İsimler Sözlüğü |
|
|
#16 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüERAY: (Tür ) Er - Erken ay, ilk ay, ayın ilk günlerinde doğan - (bkz İlkay)![]() ERBAŞAT: (Tür ) Er - (bkz Eralp) ERBATUR: (Tür ) Er - Cesur, yiğit![]() ERBAY: (Tür ) Er - Soylu, ünlü aileye mensup erkek![]() ERBELGİN: (Tür ) Er - Açık yürekli erkek![]() ERBEN: (Tür ) Er - (bkz Eralp)![]() ERBERK: (Tür ) Er - Şimşek gibi yiğit![]() ERBOĞA: (Tür ) Er - Boğa gibi güçlü erkek![]() ERBOY: (Tür ) Er - Yiğit soydan gelen![]() ERCAN: (Tür ) Er - Canlı, diri, sıhhatli erkek![]() ERCİHAN: (t f i ) Er - Cihanın tanıdığı erkek![]() ERCİVAN: (t f i ) Er - Genç erkek![]() ERCÜMENT: (Fars ) Er - Muhterem, şerefli, itibarlı, haysiyetli, seçkin, saygın, değerli![]() ERCÜVAN: (f a i ) 1 Erguvan çiçeği 2 Kızıl şey 3 Kırmızı kadife - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ERÇELİK: (Tür ) Er - Çelik gibi güçlü erkek![]() ERÇETİN: (Tür ) Er - Sert, güçlü erkek![]() ERÇEVİK: (Tür ) Er - Çevik, hızlı erkek![]() ERÇİN: (Fars ) - Merdiven, basamak - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ERDA: (Ar ) Ka - Beyaz karınca![]() ERDAL: (Tür ) Er - Tek erkek, dal gibi uzun erkek![]() ERDEM: (Tür ) Er 1 Fazilet 2 Maharet, hüner 3 Liyakat 4 Usta gemici 5 İnsanın ruhsal yetkinliği![]() ERDEMALP: (Tür ) Er � Erdemli yiğit![]() ERDEMAY: (Tür ) Ka - (bkz Erdem)![]() ERDEMER: (Tür ) Er � Erdemli kimse![]() ERDEMİR: (Tür ) Er - Demir gibi güçlü erkek![]() ERDEMLİ: (Tür ) Er - Erdemli, faziletli![]() ERDENİZ: (Tür ) Er - (bkz Deniz)![]() ERDEŞİR: (Tür ) Er - Cesur, kahraman, aslan yürekli![]() ERDİ: (Tür ) Er 1 Amacına ulaşan, erişen 2 Olgunlaşmış erkek 3 Ermiş veli![]() ERDİBİKE: (Tür ) Ka - Olgunluğa erişmiş, deneyimli kadın![]() ERDİM: (Tür ) Er - (bkz Erdem) ERDİN: (Tür ) Er - (bkz Erdi)![]() ERDİNÇ: (Tür ) Er - Duru, güçlü kuvvetli erkek![]() ERDOĞAN: (Tür ) Er - Yiğit doğan![]() ERDÖNMEZ: (Tür ) Er - Sözünden dönmeyen, doğru sözlü![]() ERDURAN: (Tür ) Er - (bkz Erdönmez)![]() ERDURMUŞ: (Tür ) Er - (bkz Erduran)![]() ERDURSUN: (Tür ) Er - (bkz Erdurmuş)![]() EREK: (Tür ) Er - Gerçekleştirilmek için tasarlanan ve erişmek istenilen şey, amaç, gaye, hedef EREKEN: (Tür ) Er - (bkz Erek) EREL: (Tür ) Er - Erkek eli, güçlü el![]() EREN: (Tür ) Er 1 Yetişen, ulaşan, vasıl olan 2 İyi yetişmiş kişi 3 Cesur, yiğit adam 4 Ermiş 5 Koca, zevc 6 Kişi, şahıs![]() ERENALP: (Tür ) Er - (bkz Eren) ERENAY: (Tür ) Er - (bkz Eren) ERENCAN: (Tür ) Er - (bkz Eren)![]() ERENDİZ: (Tür ) Er - Gezegenlerin en büyüğü ve güneşe yakınlık bakımından beşincisi Jüpiter![]() ERENGÜÇ: (Tür ) Er - (bkz Eren) ERENGÜL: (Tür ) Ka - (bkz Eren) - Eren ve gül isimlerinden birleşik![]() ERENÖZ: (Tür ) Er - (bkz Eren) ERENSOY: (Tür ) Er - (bkz Eren)![]() ERENSU: (Tür ) Er - (bkz Eren) ERENTÜRK: (Tür ) Er - Eren-türk ERER: (Tür ) Er - Ulaşır, kavuşur![]() ERETNA: (Tür ) Er - XIV yy Orta Anadolu'da Sivas ve Kayseri'de beylik kuran bir zat Aslen Uygur Türkleri'nden olup Küçük Asya'da Anadolu Selçuklularına ait yerleri idarelerine almış olan İlhanlıların emirlerinden biri Adil yönelimi sayesinde halkın övgüsünü almış ve kendisine "köse peygamber" lakabı verilmiştir![]() EREZ: (Ar ) Er - Acıbadem ağacı![]() ERGALİP: (t a i ) Er - Üstün, yenen kimse![]() ERGAZİ: (t a i ) Er - (bkz Ergalip)![]() ERGE: (Tür ) Ka - Şımarık, nazlı![]() ERGENÇ: (Tür ) Er - Genç erkek![]() ERGENER: (Tür ) Er - (bkz Ergenç)![]() ERGİ: (Tür ) Er - İyi, güzel bir şeye erişme![]() ERGİN: (Tür ) Er 1 Olmuş, yetişmiş, kemale ermiş 2 Haklarını kendi kullanmak için yasanın gösterdiği yaşa gelmiş olan kimse ( bkz Reşid)![]() ERGİNAY: (Tür ) Er - (bkz Ergin) ERGİNCAN: (Tür ) Er - Olgun ruhlu kimse ERG İNER: (Tür ) Er - Olgun erkek![]() ERGİNSOY: (Tür ) Er - Olgun kişilerin soyundan gelen ERGİNTUĞ: (Tür ) Er - (bkz Ergin)![]() ERGİNALP: (Tür ) Er - (bkz Ergin) ERGÖK: (Tür ) Er - (bkz Ergin)![]() ERGÖKMEN: (Tür ) Er - Mavi gözlü, sanşın kimse![]() ERGÖNÜL: (Tür ) Er - Gönül eri, iyi insan![]() ERGUN: (Fars ) Er - Sert başlı, oynak ve hızlı giden at Ergun Celaleddin Çelebi: Türk sufı Mevlananın soyundandır Kütahya mevlevi hanesine de şeyhlik yapmıştır![]() ERGUNALP: (f t i ) Er - Hızlı, çevik, yiğit![]() ERGUNER: (f t i ) Er - Hızlı, çevik erkek![]() ERGUVAN: (Fars ) Er - Kırmızımtrak bir çiçek![]() ERGÜÇ: (Tür ) Er - Erkek gücü![]() ERGÜDEN: (Tür ) Er 1 Yiğitlik eden erkek 2 Sevk ve idare kabiliyeti olan, lider![]() ERGÜDER: (Tür ) Er - (bkz Ergüden)![]() ERGÜL: (Tür ) - Nadide gül, tek gül - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ERGÜLEÇ: (Tür ) Er - Güleryüzlü erkek![]() ERGÜMEN: (Tür ) Er - Amacına, isteğine kavuşan![]() ERGÜN: (Tür ) Er 1 Yumuşak uysal kimse 2 Sulu kar, sulu saf kar![]() ERGÜNAY: (Tür ) Er - (bkz Ergün)![]() ERGÜNER: (Tür ) Er - Yumuşak huylu, uysal erkek![]() ERGÜVEN: (Tür ) Er - Kendine güvenen![]() ERGÜVENÇ: (Tür ) Er - Güven duyulan kimse![]() ERHAN: (Tür ) Er - İyi, adaletli hükümdar![]() ERİB: (Ar ) Er - Akıllı, zeki kimse ERİBE: (Ar ) Ka - (bkz Erib) ERİKE: (Ar ) Ka - Taht![]() ERİKER: (Tür ) Er - Becerikli, yürekli adam![]() ERİM: (Tür ) Er 1 Bir şeyin erebileceği uzaklık 2 Vakıf olmak, yetmek![]() ERİMEL: (Tür ) Er - (bkz Erim) ERİMŞAH: (Tür ) Er - (bkz Erim) ERİNÇ: (Tür ) Er - Rahat, huzur ERİNÇER: (Tür ) Er - Huzur veren kimse![]() ERİPEK: (Tür ) Er - Yumuşak, uysal erkek![]() ERİS: (Fars ) Er - Zeki, uyanık, azılı![]() ERKAL: (Tür ) Er - Erkek kal, adam olarak kal![]() ERKAN: (Ar ) Er 1 Bir topluluğun ileri gelenleri, büyükler, üstler 2 General ya da amiral aşamasındaki askerler 3 Yol, yöntem, adet, usûl 4 Temel esaslar Rükünler, direkler![]() ERKAM: (Ar ) Er - Rakamlar, sayılar, yazılar Erkam b Erkam: İlk müslüman olan sahabilerden birinin adı Peygamberimiz ve müslümanlar Mekke döneminde bir müddet çalışmalarını gizlice Erkam'ın evinden yürüttükleri için, evi İslâm tarihinde meşhur olmuş ve günümüze Daru'l-Erkam olarak ulaşmıştır![]() ERKE: (Tür ) 1 İş başarma gücü 2 Nazlı serbest büyütülmüş çocuk - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ERKEL: (Tür ) Er - Güçlü, kudretli el![]() ERKILIÇ: (Tür ) Er - Kılıç gibi keskin güçlü yiğit![]() ERKINAY: (Tür ) Er - Çalışan erkek ERKİN: (Tür ) Er - Serbest, hür![]() ERKİNER: (Tür ) Er - Bağımsız, özgür insan![]() ERKMAN: (Tür ) Er - Güçlü, etkili, sözü geçen kimse![]() ERKOÇ: (Tür ) Er - Güçlü, iriyan erkek![]() ERKOÇAK: (Tür ) Er - bkz Koçak![]() ERKSAN: (Tür ) Er - Güçlü, etkili san, tanınmış ad![]() ERKSOY: (Tür ) Er - Güçlü soydan gelen![]() ERKSUN: (Tür ) Er - Gücünü, kudretini göster![]() ERKUL: (Tür ) Er - Erkek kul, güçlü kuvvetli adam, kul ERKUT: (Tür ) Er 1 Güçlü, dayanıklı erkek 2 Mübarek insan, kutlu insan![]() ERKUTAY: (Tür ) Er - Uğurlu ayda doğan erkek![]() ERMA: (Ar ) Ka - Çok güzel ve cilveli olan![]() ERMAN: (Fars ) Er 1 Arzu, istek 2 Yerinme, pişman olma![]() ERMİN: (Fars ) Er - Keykubat'm dördüncü oğlu![]() ERMİŞ: (Tür ) Er 1 Allah'a yönelmiş ve bu yolda merhale katetmiş kimse 2 Veli, aziz![]() ERMİYE: (Ar ) Er - Dolu yağdıran kasırga![]() ERNOYAN: (Tür ) Er - Yiğit başkomutan![]() EROĞUZ: (Tür ) Er - Yiğit kimse![]() EROKAY: (Tür ) Er - Seçkin, beğenilen erkek![]() EROL: (Tür ) Er - Erkek ol - "Er" ve "ol" kelimelerinden birleşik isim![]() ERONAT: (Tür ) Er - Dürüst, güvenilir, iyi erkek![]() EROZAN: (Tür ) Er - Erkek ozan, şair![]() ERÖZ: (Tür ) Er - Özü erkek, yiğit olan![]() ERSAL: (Tür ) Er - Yiğitliğinle tanın ERSALMIŞ: (Tür ) Er - (bkz Ersal)![]() ERSAN: (Tür ) Er l Adıyla, sanıyla ünlenmiş erkek 2 Güzel, güçlü san bırakmak![]() ERSAVAŞ: (Tür ) Er - (bkz Ersal)![]() ERSAYIN: (Tür ) Er - Saygı değer kimse![]() ERSEÇ: (Tür ) Er - Seçkin ol ERSEN: (Fars ) Er - Meclis, kurultay, kongre![]() ERSERİM: (Tür ) Er - (bkz Serim) ERSEVEN: (Tür ) Er - Seven erkek![]() ERSEVER: (Tür ) Er - (bkz Erseven)![]() ERSEVİM: (Tür ) Ka - Sevimli, sempatik erkek![]() ERSEZEN: (Tür ) Er - (bkz Ersezer)![]() ERSEZER: (Tür ) Er - Kavrayışı güçlü erkek![]() ERSÖZ: (Tür ) Er - Yiğit sözlü![]() ERSU: (Tür ) Er - (bkz Ersöz) ERSUNAL: (Tür ) Er - (bkz Ersu)![]() ERŞAD: (t f i ) Er - Sevinçli, mutlu