâba çekilmeden Cennet'e girerler Onlar için mîzân (terâzi) kurulmaz Onlara verilen sayfalar üzerine; "Lâ ilâhe illallah, Muhammedün resûlullah Bu filânın oğlu filânın Cennet'e girmesinin ve Cehennem'den kurtulmasının ber âetidir" yazılır (İmâm-ı Gazâlî)

Berâet-i Zimmet Nedir?

Aksine bir delil bulunmadığı müddetçe şahsın suçsuz ve borçsuz olması

Berâet-i zimmet asıldır Meselâ bir kimse başka bir kişi üzerinde şu kadar alacağım vardır diye iddiâ etse, borçlu olduğu iddiâ edilen kimse borcunu inkâr etse ve borcu olmadığına dâir yemin etse onun sözüne bakılır Çünkü her şahıs zimmetten yâni bo rcdan ârî (uzak) olarak yaratılmış olduğu için, Berâet-i zimmet asıldır (İbni Nüceym-i Mısrî)