erkek![]() ERŞAHAN: (Tür ) Er - Şahin gibi güçlü yiğit![]() ERŞAHİN: (Tür ) Er - Erkek şahin, kuş![]() ERŞAN: (Tür ) Er - Yiğitliğiyle tanınmış, ünlenmiş erkek![]() ERŞED: (Ar ) Er - Er reşid, ergin olan, doğru yola daha yakın, hareket hattı daha iyi olan (bkz Reşid)![]() ERSEN: (Tür ) Er - Mutlu, neşeli erkek![]() ERTAN: (Ar ) Er - Dericilerin,, yaprağıyla sahtiyan (deri) boyadıkları bir nevi ağaç![]() ERTAŞ: (Tür ) Er - Taş gibi erkek -Er ve taş kelimelerinden birleşik isim![]() ERTAYLAR: (Tür ) Er - Uzun boylu, yakışıklı erkek![]() ERTE: (Tür ) Er 1 Gelecek şafak, şafak sökme zamanı 2 Yarın 3 Herhangi bir işte ilk başarı![]() ERTEK: (Tür ) Er - Tek, eşsiz yiğit![]() ERTEKİN: (Tür ) Er - Soylu erkek - Er ve tekin kelimelerinden birleşik isim![]() ERTEN: (Tür ) Er 1 Sabah güneşin doğduğu zaman 2 Gün![]() ERTİNGÜ: (Tür ) Er - Olağanüstü görülmemiş![]() ERTOK: (Tür ) Er - Gözü, gönlü tok yiğit![]() ERTÖRE: (Tür ) Er - Töreleri olan yiğit![]() ERTUĞ: (Tür ) Er - Sorguç tutan erkek![]() ERTUĞRUL: (Tür ) Er - Dürüst, doğru, yiğit - Ertuğrul Gazi: Osmanlı hanedanının kurucusu Osman Bey'in babası![]() ERTUNA: (Tür ) Er - (bkz Tuna)![]() ERTUNÇ: (Tür ) Er l Tunç renkli erkek -2 Tunç madeni gibi güçlü kuvvetli erkek - Er ve tunç kelimelerinden birleşik isim![]() ERTUNGA: (Tür ) Er 1 Yiğit hakan 2 Uygur yazıtlarında geçen Türk adı![]() ERTÜZE: (Tür ) Er - (bkz Tüze) ERÜSTÜN: (Tür ) Er - Üstün erkek![]() ERVA: (Ar ) Er 1 Çok güzel genç 2 Son derece cesur ve yiğit adam![]() ERVİN: (Fars ) Ka 1 Tecrübe, sınama, deneme 2 Şeref ve itibar![]() ERYALÇIN: (Tür ) Er - Sert, güçlü, boyun eğmez yiğit![]() ERYAMAN: (Tür ) Er - Güçlü, becerikli![]() ERYAVUZ: (Tür ) Er - Yürekli, korkusuz![]() ERYETİŞ: (Tür ) Er - Erken gel![]() ERYILDIZ: (Tür ) Er - Yıldız gibi parlak yiğit![]() ERYILMAZ: (Tür ) Er - (bkz Yılmaz)![]() ERZADE: (t f i ) Er - Yiğit oğlu![]() ERZAN: (Fars ) Er 1 Ucuz, bol 2 Uygun, münasip, layık - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ESAD: (Ar ) Er 1 Oldukça mutlu, daha saadetli 2 Çok hayırlı � Türk dil kurallarına göre "d/t" olarak kullanılır Esad b Zürare: Sahabedendir Künyesi Ebu Umame'dir Akabe bey'atmdan önce müslüman oldu 1 2 ve 3 Akabe bey'atlarında hazır bulundu Medine'ye İslamı ilk tebliğ eden sahabidir Hicretin II yılında Şevval ayında (Bedir öncesi) vefat elti![]() ESED: (Ar ) Er - Arslan Gazanfer Haydar Cesur ve kahraman kişi anlamında kullanılmıştır![]() ESEDÜ'D-DİN: (Ar ) Er - Dinin arslara - Şeref lakabıdır![]() ESEDULLAH: (Ar ) Er - (Allah'ın arslanı) Hz Ali, Hayber'in fethinde gösterdiği kahramanlıktan dolayı Rasûlullah (s a s), Hz Ali'ye bu ismi vermiştir Astronomi'de: Güneşin rumi, temmuzun 9'unda ve Efrenci temmuzun 23'ünde içine girdiği ve semanın kuzey yarımküresi eteğinde bulunan birçok parlak yıldızdan müteşekkil 5 burç![]() ESEN: (Tür ) Er - Sağ, salim, sağlıklı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ESENBOĞA: (Tür ) Er - (bkz Esen)![]() ESENDAĞ: (Tür ) Er - Dağ gibi güven verici ve sağlam yaptı![]() ESENER: (Tür ) Er - Sağlıklı, rahat kimse![]() ESENGÜL: (Tür ) Ka - Canlı, dipdiri, renkleriyle yeni açan güzel gül![]() ESENTÜRK: (Tür ) Er - Güçlü, kuvvetli, sağlıklı Türk![]() ESER: (Ar ) Er 1 Nişan, alamet, iz 2 Etki, tesir 3 Yok olmuş bir nesneden kalma parça 4 Bir kişinin ortaya koyduğu mahsul, telif 5 Hadis, hadis ilmi 6 İmal, icat 7 Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ESİN: (Tür ) Ka -1 Rüzgar, sabah rüzgarı 2 İlham, çağrışım![]() ESLEK: (Tür ) Er 1 Çalışkan, gayretli 2 Yumuşak başlı, uysal 3 Atik, çevik![]() EŞLEM: (Ar ) Er 1 En selamatli, en emin, en doğru yol 2 Kendisini bütünüyle Allah'ın dinine adamış, Silm'e girmiş mü'min - Kadın ve erkek adı olarak kullanılır![]() ESMA: (Ar ) Ka 1 Adlar 2 Kulaklar, işitme - Esmaü'l-Hüsna: Allah'ın güzel isimleri - Hz Esma: Hz Ebu Bekir'in kızı, Hz Aişe'nin ablasıdır![]() ESMAHAN: - (bkz Esma)![]() ESMAN: (Ar ) Ka - Bedeller, kıymetler, değerler![]() ESME: (Tür ) Ka - Esmek fiili ESMER: (Ar ) Ka - (bkz Esved)![]() ESMERAY: (a t i ) Ka - Siyah ay, buğday renkli, karayağız![]() ESRA: (Ar ) Ka - Daha hızlı, daha çabuk, en çabuk![]() ESVED: (Ar ) Ka - Siyah, kara![]() EŞ'ARİ: (Ar ) Er - Ebu Musa Abdullah b Kays el-Eş'ari (Öl 935) Ünlü kelam alimi, Eş'ari mezhebinin, kurucusudur 40 yaşına kadar Mutezile görüşü benimsemiş, daha sonra Basra camiinden de herkese ilan ederek Mutezile'yi bıraktığını açıklamıştır![]() EŞAY: (Tür ) Er - Ay kadar güzel EŞCA: (Ar ) Er - En cesur, en yiğit kişi![]() EŞFAK: (Ar ) Er - Daha şefkatli, çok merhametli![]() EŞİR: (Ar ) Er - Çok sevinçli![]() EŞRAF: (Ar ) Er 1 Şerefli, saygın kimseler 2 Bir yerin zenginleri, sözü geçenler![]() EŞREF: (Ar ) Er - Daha şerefli, çok onurlu, çok aziz, pek muhterem Eşrefi: Akkoyunlular devrinde kullanılan bir çeşit gümüş para Yavuz Sultan Selim'in Mısırı fethettikten sonra burada bastırdığı para Eşrefoğlu Rumi: Kadiri tarikatının bir kolu olan Eşrefîyye adlı ekolün kurucusu![]() ETEM: (Ar ) Er - Daha tam daha noksansız, mükemmel - (bkz Ekmel)![]() ETHEM: (Ar ) Er - (bkz Edhem)![]() EVCAN: (Tür ) Er - Evdeki insan evcimen![]() EVCİMEN: (Tür ) Er - Evine, ailesine bağlı Ev işlerinde becerikli EVDEGÜL: (Tür ) Ka - Güzel kız![]() EVFA: (Ar ) Er Daha vefalı, cana yakın, sözünde duran![]() EVİN: (Tür ) Ka - Tohum, tane, öz cevher![]() EVİRGEN: (Tür ) Er - İşini bilen, tedbirli kimse![]() EVLA: (Ar ) Ka - Daha uygun, daha layık, daha iyi üstün Hayırlı amel EVLİYA: (Ar ) 1 Veliler 2 Allah'ın dostları 3 İman edip salih amel işleyenler 4 Allah yolunda mallan ve canlarıyla cihad edenler 5 Allah'ın emaneti olan dinini ve hükümlerini yeryüzünde tevelli ederek korumaya çalışanlar![]() EVNUR: (Tür ) Ka - (bkz Evdegül)EVRA: (Fars ) Ka - Hisar![]() EVREN: (Tür ) Er 1 Büyük yılan, ejderha 2 Felek, zaman 3 Kainat, dünya 4 Yaşanılan vasat![]() EVRENSEL: (Tür ) Er - "Alemşümül" karşılığı olarak - Fransızca "Universal'e benzetilerek kullanılır![]() EVSAN: (Ar ) - Pullar, harçlar (bkz Esnam) - İsim olarak kullanılmaz![]() EVVAH: (Ar ) Er 1 Çok ah eden 2 Çok dua eden 3 Merhametli 4 İmanı sağlam 5 Din bilgisi çok geniş olan kimse 6 Kur'an-ı Kerimde bu isimle Hz İbrahim vasıflandırılmıştır![]() EVVEL: (Ar ) 1 İlk başlangıç, ilkin 2 Allah'ın 99 isiminden biri![]() EYGÜL: (Tür ) - İyi - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() EYLÜL: (Ar ) Ka - Sonbahar'ın ilk ayı![]() EYMEN: (Ar ) Er 1 Daha uğurlu, çok talihli, hayırlı, kutlu 2 Sağ taraftaki Eymen b Hureym: Sahabedendir Mekke'nin alınışı sırasında müslüman oldu Babası ve amcası Bedir şehitlerindendir Hadis rivayctiylc ün kazandı![]() EYÜB: (Ar ) Er 1 Sabırlı 2 Dönen, pişman olan, günahlarına tevbe eden demektir Kur'an'da adı geçen peygamberlerden Güzel sabır sahibi Allah'ın imtihanına güzellikle sabredip mükafat ve ihsana ulaşmıştır -Türk dil kuralı açısından "b/p" olarak okunur![]() EZAMET: (Ar ) Ka - (bkz Azamet) 1 Büyüklük, ululuk 2 Çalım, kıvrım![]() EZELHAN: (a t i ) Er - (bkz Ezel) EZFER: (Ar ) Ka - Güzel kokulu![]() EZGİ: (Tür ) Ka 1 Belli bir kurala göre yaratılan ve kulakta haz uyandıran şeşname 2 Makamla söylenen manzum söz 3 Beste (bkz Beste)![]() EZGÜ: (Tür ) - Makam, hava - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() EZHAN: (Ar ) - İnsanda akıl, fikir, zeka, hafıza anlayış, kavrayış, kudretleri - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() EZHERAN: (Ar ) - Ay ve güneş -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() EZNEV: (Fars ) - Yeni baştan, yeniden - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() EZRA: (Ar ) Ka 1 Pek fasih, sözü düzgün adam 2 Beyaz kulaklı siyah at![]() EZRAK: (Ar ) - Mavi gözlü Gök rengi saf ve temiz su - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#17 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüF FADALE: (Ar ) Er 1 Faziletli 2 Rasulullah'a tabi olmuş sahabedendir Medineli ilk müslümanlardandır Birçok hadis rivayeti mevcuttur![]() FADIL: (Ar ) Er - (bkz Fâzıl) FADİLE: (Ar ) Ka - (bkz Fazıl) FADİME: (Tür ) Ka - (bkz Fatma) FADL: 1 İyilik 2 Fazilet 3 Erdemlilik Fadl b Abbas b Abdülmuttalib: Rasulullah'ın amcası Abbas (r a )'ın oğludur![]() FAHAMET: (Ar ) Ka 1 Fahimlik, ululuk 2 İtibar, kıymet, değer![]() FAHHAR: (Ar ) Er 1 Çok övünen, kendini çok metheden 2 Çanak, çömlek, toprak testi 3 Saksı![]() FAHİM: (Ar ) Er 1 Akıllı, anlayışlı, kavrayışlı 2 Ulu, büyük, sayan![]() FAHİME: (Ar ) Ka - (bkz Fahim)![]() FAHİR: (Ar ) Er 1 Övünülecek, iftihar edilecek 2 Şerefli, kıymetli 3 Parlak, güzel, mükemmel![]() FAHİRE: (Ar ) Ka - (bkz Fahir)![]() FAHREDDİN: (Ar ) Er - Dinin övdüğü, diniyle övünen Dinin seçkini Fahreddin Razi: (Rey 1149-Horat 1209) Müfessir, kelamcı Dilbilimci Fizikçi Tıpçı![]() FAHRİ: (Ar ) Er - Bir karşılık beklemeden yalnızca şeref ve iftihar vesilesi olarak kabul edilen iş (İş, sıfat, unvan) Fahri aza, fahri üye; maaşsız, ücretsiz veya müessese için gurur kaynağı olan kişi![]() FAHRİYYE: (Ar ) Ka - (bkz Fahri) İslami edebiyatla, şairlerin kendi vasıflarından, faziletlerinden ve şairlik kuvvetlerinden bahsettikleri şiirler Daha çok kasidelerin bir bölümü bu şekildedir![]() FAHRUNNİSA: (Ar ) Ka - (bkz Fahir) - Çok övünen, şanlı, şerefli, onurlu kadın![]() FAİK: (Ar ) Er 1 Üstün, seçkin, yüksek, ileri 2 Mümtaz, manevi olarak üstün olan FAİKA: (Ar ) Ka - (bkz Faik)![]() FAİZ: (Ar ) Er - Fevz bulan, muradına ulaşan, başarı kazanan Kur'an'da müslümanları vasfetme sadedinde birçok yerde geçmektedir![]() FAİZA: (Ar ) Ka - (bkz Faiz)![]() FAKI: (Tür ) Er - Fakih'ten bozma kelime Anadolu'da okuryazar ve bilgili imam, hoca gibi kimselere eskiden verilen unvan![]() FAKİH: (Ar ) Er l Bir şey bilen yahut anlayan kimse 2 Fıkıh ilminde üstad İslam hukuk bilgini![]() FALİH: (Ar ) Er 1 Felaha eren, başarı kazanan, muradına eren 2 Toprağı süren, eken![]() FARABİ: (t h i ) Er - 870-950 yıllan arasında yaşamış ve Aristo felsefesinin İslam aleminde yayılmasına yol açmış Türk filozofudur Kendisine muallim-i sani (Aristo'dan sonra 2 üstad) unvanı verilmiştir Eserlerinin İbn-i Sina üzerinde büyük tesiri vardır Kanun dediğimiz çalgının mucididir Asıl adı "Ebu Nasır Muhammed'tir![]() FARİS: (Ar ) Er 1 Atlı (süvari) 2 Binici, ata binmekte maharetli 3 Ferasetli, anlayışlı 4 İran'ın güneyindeki Şiraz vilayeti FARİSE: (Ar ) Ka - (bkz Faris)![]() FARUK: (Ar ) Er 1 Haklıyı-haksızı ayırmakta güçlü olan 2 Doğruyu yanlıştan ayıran 3 Keskin - Hz Ömer'in lakabı; haklıyı haksızdan ayırederek adaleti tam yerine getirmekte ün kazandığı için "Faruk" kelimesiyle adlandırılmıştır![]() FARÛKİ: (Ar ) Er - Hz Ömer'in nesline yahut adaletine mensup![]() FARYAB: (Fars ) Er 1 Dere ve ırmak suyu ile sulanan yer 2 Eski Horasan'da Delh'e yakın bir şehir![]() FATİH: (Ar ) Er 1 Fetheden, açan 2 Bir ülkeyi, şehri veya kaleyi zapteden kimse 3 Hüküm veren anlamında, Cenab-ı Hakk'ın sıfatlarından biridir A'raf suresi 89 ayet - İstanbul'u fetheden yedinci Osmanlı padişahı Sultan Mehmet Han'a bu fethinden ötürü verilen unvan![]() FATİN: (Ar ) Er 1 Zeki, anlayışlı 2 Zihni açık, kavrayışlı Uyanık![]() FATÎNE: (Ar ) Ka - ((bkz Fatin)![]() FATIMA: (Ar) Ka 1 Sütten kesilmiş 2 Kendisi ve zürriyeti cehennemden uzak kılınmış - Hz Peygamber'in Hz Hatice'den dünyaya gelen en küçük kızının adıdır Hicretten 18 yıl önce 605'te Mekke'de dünyaya gelmiştir 632 yılında Medine'de vefat etmiştir 18 yaşında iken Hz Ali ile evlenmiş, Hz Hasan, Hz Hüseyin, Hz Ümmü gülsüm ve Hz Zeyneb adında dört çocuğu vardır Rasûlullah (s a s)'tan sonra 6 ay yaşamıştır Lakabı Zehra'dır![]() FATMAGÜL: (Ar ) Ka - (bkz Fatma)![]() FATMANUR: (Ar ) Ka - (bkz Fatma)![]() FAYİH: (Ar ) Er - Kendiliğinden dağılan güzel koku![]() FAYİHA: (Ar ) Ka 1 Çiçek veya meyve kokusu 2 Güzel kokulu nesne![]() FAYSAL: (Ar ) Er 1 Keskin hüküm, karar 2 Halletme, neticelendirme 3 Keskin kılıç 4 Hakim![]() FAZIL: (Ar ) Er 1 Faziletli, fazilet sahibi 2 Erdemli, faik, üstün - (bkz Faik, Fadıl)![]() FAZILA: (Ar ) Ka - (bkz Fazıl)![]() FAZİLET: (Ar ) Ka 1 İnsanda iyilik etmeye ve fenalıktan çekinmeye olan devamlı ve değişmez istidat, güzel vasıf 2 Kişiyi, ahlaklı ve iyi hareket etmeye yönelten manevi kuvvet 3 İnsanın yaratılışındaki iyilik, iyi huy, erdem 4 İyi anlak, iffet - (bkz Erdem)![]() FAZLI: (Ar ) Er 1 Değer, üstünlük, iyilik, fazilet, lütuf 2 Fazla, ziyade, artık, baki 3 İki sayının birbirinden olan farkları 4 İlim ve irfan sahibi 5 Âli, cenablık, ihsan, cömert 6 Olgunluk![]() FAZLULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın fazlı, erdemi, lütfü![]() FECRİ: (Ar ) Er - Sabaha karşı güneş doğmadan önce ufkun gündoğusu tarafından görülen aydınlığı, tanyerinin ağarması![]() FECRİYE: (Ar ) Ka - (bkz Fecri) FEDAİ: (Ar ) Er l Canını esirgemeyen, mühim bir maksat uğrunda canını vermeye hazır bulunan 2 Allah yoluna başkoymuş FEDAKÂR: (Fars) Er - Birleşik isim Kendini veya şahsi menfaatlerini esirgemeyen![]() FEDAYİCAN: (a f i ) Er - Canını vermeye hazır, canını verme![]() FEHAMET: (Ar ) Ka - (bkz Fahamet)![]() FEHİM: (Ar ) Er - Zeki, anlayışlı, pek çok anlayan![]() FEHMİ: (Ar ) Er - Fehme mensup, fehim ile ilgili (bkz Fehim)![]() FEHMİYE: (Ar ) Ka - (bkz Fehmi)![]() FELAH: (Ar ) Er - Kurtuluş, selamet, mutluluk, bahtiyarlık![]() FELAK: (Ar ) 1 Gün ağarması 2 Kur'an-ı Kerim'in 113 suresinin adı -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FELİN: (Ar ) - Mantar - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FENER: (Yun ) Er - İçinde ışık kaynağı bulunan şeffaf mahfaza FERAĞ: (Fars ) Er - Serin rüzgar![]() FERAH: (Ar ) Ka 1 Gönül açıklığı 2 Sevinç, scvinme![]() FERAHENGİZ: (f b i ) Ka - Ünlü bir çeşit lale![]() FERAHET: (Fars ) - Şan ve şeref -Erkek ve kadın adı![]() FERAHFEZA: (a f i ) Ka 1 Ferah artıran 2 Türk müziğinin mürekkeb makamlarından 3 Meşhur bir lale türü![]() FERAHNA: (Fars ) Ka 1 Bolluk, genişlik 2 Geniş yer![]() FERAHNAK: (a f b s ) Ka - Sevinçli - Türk müziğinin mürekkeb makamlarından FERAHNAZ: (Fars ) Ka - Nazlı kız![]() FERAHŞAN: (a f b s ) Ka 1 Sevinç veren 2 Ferah saçan![]() FERAMUŞ: (Fars ) Er - Unutma, hatırdan çıkma, nisyan![]() FERASET: (Ar ) Ka - Anlayışlılık, çabuk seziş![]() FERAY: (Fars ) Ka - Aydınlık, parlak ay, canlılık, süs, zinet![]() FERDA: (Fars ) Ka 1 Yarın 2 Gelecek zaman, ati 3 Ahiret, öbür dünya![]() FERDANE: (Ar ) Ka - Tekli, yalnız![]() FERDİ: (Ar ) Er - Fertle ilgili, ferde has, tek başına yapılan![]() FERDİYYE: (Ar ) Ka - (bkz Ferdi)![]() FEREC: (Ar ) Er 1 Gam, tasa ve sıkıntıdan kurtulma 2 Zafer![]() FERHAD: (f h i ) Er - Anadolu Anonimi'nde Ferhad ve Şirin adıyla meşhur olan eski bir hikayenin erkek kahramanı olup Şirin'in aşıkıdır - (bkz Ferhat)![]() FERHAL: (Fars ) Ka Kıvırcık ve dolaşık olmayan uzun saç![]() FERHAN: (Ar ) Er 1 Sevinçli, mesut 2 Şen, memnun![]() FERHAT: (Ar ) Er - Sevinç, neşe (bkz Ferhad)![]() FERHUNDE: (Fars ) Ka - Mübarek, mesut, meymenetli, kutlu, uğurlu![]() FERİD: (Ar ) Er - Tek, eşsiz, eşi olmayan, kıyas kabul etmez, ölçüsüz, üstün - Türk dil kurallarına göre "d/t" olarak kullanılır![]() FERİDE: (Ar ) Ka - (bkz Ferid) -Kendi reyiyle hareket eden, kibirli, gururlu kimse![]() FERİDUN: (Fars ) Er 1 Sekizinci gök 2 Pişdadilerin 6 padişahı olup Cemşid sülalesinden demirci Gave'nin yardımıyla Dahhak-ı Mari'yi öldürmüştür Lakabı Ferruh'tur![]() FERİDÜDDİN: (Ar ) Er - Dinin feridi, tek, eşsiz, kıyas kabul etmez kimse![]() FERİT: (Fars ) Er 1 Avcı kuş 2 Donmuş, katılaşmış şey![]() FERMA: (Fars ) 1 Emreden, buyuran 2 Amir - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FERMAN: (Fars ) Er 1 Emir, buyruk 2 Padişah tarafından verilen yazılı emir, berat, buyrultu![]() FERMEND: (Fars ) Er - Mevki ve şeref sahibi![]() FERRUH: (Fars ) Er 1 Uğurlu, kutlu 2 Mübarek 3 Aydınlık insan - (bkz Mübarek)![]() FERRUHİ: (Fars ) Er 1 Ferruha ait 2 Uğurluluk, meymenet 3 İranlı ünlü şair![]() FERZAN: (Fars ) Ka - İlim ve hikmet![]() FERZANE: (Fars ) 1 Alim, bilgin, seçkin 2 Benzerlerinden, akranlarından ileride 3 Hakim, feylesof 4 Tasavvufta, ncfsani bağlantılardan sıyrılmış olan derviş - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FESAHAT: (Ar ) - Açıklık, duruluk - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FETANET: (Ar ) Ka - Zihin açıklığı, zihnin yaratılıştan bir şeyi çabuk ve iyi kavraması Peygamberlere mahsus beş sıfattan biridir![]() FETHİ: (Ar ) Er - Fethe mensup Fetih hakkında yazılan kaside![]() FETHİYYE: (Ar ) Ka - (bkz Fethi) FETHULLAH: (Ar ) Er - Dinin açılması Yaşamaya başlamak Allah'ın nusreti![]() FETİH: (Ar ) Er 1 Açma, açış, açılma 2 Bir ülkeyi, şehri veya kaleyi ele geçirme 3 Zafer 4 Kur'an-ı Kerim'in 48 suresi 5 Kapalılığı giderme, ihtilafı halletme![]() FETTAH: (Ar ) Er 1 Açan, açıcı, zafer kazanmış, üstün gelmiş 2 Kullarının kapalı işlerini açan, Cenab-ı Hakk'ın isimlerinden![]() FEVZİ: (Ar ) Er 1 Kurtuluşla ilgili 2 Zafere ait 3 Galip gelen, üstün olan![]() FEVZİYE: (Ar ) Ka 1 (bkz Fevzi) 2 Tarihte, yeniçeri ocağının kaldırılması üzerine 2 Sultan Mahmud tarafından eski adalar mevkiine verilen ad FEYHA: (Ar ) - Büyük, geniş, engin - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FEYYAZ: (Ar ) Er 1 Çok faydalı, çok verimli 2 Feyiz, bereket ve bolluk veren![]() FEYZA: (Ar ) Ka 1 Suyun taşıp akması 2 Bolluk, çokluk, verimlilik, fazlalık, gürlük, ilerleme, çoğalma 3 İlim, irfan 4 Feyz ile dolu olan![]() FEYZİ: (Ar ) 1 İlim, irfan 2 Akma, suyun akıp taşması 3 Bolluk çokluk, verimlilik - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FEYZULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın feyzi, bolluğu, bereketi![]() FEZA: (Ar ) 1 Ucu bucağı bulunmayan boşluk 2 Dünyanın sonsuz olan genişliği, sema - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FEZZAN: (Ar ) - Büyük Sahra'da, Trablus ülkesinin güneyinde bir ülke - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FIRAT: (Ar ) Er 1 Tatlı su 2 Türkiye'nin en uzun nehri![]() FİDAN: (Yun ) Ka 1 Yeni yetişen körpe ağaç 2 Fidan boylu: İnce uzun mütenasip![]() FİDE: (Yun ) Ka - Bahçıvanlıkta, yastıklarda tohumdan yetiştirilip başka yerlere dikilmek için hazırlanan sebze veya körpe çiçek![]() FİGEN: (Fars ) Ka - Atıcı, yıkıcı, düşürücü![]() FİKRET: (Ar ) Er 1 Fikir, düşünce 2 İdrak 3 Zihin, akıl 4 Murat, maksat, niyet - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FİKRİ: (Ar ) Er - Fikre ait, fikirle ilgili, düşünerek meydana getirilen şey![]() FİKRİYE: (Ar ) Ka - (bkz Fikri)![]() FİLİZ: (Ar ) Ka 1 Bitkilerde yeni sürgün, tohumdan çıkan yeni uçlar 2 Ocaktan çıkarılmış, eritilmemiş ham maden, cevher, gümüş, filiz 3 Betonarmede demirleri eklemek için bırakılan uzantılar 4 İnce taze ve güzel vücutlu![]() FİRAS: (Ar ) Er 1 Yiğit, mert 2 Binici, at yetiştirici![]() FİRAZENDE: (Fars ) - Yükselten -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FİRDEVS: (Ar ) Ka 1 Cennet, 2 Bostan, bahçe - Firdevsi: İran'ın milli destanı olan "Şeyhname"nin yazarıdır Adı, Mansur b Hasan'dır 934-1020 yıllan arasında yaşadığı tahmin edilmektedir![]() FİRUZ: (Ar ) Er - Mesut, mutlu, sevinçli, ferah, uğurlu, iyi bahtlı![]() FİRUZE: (Ar ) Ka 1 (bkz Firuz) 2 Nişabur'da çıkan açık mavi renkli ve değerli bir yüzük taşı 3 Açık yeşil, dağ yeşili ile gök mavisi arasında ve bal mumu parlaklığında maruf kıymetli taş![]() FİTNAT: (Ar ) Ka - Zihin açıklığı, zeyreklik Zihnin herşeyi çabuk anlayışı Türk şairlerinden meşhur bir İslam hanımının adıdır Asıl adı Zübeyde'dir![]() FUAD: (Ar ) Er - Kalb, yürük, gönül![]() FULYA: (İtal ) Ka - Nergisgillerden, san renkte çiçeği keskin ve güzel kokulu bir bitki, sarı soğançiçcği![]() FUNDA: (Tür ) Ka - Kırcık yerlerde yetişen ve birçok çeşidi olan çalı![]() FURAT: (Ar ) Er - (bkz Fırat) FURKAN: (Ar ) Er - Hakkı, batıldan, doğruyu yanlıştan ayırma, tefrik FUZULİ: (Ar ) Er 1 Boşuna, yersiz, lüzumsuz, haksız 2 Boşboğaz lüzumsuz işlerle uğraşan 3 Yetkisi olmadığı halde başkası namına tasarrufta bulunan - Fuzuli Mehmed: XVI yy 'da yaşamış büyük Türk şairlerinden Çağatay edebiyatı da dahil olmak üzere, Türk edebiyatının birçok sahalarında kuvvetli tesir ve nüfus sahibidir Türkçe, Arapça, Farsça, manzum, mensur birçok eserleri vardır Bunlar arasında "Leyla ve Mecnun" mesnevisi çok meşhurdur![]() FÜRUZAN: (Fars ) - Parlayıcı, parlayan, parlak - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() FÜSUN: (Ar ) Ka - Büyü sihir Şaşırtıcı güzelliğe sahip, hayret verici derecede güzel
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#18 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüG GABRA: (Ar ) Ka - Yer, yeryüzü, arz![]() GAFFAR: (Ar ) Er 1 Kullarının günahlarını affeden, Allah 2 Çok merhamet eden Allah'ın isimlerinden -(bkz Abdülgaffar)![]() GAFUR: (Ar ) Er - Mağfiret eden, yarlığayan, affeden, bağışlayan, merhamet eden Allah Allah'ın isimlerinden - (bkz Gaffar) GAGAUZ: (Tür ) 1 Gökoğuzlar 2 Hristiyanların Ortodoks mezhebine bağlı Türk kavmi Balkanlar ve Rusya'da yaşamaktadırlar Deliorman, Dobruca, Beşerabya ve Ukrayna'da oturan Hristiyan Türklere verilen ad![]() GALİB: (Ar ) Er 1 Galebe çalan, muzaffer, yenen 2 Güçlü kuvvetli, kudretli, hükmeden 3 Üstün baskın Şeyh Galip: Meşhur divan şairlerinden 1757-1798 yıllan arasında yaşamıştır - Türk dil kurallarına göre "b/p" olarak kullanılır![]() GALİBE: (Ar ) Ka - (bkz Galib) GAMZE: (Ar ) Ka 1 Süzgün bakış 2 Çene veya yanak çukurluğu![]() GANİ: (Ar ) Er 1 Zengin varlıklı, bol doygun 2 Sahip olduğunda fazlasını istemeyen Allah'ın isimlerinden - (bkz Abdülgani)![]() GANİYE: (Ar ) Ka 1 Zengin kadın Zengin kız 2 Çok hoş 3 Şarkıcı![]() GANİM: (Ar ) Er - Ganimet alan GANİME: (Ar ) Ka - (bkz Ganim)![]() GANİMET: (Ar ) Ka - Kafirlerle yapılan savaş sonucu ele geçirilen mal, para, silah gibi metalar İslami usullere göre tasnif edilip, beytülmale, fakirlere, yoksullara ve mücahidlere dağıtılır![]() GARİB: (Ar ) Er 1 Yabancı, acaib Kimsesiz, memleketinden uzak Türk dil kuralları açısından "b/p" olarak kullanılır![]() GARİBE: (Ar ) Ka - (bkz Garib)![]() GAVS: (Ar ) Er 1 Suya dalma, dalgıçlık 2 Yardım muavenet 3 Yardım istemek için bağırmak 4 Yardımcı, imdada yetişen 5 Allah'ın velileri, hakkında kullanılır Daha çok ünvan olarak verilir - Gavs-ı Azam: Tarikat kurucusu, özellikle Abdülkadir Geylani için kullanılır![]() GAYE: (Ar ) Ka 1 Maksat, meram 2 Netice, son, hedef![]() GAYRET: (Ar ) 1 Çalışma, çabalama 2 Kıskanma, çekememe 3 Aziz ve kutsal bir şeye tecavüz edildiğini görmekten doğan asil temiz duygu -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GAZA: (Ar ) Er - Din uğruna savaş![]() GAZAL: (Ar ) Er 1 Ceylan 2 Geyik, âhû 3 Geyik yavrusu 4 Güzel göz, irigöz![]() GAZALE: (Ar ) Ka - Dişi geyik![]() GAZANFER: (Ar ) Er 1 İri arslan, şir 2 Cesur, yürekli, yiğit adam 3 Hz Ali'nin lakabı![]() GAZEL: (Ar ) Er 1 Latif 2 Kuruyarak dökülmüş ağaç yaprağı 3 Divan, Fars ve Arap edebiyatlarında en yaygın nazım şekli![]() GAZİ: (Ar ) Er 1 Allah yolunda savaşan kişi 2 Gaza sırasında yaralanan kimse 3 Gaza sırasında yararlıklar gösteren kumandanlara verilen unvan 4 2 Mahmud zamanında çıkarılan altın sikke![]() GAZİR: (Ar ) Er 1 Yumuşak, mülayim Tatlı, nazik, uysal GAZİRE: (Ar ) Ka - (bkz Gazir)![]() GAZİYÜDDİN: (Ar ) Er - Din uğrunda yara alan, yaralanan Savaşan![]() GAZZAL: (Ar ) Er - İplikçi GAZZALİ: (Ar ) Er - İslam aleminin büyük mütefekkirlerinden - Babası "Gazzal-iplikçi" sanatçısı olduğu için kendisine Gazali adı verilmiştir![]() GELİNCİK: (Tür ) Ka 1 Yazın kırlarda yetişen kırmızı ve büyük çiçekli bitki 2 Sansargillerden ince yapılı, sivri çeneli, küçük bir hayvan 3 Mezgitgillerden, yılan balığına benzer eti sevilen bir balık![]() GENÇ: (Fars ) Er 1 Hazine define 2 (a ) Naz, eda, cilve![]() GENCAL: (Tür ) Er - Genç kal -(bkz Genç)![]() GENCAY: (Tür ) Er - Ayın bir haftalık oluncaya kadar ki şekli, hilal![]() GENCE: (Fars ) Er - Kuzey Azerbaycan'ın Baku'dan sonra en büyük şehri![]() GENCER: (Tür ) Er - Yeni taze, körpe kimse, yiğit![]() GENÇYAZ: (Tür ) - İlkbahar - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GERMA: (Fars ) Ka - Sıcak yaz![]() GEVAN: (Fars ) Er - Kahramanlar, yiğitler![]() GEVHER: (Fars ) Ka 1 Değerli taş 2 Elmas 3 Bir şeyin aslı, esası![]() GEVHER ŞAD: (Fars ) Ka -Pırlanta gibi kıymetli ve neşeli Gevherşad' Baysungur'un annesi![]() GEYSU: (Fars ) Ka - Uzun saç, saç örgüsü, zülüf![]() GEZEGEN: (Tür ) Er - Güneş etrafında dolanan, ondan aldıkları ışığı yansıtan gök cisimlerinin ortak adı![]() GIYAS: (Ar ) Er - Yardım, gavs, nusret![]() GIYASEDDİN: (Ar ) Er - Dinin yayılması için yardımı dokunan zat Gıyaseddin Keyhüsrev I: Anadolu Selçuklu Sultanı - Türk dil kuralına göre "d/t" olur![]() GİLMAN: (Ar ) Er 1 Tüyü, bıyığı çıkmamış delikanlılar gençler 2 Köleler, esirler 3 Cennette hizmet gören erkekler![]() GİLŞAH: (Fars ) 1 Balçık şah 2 Balçıkta yapıldığı için Hz Adem'in lakabı 3 Farsların masal kahramanı Keyyummers'in lakabı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GİRAMİ: (Fars ) Er - Aziz, muhterem, saygın ulu![]() GİRAY: (Tür ) - Kuvvetli, kudretli Kırım hanları tarafından unvan olarak kullanılmıştır - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GİRGİN: (Ar ) - Herkesle çabucak yakınlık kurarak işini yürütebilen -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GİRYAR: (Fars ) Ağlayıcı, ağlayan, (bkz Nalan) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GİZEM: (Tür ) Ka - Sır karşılığı olarak kullanılan uydurma bir kelime![]() GONCA: (Fars ) Ka 1 Henüz açılmamış gül, tomurcuk 2 Sevgilinin ağzı![]() GÖĞEM: (Tür ) - Halk dilinde yeşile çalan mor - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKALP: (Tür ) Er - Göklerin yiğidi bahadır![]() GÖKBEN: (Tür ) - Gökle ilgili, uzay sema - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKÇAY: (Tür ), (bkz Gökçe) -Kuzey Kafkasya da az tatlı su gölü -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKÇE: (Tür ) Ka 1 Gökle ilgili göğe ait semavi 2 Mavi, mavimsi 3 Güzel hoş güzelce, latif 4 Gösterişli![]() GÖKÇEK: (Tür ) Er 1 Güzel çok güzel 2 Hoş, sevimli, cana yakın alımlı 3 İnce narin zarif 4 GülerGÖKÇEN: (Tür ) Ka -(bkz Gökçe)![]() GÖKDOĞAN: (Tür ) Kuzey yarımkürede yaşayan bir doğan türü![]() GÖKEKİN: (Tür ) - Yeni başak meydana getirmiş ekin - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKKIR: (Tür ) - At donlarından maviye çalan kır - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKKUŞAĞI: (Tür ) - Düşmekte olan yağmur damlacıklarında güneş ışınlarının kırılıp yansımasıyla gökyüzünde oluşan yedi renkli kemer biçimindeki görüntü alkı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKMEN: (Tür ) Ka - Mavi gözlü ve sarışın kimse![]() GÖKSEL: (Tür ) Er - Semavi, gökçül karşılığı olarak kullanılan uydurma kelam![]() GÖKSEVİM: (Tür ) Ka - Sevimli gök![]() GÖKSU: (Tür ) 1 Türklerin oturduğu birçok akarsuya verilen isim 2 Adana'dan gelerek Akdeniz'e dökülen Seyhan nehrinin önemli kollarından -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKSÜN: (Tür ) - Binboğa dağlarından Elbistan'ın güney batısında Seyhan nehrine karışan çay - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖKŞEN: (Tür ) Ka - Gökle ilgili, aydınlık ışıklı gök, uydurma bir kelime![]() GÖKTEPE: (Tür ) Er - Mavi tepe![]() GÖKTÜRK: (Ar ) Er - Orta Asya'da yaşamış eski bir Türk ulusu ve bu ulustan olan kimse![]() GÖKYÜZÜ: (Ar ) - Göğün görünen yüzeyi (sema) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖNENÇ: (Tür ) Ka - Refah hali, mutluluk![]() GÖNÜL: (Tür ) Ka 1 İnsanın manevi varlığının ifadesi, inancı ve hislerinin kaynağı 2 İstek, arzu, heves, niyet 3 Duygu, his, aşk 4 Kibir, gurur 5 Tabiat, huy![]() GÖRGÜ: (Tür ) Ka 1 Bir topluluğa ait uyulması gereken nezaket kaideleri muaşeret adabı 2 Deneme, tecrübe 3 Görmüş olma durumu, görgü şahidi![]() GÖRKEM: (Tür ) 1 İhtişam, gösteriş karşılığı olarak kullanılan bir kelimedir 2 Gösterişli, heybetli - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖRSEL: (Tür ) - Görmekle ilgili manasına kullanılan uydurma bir kelime - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÖZDE: (Tür ) Ka 1 Göze girmiş olan sevilen beğenilen, benimsenen 2 Beğenilen kadın 3 Osmanlı sarayında padişahın ilk dört cariyesine verilen ünvan![]() GÖZEN: (Tür ) Ka - Bir nevi alageyik![]() GÖZLEM: (Tür ) - Müşahade, gözlemek karşılığı olarak kullanılan kelime - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GUFRAN: (Ar ) - Günahların affı![]() GULAM: (Ar ) Er 1 Oğlan, uşak 2 İran ve Hindistan'da (abd) kelimesi yerine kullanılmıştır - Gulam Ali, Gulam İshak Han gibi![]() GURBET: (Ar ) - Doğup yaşanılmış olan yerden uzakta yer - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜÇLÜ: (Tür ) Er 1 Gücü olan kuvvetli zorlu 2 Bir musiki dizisinde duraktan sonraki en önemli perde![]() GÜFTAR: (Fars ) - Söz, kelam - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜFTE: (Fars ) Ka 1 Söyleniş, söylenmiş 2 Bir söz eserinin bestelenmiş bulunan manzum sözleri![]() GÜHER: (Fars ) - Gevher, cevher, (bkz Gevher) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜHERPARE: (Fars ) Ka - Cevher parçası![]() GÜL: (Fars ) Ka 1 Çiçek 2 Bilinen çiçek, gül çiçeği, gülağacı 3 Tasavvufta Allah'ın birliğinin remzi 4 Başına ve sonuna ek ve isimler getirilerek yeni isimlerin türetilmesinde kullanılan bir isimdir - (Ayşegül, Gülay, vb)![]() GÜLABİ: (Fars ![]() ) Er - Gülsuyu![]() GÜLAFET: (Fars ) Ka - Nefes kesen güzellikle - Gül ve âfet kelimesinden oluşmuş birleşik bir isimdir![]() GÜLBAHAR: (Fars ) Ka - 1 Bahar gülü 2 Ebru sanatında kullanılan koyu kırmızı renkte toprak Gülbahar Hatun: Mehmet Il 'nin hanımı Bayezid II ve Gevher Sultan'ın annesi![]() GÜLBANU: (Fars ) Ka - Gülhanım Gül gibi güzel kadın Gül hatun![]() GÜLBEDEN: (Fars ) Ka - Zarif, ince vücuda sahip Gülbeden Begüm, Babur Şah'ın kızı![]() GÜLBERK: (Fars ) - Gül yaprağı -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜLBEŞEKER: (Fars ) Ka - Bir çeşit gül tatlısı![]() GÜLBEYAZ: (f t i ) Ka - Beyaz gül![]() GÜLBİN: (Fars ) Ka - Gül kökü, gül biten yer![]() GÜLBİZ: (Fars ) Ka - Gül serpen, gül serpilmiş![]() GÜLCİHAN: (Tür ) Ka - Cihana, aleme bedel gül![]() GÜLÇE: (Fars ) Ka - Gülcük, küçük gül![]() GÜLÇİN: (Fars ) Ka - Gül toplayan, gül devşiren![]() GÜLDEHAN Fars ) Ka - Gül ağızlı, ağzı gül gibi olan![]() GÜLDESTE: (Fars ) Ka - Güldemeti, çiçek destesi - Türk müziğinde mürekkeb makamlardan![]() GÜLENAY: (Tür ) Ka - Devamlı gülen, ayyüzlü kişi![]() GÜLENBEY: (Tür ) Er - (bkz Gülenay)![]() GÜLENDAM: (Fars ) Ka - Gül endamlı, gül boylu, nazik, güzel endam![]() GÜLENNUR: (Tür ) Ka - Gülmesiyle etrafı aydınlatan, ışık saçan kimse![]() GÜLER: (Tür ) Ka - Gülen, sevinçli, handan![]() GÜLFAM: (Fars ) Ka 1 Gül renkli 2 Gül gibi kızıl olan![]() GÜLGONCA: (Fars ) Ka - Açılmamış gül![]() GÜLGÜN: (Fars ) Ka - Gül renkli, gül renginde, pembe![]() GÜLHAN: (Fars ) Er - Gül evi, ateşhane![]() GÜLHANIM: (Tür ) Ka 1 İyi huylu, nazik hanım 2 Gül yüzlü hanım![]() GÜLHAYAT: (Tür ) Ka 1 Mutlu, huzurlu bir hayat 2 Gül gibi güzel hayat![]() GÜLİBAR: (Tür ) - Gül fırtınası -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜLİSTAN: (Fars ) Ka 1 Gül bahçesi, güllük 2 Azerbaycan'da Karabağ bölgesinde bir mevki![]() GÜLİZAR: (Fars ) Ka 1 Gül yanaklı 2 Al yanaklı 3 Türk musikisinde mürekkep bir makam![]() GÜLKIZ: (Tür ) Ka - Güle benzeyen kız![]() GÜLLÜ: (Tür ) Ka 1 Gülü olan 2 Gül desenli (kumaş) - Daha çok örfte kullanılır![]() GÜLNAR: (Fars ) Er - Hisar, kule![]() GÜLNAME: (Fars ) Er - Sevgiliye yazılan mektup, kaside![]() GÜLNAR: (Fars ) Ka - Nar çiçeği GÜLNAZ: (Fars ) Ka 1 Gül yüzlü kadın 2 Gül gibi, nazlı narin - Birleşik isim![]() GÜLNİHAL: (Fars ) Ka 1 Gül fidanı 2 Gül ağacı - Birleşik isim![]() GÜLNUR: (Tür ) Ka - Etrafına ışık saçan, aydınlatan gül![]() GÜLNÜŞ: (Fars ) Ka 1 Güliçen 2 Gülle özdeşleşmiş, gül gibi![]() GÜLPERİ: (Fars ) Ka - Gizli gül![]() GÜLRANA: (Fars ) Ka - Güzel gül, dışı sarı içi kırmızı renkte olan bir çeşit gül![]() GÜLRİZ: (Fars ) Ka 1 Gül saçan, gül serpen 2 Meşhur bir çeşit lale![]() GÜLRUHSAR: (Fars ) Ka - Gül yanaklı![]() GÜLSEREN: (Tür ) Ka - Gül toplayan, gül dağıtan![]() GÜLSEVİM: (Tür ) Ka - Sevimli, güzel, hoş görünüşlü gül![]() GÜLSU: (Tür ) Ka - Gül renkli su, taze su![]() GÜLSUNA: (Tür ) Ka - Gül gibi çekici kadın Güzel sevgili![]() GÜLSÜM: (Tür ) Ka - Hz Peygamber (s a s )'in kızlarından birinin adı![]() GÜLŞAH: (Fars ) Ka 1 Güllerin şahı 2 Varaka'nın sevgilisi, masal kadın![]() GÜLŞEN: (Fars ) Ka - Gülbahçesi, gülistan, gülizar,GÜLTANE: (Tür ) Ka - Yeni açmış gül, gonca![]() GÜLTEKİN: (Tür ) Er - Genç delikanlı, nazik![]() GÜLTEN: (Fars ) Ka - Gül tenli, gül vücutlu![]() GÜLZAR: (Fars ) Ka - Gülbahçesi, gül tarlası![]() GÜNAY: (Tür ) Ka - Gündüz, gün aydınlığında ay![]() GÜNEŞ: (Tür ) Ka - Çevresindeki sisteme ait gezegenlerin etrafında döndüğü, ışık ve ısı yayan büyük gök cismi, şems![]() GÜNEY: (Tür ) - Dört ana yönden biri - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜNSEL: (Tür ) Er - Hızlı akan sel GÜRAY: (Tür ) Er - Yeni doğan ay![]() GÜRBÜZ: (Tür ) Er 1 İyi, yetişmiş, sağlam ve kuvvetli 2 Cesur, kuvvetli 3 Sağlıklı, sıhhatli![]() GÜRCÜ: (Tür ) Er - Gürcistan ahalisinden veya bu ahalinin soyundan olan Gürcistan ahalisine ait![]() GÜRÇINAR: (Tür ) Er - Çok büyümüş, gelişmiş, serpilmiş![]() GÜRDAL: (Tür ) Er - Güçlü, gelişmiş dal![]() GÜREL: (Tür ) Er - Maiyeti geniş, çevresi güçlü kuvvetli![]() GÜRGAN: (Fars ) Er 1 İran'ın kuzeydoğusunnda bir yer 2 Aksak Timur'un lakabı![]() GÜRHAN: (Tür ) Er 1 Hanlar hanı 2 Kara-Hitay prenslerine verilen unvan![]() GÜRKAN: (Tür ) Er 1 Bol kan Genç, taze, gelişmiş, serpilmiş![]() GÜROL: (Tür ) Er - Büyü, serpil, geliş![]() GÜRSU: (Tür ) - Temiz, pak, hızlı su - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜVEN: (Tür ) 1 Korku ve kuşku duygusundan uzak 2 İnanma ve bağlanma duygusu 3 Yüreklilik, cesaret - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() GÜVENÇ: (Tür ) Er 1 Güvenme, dayanma, itimat 2 Övünme, gurur![]() GÜZİDE: (Fars ) Ka - Seçkin, seçilmiş, beğenilmiş![]() GÜZİN: (Fars ) Ka - Seçen, seçilmiş, seçkin, beğenilmiş - Hz Muhammed (s a s)'in dostu (halifesi) Hz Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali (r anhum)![]() GÜZİR: (Fars ) - Çare, derman - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#19 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüH HABBAN: (Ar ) Er - Güney Arabistan'da bir kasaba![]() HABİB: (Ar ) Er - Sevgili Seven, dost![]() HABEŞİ: (Ar ) Er - Habeşler gibi derisinin rengi çok koyu esmer olan kimse Habeş ırkına mensup![]() HABİBE: (Ar ) Ka - (bkz Habib)HABİBULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın sevgilisi Hz Peygamber![]() HABİL: (Ar ) Er - Habil Hz Adem'in oğullarından, Kabil'in kardeşi, Kabil tarafından öldürülmüştür Yeryüzünde ilk öldürülen kişidir HABİNAR: (Ar ) Ka - Nar tanesi HABİR: (Ar ) Er 1 Taze, haberli, bilgili, agah, vakıf 2 Cenab-ı Hak HACCAC: (Ar ) Er 1 Delil ikame eden Delille galip olan 2 Irak valisi olup, Hz Muhammed soyuna ve taraflarına eziyet eden Yusuf b Sakail'nin unvanı Yezid'in komutanlarından HACCE: (Ar ) Ka 1 Hacca giden,Kabe'yi ziyaret eden hacı kadın 2 Bir çeşit akdiken - Daha çok lakab olarak kullanılır![]() HACE: (Fars ) Er 1 Hoca 2 Bilgin, öğretmen 3 Çelebi, sahip, muallim, profesör - Daha çok lakab olarak kullanılır![]() HACER: (Ar ) Ka 1 Taş, kaya -Hacer-i Esved: Kabe'nin duvarında bulunan meşhur kara taş 2 Hz İsmail'in annesi ve Hz İbrahim'in cariyesinin adı![]() HACERUNNUR: (Ar ) Ka - Kükürt ile demirin birleşmesinden meydana gelen altın sarısı renginde![]() HACI: (Ar ) Er 1 Hacca giden, Kabe'yi ziyaret eden, hacı 2 Dini bir mahalli ziyaret eden kimse![]() HACİB: (Ar ) Er - Birinin bir yere gitmesine engel olan 2 Kapıcı -Türk dil kuralına göre "b/p" olarak kullanılır![]() HACİR: (Ar ) Er 1 Hicret eden, bir başka yere geçen 2 Sayıklayan![]() HADDAS: (Ar ) Çabuk kavrayan, anlayışlı, kavrayışlı Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HADİ: (Ar ) Er 1 Yenilene yardım eden, yardımcı 2 Hidayet eden, doğru yolu gösteren Kılavuz, rehber 3 Önde giden kimse 4 Mızrak ucu![]() HADİC: (Ar ) Er - Erken doğan oğlan çocuğu![]() HADİCE: (Ar ) Ka - Vakitsiz, erken doğan kız çocuğu - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır Hadice: Hz Muhammed (s a s)'in ilk eşi![]() HADİD: (Ar ) Er 1 Keskin 2 Demir 3 Öfkeli, hiddetli, şiddetli, titiz 4 Kur'an-ı Kerim'in 50 suresinin adı![]() HADİM: (Ar ) Er - Hizmetkar, yardım eden Hadim-i Harameyn: Harem-i Şerifin hizmetkarı Hicaz'ın alınmasından sonra Osmanlı sultanlarına verilen lakap![]() HADİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hadi)![]() HAFAZA: (Ar ) Ka 1 İnsanın yaptığı işleri yazmakla görevli melekler 2 Bekçiler![]() HAFİ: (Ar ) Er 1 Çok ikram eden, insanı güler yüzle karşılayan 2 Yalınayak yürüyen, koşan adam HAFİD: (Ar ) Er - Erkek torun![]() HAFİDE: (Ar ) Ka - Kız torun (bkz Nebire)![]() HAFİZ: (Ar ) Er 1 Allah'ın adlarındandır Muhafaza eden, saklayan, esirgeyen, koruyan 2 Kur'an'ı ezbere bilen ve usulüne uygun okuyan kimse HAFİZE: (Ar ) Ka - (bkz Hafız)![]() HAFİZÜDDİN: (Ar ) Er - Dinin koruyucusu - Daha çok unvan olarak verilir![]() HAFSA: (Ar ) Ka - Hz Ömer'in kızı Hz Peygamberin zevcelerinden, Ümmü'1-Mü'minin![]() HAKAN: (Tür ) Er 1 Eski Türk ve Moğol hükümdarlarının kullandığı unvanlardan biri, hanlar hanı 2 Kağan![]() HAKEM: (Ar ) Er 1 Bir uzlaşmazlığın halli için tarafların üzerinde anlaştıkları kimse 2 Çeşitli yarışmaları, müsabakaları idare eden kimse 3 Jüri, bir yarışmada değerlendirme yapan kimse 4 Allah'ın isimlerinden Hüküm veren, karar veren, bütün meselelerin kendisine döndüğü hüküm sahibi![]() HAKGÜZAR: (a f i ) - Hakkı tanıyan, haktan ayrılmayan - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HAKİ: (Fars ) Er ı Yeşile çalan koyu sarı renk, toprak rengi 2 Topraktan, toprağa mensup Mütevazi kişi![]() HAKİKAT: (Ar ) Ka l Bir şeyin aslı ve esası, mahiyeti 2 Gerçek, doğru, gerçekten, doğrusu 3 Sadakat, doğruluk, bağlılık, kadirbilirlik![]() HAKİM: (Ar ) Er 1 Her şeye hükmeden, hikmet sahibi olan Allah 2 Hükmeden, dava yargılama işine memur olan, yargıç 3 Üstte bulunan 4 Hekim, akıllı, becerikli 5 Kadı, vali, amir, hükümdar, emir![]() HAKİME: (Ar ) Ka - (bkz Hakim)![]() HAKİMİYET: (Ar ) Ka - Hakimlik, amirlik, üstünlük, egemenlik Sulta![]() HAKKI: (Ar ) Er 1 Doğruluk ve insaf sahibi 2 Bir insana ait olan şey 3 Dava, iddiada hakikate uygunluk 4 Emek 5 Pay, hisse 6 Layık, münasip![]() HAKTAN: (Tür ) Er - Allah'tan gelen, Allah'ın verdiği![]() HAKTANIR: (a t i ) Er - Herkesin hakkını gözeten kimse![]() HALAS: (Ar ) Er - Kurtuluş, kurtulma![]() HALASKAR: (Ar ) Er - Kurtarıcı![]() HALDUN: (Ar ) Er - Devamlılar, sürekli olanlar![]() HALE: (Ar ) Ka - Ayın ve güneşin etrafında bazı zamanlarda görülen ışıklı halka, ayla, ağıl![]() HALEF: (Ar ) Er 1 Babadan sonra kalan oğul 2 Memurlukta, birinden sonra gelip onun yerine geçen kimse![]() HALENUR: (Ar ) Ka - (bkz Hale)![]() HALİD: (Ar ) Er 1 Sonsuz, daim, ebedi 2 Bir yıldan çok yaşayan 3 Türk dil kurallarına göre "d/t" olarak kullanılır Halid b Velid: Ünlü sahabi Allah'ın kılıcı olarak anıldı![]() HALİDDİN: (Ar ) Er - Dinin sonsuzluğu ölümsüzlüğü![]() HALİDE: (Ar ) Ka - (bkz Halid)![]() HALİFE: (Ar ) Er 1 Halef, naib 2 Hz Peygamber'in vekili ve dünyadaki müslümanların başı olan kimse![]() HALİL: (Ar ) Er - Samimi dost, Allah'ın dostu![]() HALİLULLAH (Ar ) Er - Allah'ın dostu Hz İbrahim (a s )![]() HALİM: (Ar ) Er 1 Sakin, sessiz 2 Tabiatı yavaş olan, yumuşak huylu Allah'ın isimlerindendir "Abd" takısı alarak kullanılması tercih edilir![]() HALİME: (Ar ) Ka - (bkz Halim) Peygamberimizin (s a s) süt annelerinden![]() HALİS: (Ar ) Er 1 Hilesiz, katkısız 2 Karışmamış, katışıksız, saf, hilesiz Temiz 3 Yalnız, sadece - (bkz Muhlis)![]() HALİSE: (Ar ) Ka - (bkz Halis)![]() HALLAC: (Ar ) Er - Pamuk, yatak, yorgan atan kimse - Hallac-ı Mansur: 922 yılında "Ene'1-Hak" dediği için asılan ve divan edebiyatında adına sık sık rastlanılan ünlü sufı![]() HALUK: (Ar ) Er - İyi huylu, insaniyetli, geçim ehli olan![]() HAMAN: (Ar ) Er - Hz Musa'ya karşı acımasızca mücadele eden Mısır Firavunu'nun veziri![]() HAMASE: (Ar ) Er - Yiğitlik, kahramanlık şiirleri, marşlar![]() HAMASET: (Ar ) Ka 1 Cesaret, kahramanlık, yiğitlik 2 Kahramanca şiir![]() HAMDİ: (Ar ) Er 1 Allah'ı övmek 2 Allah'a şükretmek 3 Şükreden, şükredici![]() HAMDİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hamdi)![]() HAMDULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın övgüsü![]() HAMİ: (Ar ) Er - Himaye eden, koruyan, koruyucu, sahip çıkan, gözeten![]() HAMİD: (Ar ) Er 1 Koru sönmediği halde alevi sönen ateş 2 Hamdeden, şükreden kul 3 Hz Pey (s a s)'in lakaplarından![]() HAMİD: (Ar ) Er - Övülmeye değer - Allah'ın isimlerinden (bkz Abdülhamid) - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() HAMİDE: (Fars ) Ka - (bkz Hamid)![]() HAMİL: (Ar ) 1 Yüklü Gebe 2 Sahip, malik 3 Taşıyan, gözeten 4 Uhdesinde bir poliçe bulunan 5 Hamil-i vahy: Cebrail (a s ) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HAMİYE: (Ar ) Ka 1 Himaye eden, koruyan korucu 2 Kayıran, kayırıcı![]() HAMİYET:(Ar ) Ka 1 Milli onur ve haysiyet 2 İnsanlık, fazilet 3 İzzeti nefs![]() HAMMAD: (Ar ) Er -1 Çok hamdeden, çok şükür ve dua eden Hammad b Ebu Süleyman: Hadisçi Tabiindendir![]() HAMMADE: (Ar ) Ka - (bkz Hammad)![]() HAMRA: (Ar ) Ka - Daha, pek çok kızıl, kırmızı - el-Hamra: İspanya'nın Gırnata şehrinde Araplardan kalma meşhur saray![]() HAMZA: (Ar ) Er 1 Arslan 2 Heybetli, azametli demektir - Hz Peygamber'in amcası, Mekke döneminde müslüman olmuş, Uhud Savaşı'nda Vahşi tarafından şehid edilmiştir![]() HANBELİ: (Ar ) Er Ahmed b Muhammed b Hanbel (Öl 855): Ehli sünnetin dört ana mezhebinden birisi olan Hanbeli mezhebinin imamı![]() HANDAN: (Fars ) Ka 1 Gülen, gülücü 2 Güler yüzlü, sevimli![]() HANDE: (Fars ) Ka 1 Açılış, açılma 2 Gülme, gülüş![]() HANDEGÜL: (Fars ) Ka - Gülün açması![]() HANEDAN: (Fars ) Er - Kökten, asil ve büyük aile![]() HANEF: (Ar ) Er - Doğruluk, istikamet HANEFİ: (Ar ) Er - İmamdı Azam Ebu Hanife'nin mezhebinden olan Hanefi mezhebine mensup kişi![]() HANİF: (Ar ) Er l Tek Allah'a, Al*lah'ın birliğine inanan 2 İslam inan*cına sıkı ve samimi olarak bağlanan 3 Hz Muhammed (s a s)'in tebliğin*den önce Mekke'de tek Allah'a ina*nanlar![]() HANİFE: (Ar ) Ka - (bkz Hanif)![]() HANIM: (Tür ) Ka 1 Kadınlar için kullanılan saygı sözü 2 Eş, karı, zevce 3 Ev sahibesi![]() HANNAN: (Ar ) Çok acıyan, çok merhametli Allah'ın isimlerinden "abd" takısı alarak isim yapılır Abdülhannan![]() HANNAS: (Ar ) - Şeytan - İsim olarak kullanılmaz![]() HANSA: (Ar ) Ka - Arapların en büyük ünlü hanım şairi Müslüman olmuştur![]() HANSOY: (Tür ) Er - (Han sülalesine mensup![]() HANZADE: (Fars ) Ka - Hükümdar çocuğu![]() HANZALE: (Ar ) Ka - Doğu Arabistan'da bir Arap kabilesi![]() HARE: (Fars ) Ka 1 Sert taş, kaya 2 Meneviş, menevişli kumaş![]() HAREM: (Ar ) Ka 1 Yasak kılınmış mukaddes olan şey 2 Evlerde yabancı erkeklerin girmesine izin verilmeyen, kadınlara ait bölüm 3 İç avlu 4 Hicaz'da ihrama girilen yerden Ka'be'ye dek uzanan bölüm 5 Mekke-Medine'nin ismi![]() HARİKA: (Ar ) Ka İmkanların üstünde olup insanda hayret uyandıran şey![]() HARİM: (Ar ) Er 1 Biri için kutsal olan şeyler 2 Harem dairesi, harem 3 Evin içi gibi, başkalarına kapalı olan yer 4 Bir evin civarı 5 Avlu 6 Ortak, şerik 7 Hacıların, hac zamanı giydikleri giysi![]() HAKİME: (Ar ) Ka - Kişinin dilediği gibi kullanabilecek hakka malik olduğu malı (bkz Harim)![]() HARİS: (Ar ) Er 1 Muhafız, bekçi, gözcü 2 Koruyan, koruyucu 3 Son derece hırslı olan 4 Yemen'de bir Arap kabilesinin adı
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#20 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüHARİSE: (Ar ) Ka - (bkz Haris)![]() HARİZM: (Fars ) Er - Amuderya'nın aşağı kısmının her iki yanında bulunan ülke Bu ülkede XIII yy'a kadar dilini muhafaza ederek yaşamış olan İran kavminin adı![]() HARMAN: (Ar ) Er 1 Tahıl demetlerinin üzerinden düven geçirilerek tanelerin başaklarından ayrılması Bu işin yapıldığı mevsim, sonbahar 2 Birçok çeşitten birer parça alıp yeni bir bileşim oluşturmak![]() HARRAS: (Ar ) Er - Ekinci, çiftçi, toprağı işleyip ekin eken![]() HARUN: (Ar ) Er - Kur'an-ı Kerim'de bahsedilen peygamberlerdendir Musa Peygamberin büyük kardeşi Fir'avun erkek çocukların öldürülmesi emrini kaldırdıktan sonra doğmuştur Hz Musa'dan 3 sene sonra doğduğu söylenir![]() HARUT: (Ar ) 1 Arkadaşı Marut ile tanınan melek, büyü ve sihir ile uğraştıkları için kıyamete kadar kalmak üzere Babil'de bir kuyuya hapsedil-mişlerdir 2 Babil halkına korunmaları için büyü öğreten iki melekten biri, sihir yapar - İsim olarak kullanılmaz![]() HARZEM: (Fars ) Er - (bkz Harizm)![]() HASAFET: (Ar ) Er 1 Hükümde sağlamlık, kuvvet ve olgunluk 2 Görüş sağlamlığı![]() HASAN: (Ar ) Er - Güzellik, iyilik, hüsn sahibi olmak Hasan b Ali b Ebi Talib: Ali (r a )'nin büyük oğlu Peygamber Efendimizin torunu Kur'an'da geçen kelimelerdendir![]() HASBEK: (Tür ) Er - Dürüst, iyi, saf insan![]() HASBİ: (Tür ) Er - İsteyerek ve karşılık beklemeksizin yapılan![]() HASBİNUR: (Ar ) Ka - (bkz Hasibe)![]() HASEKİ: (Ar ) Er - Hükümdarların hizmetine tahsis edilmiş şahıs ve zümrelere verilen ad![]() HASEN: (Ar ) Er 1 Güzel, süslü 2 Güzel işler, hayırlar Hasan şeklinde kullanılır![]() KASENE: (Ar ) Ka 1 İyilik, iyi hal, iyi iş, hayırlı iş 2 Dünya ve ahiret saadeti 3 Eski altın paralardan birinin adı![]() HASENİ: (Ar ) Ka - Hasene ait HASGÜL: (Ar ) Ka - Değerli, eşsiz gül![]() HASHANIM: (Ar ) Ka 1 Çıtıpıtı, ince, narin kadın 2 Bilge, değerli kadın - Birleşik isim![]() HASİB: (Ar ) Er 1 Hayır sahibi, eliaçık, cömert 2 Değerli, itibarlı, soyu temiz, muhterem, saygın, şahsi meziyet sahibi 3 Muhasebeci, sayman![]() HASİBE: (Ar ) Ka - (bkz Hasib)![]() HASİF: (Ar ) Er - Hasafetli, aklı başında olgun adam![]() HASİFE: (Ar ) Ka - (bkz Hasif)![]() HASNA: (Ar ) Ka - İffetli, şerefli, namuslu - (bkz Hesna)![]() HASKIZ: (Tür ) Ka - İyi nitelikleri kendinde toplamış genç kız![]() HASLET: (Ar ) - İnsanın yaratılışındaki huyu, tabiatı, mizacı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HASPOLAT: (Tür ) Er - Katışıksız, saf, çelik gibi![]() HASRET: (Ar ) Ka 1 Ele geçirilemeyen veya elden kaçırılan bir nimete veya kıymetli şeye üzülüp yanmak 2 İç çekme, inleme, üzüntü, iç sıkıntısı, keder, zahmet, eseflenme, özleyiş![]() HAŞİM: (Ar ) Er 1 Haşmetli, gösterişli, muhteşem 2 Kuru ekmek kırıntısı doğrayan - Ezen, kıran, yaran, parçalayan - Ben-i Haşim Hz Peygamber'in (s a s) soyu![]() HAŞİMÎ: (Ar ) Er - Haşime mensup, Haşimilerden olan![]() HAŞMET: (Ar ) Er - İhtişam, gösterişlilik, heybet, büyüklük - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() HAŞMEDDİN: (Ar ) Er - Dinin büyüklüğü, ihtişamı![]() HATEM: (Ar ) Er 1 Mühür, üstü mühürlü yüzük 2 En son 3 Hatemü'l-Enbiya: Peygamberlerin sonuncusu, Hz Muhammed 4 Halemi Tai: Arap kabileleri arasında tanınmış "Tayy" kabilesine mensup ve cömertliğiyle meşhur olan "İbn Abdullah b Sa'd"ın lakabı 5 Çok cömert olan
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#21 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüHATIR: (Ar ) Er 1 Şan ve şeref sahibi 2 Yüce, ulu 3 Tehlikeli![]() HATIRA: (Ar ) Ka - Hatıra gelen, hatırda kalan şey, andaç![]() HATIRNEVAZ: (a f i ) Ka - Gönlü okşayan, hatırnaz![]() HATIRSAZ: (a f i ) Er - Gönül yapan, hoşnut eden![]() HATİB: (Ar ) Er 1 Hitab eden, söz söyleyen 2 Camide hutbe okuyan 3 Güzel, düzgün konuşan kimse Sahabe isimlerindendir![]() HATİCE: (Ar ) Ka - Erken doğan kız çocuğu Hz Haticetü'l-Kübra; Hz Peygamber'in ilk eşi ve 6 çocuğunun annesi Ümmü'l-Mü'minin![]() HATİF: (Ar ) Er - 1 Kuvvetli, sert ve tiz bir sesle tebliğ veya davet eden kimse 2 Göz kamaştıran 3 Göze görünmeyen![]() HATİFE: (Ar ) Ka - (bkz Hatif) HATİM: (Ar ) Er 1 Sona erdiren, bitiren 2 Mühürleyen, mühürleyici HATİME: (Ar ) Ka - (bkz Hatim)![]() HATUN: (Ar ) Ka 1 Kadın 2 Eş, zevce 3 Eskiden yüksek kişilikli kadınlara ya da hakan eşlerine verilen unvan - Örfte isim olarak kullanılır![]() HAVER: (Fars ) 1 Şark, doğu 2 Güneşin doğduğu gün - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HAVLE: (Ar ) Ka 1 Etraf, çevre, güç, kuvvet 2 Sahabe hanımlarından birisi Hakkında ayet inmiştir![]() HAVVA: (Ar ) Ka - Esmer kadın Havva: Hz Adem (a s )'in karısı, ilk kadın Adem (a s) cennette uyurken sol kaburga kemiğinden yaratılmıştır İnsan soyunun başlangıcı yani türeyiş, onların bir arada yaşamaya başlamasıyla vaki olmuştur![]() HAY: (Ar ) Er 1 Canlı, diri 2 Allah'ın sıfatlarından - "abd" takısı alarak kullanılır "Abdülhay"![]() HAYA: (Ar ) Ka l Utanma, sıkılma 2 Ar, namus, edep 3 Allah korkusu ile günahtan kaçınma![]() HAYAL: (Ar ) Ka 1 İnsanın kafasında canlandırdığı şey 2 Bir olay veya eşyanın zihinde kalan izi 3 Gerçekte olmadığı halde görüldüğü sanılan şey, görüntü![]() HAYALİ: (Ar ) Er - 1 Hayal niteliğinde ya da hayal ürünü olan 2 Kanuni Sultan Süleyman devrinin büyük şairlerinden biri![]() HAYAT: (Ar ) Ka 1 Yaşayan, diri 2 Canlılarda doğumdan ölüme kadar geçen süre 3 Yaşama, yaşayış![]() HAYATEFZA: (a f i ) Ka - Hayat artıran![]() HAYATENGİZ: (a f i ) Ka - Yaşatan, yaşamaya zorlayan![]() HAYATİ: (Ar ) Er 1 Dirilik, canlılık 2 Büyük önem taşıyan 3 Hayata, yaşayışa ait, hayatla ilgili![]() HAYDAR: (Ar ) Er 1 Arslan, esed, gazanfer, şir 2 Cesur, yiğit adam 3 Hz Ali'nin lakabı![]() HAYİM: (Ar ) Er 1 Şaşkın, hayrette 2 Sevgiden dolayı şaşkına dönmüş![]() HAYME: (Ar ) Ka - Çadır![]() HAYR: (Ar ) Er İyi, faydalı, hayırlı, yarar Hayru'l-Vera: Halkın, alemin hayırlısı, Hz Muhammed Hayru'l-Beşer: İnsanların hayırlısı, Hz Muhammed![]() HAYRAN: (Ar ) Er 1 Şaşmış, şaşa kalmış, şaşırmış 2 Çok tutkun 3 Aşırı derecede sevgi duyan![]() HAYRAT: (Ar ) Er 1 Sevap kazanmak için yapılan hayırlı işler, iyilikler 2 Sevap için kurulan müessese![]() HAYREDDİN: (Ar ) Er - Dinin hayırlı eylediği mübarek kıldığı insan -Türk dil kuralları açısından "d/t" olarak kullanılır![]() HAYRET: (Ar ) Ka - Şaşma, şaşırma, şaşakalmış, ne yapacağını bilmeme![]() HAYRİ: (Ar ) Er - Hayırla, iyilikle ilgili, uğur ve kutluluğa ait HAYRİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hayri)![]() HAYRULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın hayırlı ettiği erkek![]() HAYRUNNİSA: (Ar ) Ka - Kadınların hayırlısı![]() HAYSİYET: (Ar ) Er - Şeref, onur, itibar, değer![]() HAYYAM: (Ar ) Er 1 Çadırcı 2 İran'ın meşhur şairlerinden Ömer Hayyam,HAZAL: (Ar ) Ka - Kuruyup dökülen ağaç yaprakları![]() HAZAN: (Fars ) Ka - Sonbahar, güz![]() HAZAR: (Ar ) 1 Sabit meskeni olanların oturdukları memleket 2 Barış ve güven - Erkek ve kadın adı olarak kullanılabilir![]() HAZEN: (Ar ) Ka - Üzüntü Gam, keder![]() HAZER: (Ar ) - Deniz, bahr, büyük su - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HAZIM: (Ar ) Er - Hazmeden, hazimli, ihtiyatlı, akıllı, işinde gözü açık, sağlam olan![]() HÂZİM: (Ar ) Er - Zafer kazanan, galip, hazimete uğratan![]() HÂZİME: (Ar ) Ka - Sindirici kuvvet, (bkz Hazim)![]() HAZİN: (Ar ) Er 1 Hüzünlü, üzüntülü, acıklı 2 Üzüntü veren, gamlandıran, kederlendiren![]() HAZİNE: (Ar ) Ka 1 Devlet malının parasının saklandığı yer 2 Gömülü ya da saklıyken bulunan değerli şeyler![]() HAZİZ: (Ar ) Er 1 Mesud, mutlu 2 Hisse ve nasibi olan![]() HAZİZE: (Ar ) Ka - (bkz Haziz)![]() HAZLAN: (Ar ) Er 1 Terketmek 2 Allah ilminde, Allah'ın insanı lütuf ve nusretinden mahrum etmesi İsim olarak kullanılmaması daha uygundur![]() HAZRÂ: (Ar ) Ka 1 Yeşil, sebze, hadra 2 Gökyüzü 3 Türk musikisinde mürekkep bir makam![]() HAZREC: (Ar ) Er 1 Bir Arap kabilesinin ismi 2 Hz Peygamberi Mekkeli muhacirlerle, Medine'de kabul eden ve ilk İslam devletinin temelini teşkil eden ensarın en önemli kolu![]() HEBİB:(Ar )Er -Rüzgar![]() HECİL: (Ar ) Ka - İki dağın arasındaki kısım, vadi, dere![]() HEDEF: (Ar ) Er 1 Nişan, nişan alınacak yer alanı 2 Meram, maksat, gaye, amaç![]() HEDİYE: (Ar ) Ka 1 Hediye, armağan 2 Karşılıksız verilen şey - Hediyetullah: Allah'ın hediyesi![]() HEKİM: (Ar ) Er - 1 İnsan hastalıklarının teşhis ve tedavisi ile uğraşan kimse, doktor 2 Hikmet sahibi kişi, filozof![]() HENNÂ: (Ar ) Ka - Kına ağacı, (bkz Kına)![]() HEPER: (Tür ) Er - Cesur, yiğit kimse![]() HEPGÜL: (Tür ) Ka 1 Gül gibi güzel kadın 2 Neşeli ol![]() HEPŞEN: (Tür ) Ka - (bkz Hepgül)![]() HEPYENER: (Tür ) Er - (bkz Heper)![]() HESNA: (Ar ) Ka 1 Güzel kadın 2 Hanım, kadın![]() HEYBÂN: (Ar ) Er 1 Korkunç, korku veren 2 Çok utangaç![]() HEYBET: (Ar ) Er 1 İnsanlarda korku ile birlikte saygı uyandıran görünüş 2 Karizma, doğal etkileyiş![]() HEZÂR: (Fars ) 1 Bülbül 2 Çok, pek çok 3 Bin - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HEZÂRE: (Ar ) Ka - Afganistan'ın dağlık kesiminde oturan bir kabile![]() HEZARFEN: (Fars ) Er - Çok bilen, elinden her iş gelen Bin türlü iş beceren Hezarfen Ahmet Çelebi: Türk bilgini Yapay kanatlarla ilk defa uçma deneyimini başaran adam![]() HIDIR: (Ar ) Er - (bkz Hızır)![]() HIFZI: (Ar ) Er 1 Saklama, koruma ile ilgili 2 Ezberleme, akılda tutma![]() HIFZURRAHMAN: (Ar ) Er - Merhamet eden, acıyan Allah'ın koruyuculuğu Allah'ın uhdesinde![]() HIFZİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hıfzı)![]() HIFZULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın koruması, saklaması
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#22 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüHINCAL: (Tür ) Er - Öc al![]() HIYRE: (Fars ) Ka - Kamaşık, donuk, fersiz göz![]() HIZIR: (Ar ) Er 1 Yeşil Yeşillik 2 Kehf suresinde 59-81 ayetlerde bahsi geçen ve Hz Musa'nın onunla buluşarak imtihan olunduğu şahsın müfessirlerin ekseriyetinin üzerinde ittifakla durdukları ismi Hızır hakkında çok çeşitli rivayetler vardır![]() HIZIRHAN: (Ar ) Er - Seyyid Seyyidi sülalesinin kurucusu, Malik Süleyman'ın oğlu![]() HIZIR BEY: (Ar ) Er - İstanbul'un fethinden sonra oranın ilk kadısı olan Türk alimi ve şairi![]() HIZLAN: (Tür ) Er - Hız kazan, hızını artır HİBE: (Ar ) Ka - Bağışlama, bağış![]() HİBETULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın bağışlaması, bağışı![]() HİCAB: (Ar ) Er 1 Utanma, sıkılma 2 Perde, ikişeyi birbirinden ayırmaya yarayan perde![]() HİCABİ: (Ar ) Er - (bkz Hicab)![]() HİCRAN: (Ar ) Ka 1 Ayrılık 2 Unutulmaz acı, keder![]() HİCRET: (Ar ) Ka 1 Bir memleketten, başka bir memlekete göç ediş 2 Rasulullah'ın Mekke'den Medine'ye göç etmesi, takvim başlangıcı olan Miladi 622 yılında vuku bulmuştur![]() HİÇSÖNMEZ: (Tür ) Er - (bkz Sönmez)![]() HİÇYILMAZ: (Tür ) Er - (bkz Yılmaz)![]() HİDAYET: (Ar ) - Hak yoluna doğru yola girme 2 Müslüman olmak -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HİDAYEDDİN: (Ar ) Er - Dinin gösterdiği doğru yol HİDİV: (Ar ) Er - İmtiyazlı, Mısır valisi veya bu valinin ünvanı HİKEM: (Ar ) Er - Hikmetler![]() HİKMEDDİN: (Ar ) Er - Dinin hikmeti - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() HİKMET: (Ar ) 1 Hakimlik, feylesofluk 2 Sebeb, gizli, Allah'ın hikmeti 3 Felsefe 4 Ahlaki söz, öğüt verici, kısa öz, öğretici söz - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HİKMETULLAH: (Ar ) Er 1 Ancak Allah'ın bileceği iş 2 Allah'ın hikmeti![]() HİLÂ: (Ar ) Er - Hükümdarın taltif etmek istediği kimseye verdiği kıymetli elbise Hil'at![]() HİLÂL: (Ar ) Ka 1 Hilal, yeni ay şeklinde olan ay, ayça, gençay 2 Bir yazı sitili 3 Hilaliyye: Kadiri tarikatı şubelerinden birinin adı![]() HİLMİ: (Ar ) Er - Yumuşak huylu, sakin tabiatlı![]() HİLMİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hilmi)![]() HİLYE: (Ar ) Ka 1 Süs, zinet, cevher 2 Güzel sıfatlar 3 Güzel yüz 4 Bir yazı sitili 5 Hz Muhammed'in mübarek vasıflarını ve güzelliklerini anlatan manzum ve mensur eser![]() HİMAYET: (Ar ) Er - Koruma, korunma![]() HİMMET: (Ar ) Er 1 Gayret, emek, çalışma, çabalama Yüksek irade 2 Ermiş kimsenin tesiri 3 Türk dil kuralları açısından "d/t" olarak kullanılır![]() HİMYER: (Ar ) Er - Yemen'de bir kavmin adı![]() HİND: (Ar ) Ka 1 Hindistan 2 Sahabeden Ebu Süfyan'ın karısı![]() HİRAM: (Fars ) Er - Salınma, salınarak edalı yürüme![]() HİSAR: (Ar ) 1 Kuşatma, etrafını sarma 2 Kale etrafı islihkamlı bent -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HİŞAM: (Ar ) Er - Nisam el-Melik: Emevi halifesi![]() HİZBER: (Ar ) Er 1 Arslan, esed, gazanfer, şir, bahadır 2 Cesur, yürekli adam![]() HİZBULLAH: (Ar ) Er - Allah'a inananlar topluluğu![]() HİZRAN: (Fars ) Ka 1 Hezaren ağacı 2 Harun er-Reşid'in annesi![]() HOŞEDA: (Fars ) Ka - Hareket ve davranışı hoş, güzel Cazibeli![]() HOŞENDAM: (Fars ) Ka - Boyu bosu güzel, düzgün olan![]() HOŞFİDAN: (Fars ) Ka - Güzel endamlı, boylu boslu kadın![]() HOŞKADEM: (Fars ) Ka - Ayağı uğurlu![]() HOŞNEVÂ: (Fars ) Ka - Güzel sesli![]() HOŞNİGAR: (Fars ) Ka - Güzel, hoş sevgili![]() HOŞTEN: (Fars ) Ka - Güzel vücutlu![]() HUBEYB: (Ar ) Er 1 Küçük taze buğday taneceği Tanecik Hubeyb b Adiyy el-Ensarî (Öl 625): İslam'ın ilk şehitlerindendir Uhud'un ardından tutsak edildi ve Mekke'ye köle olarak götürüldü Uhud'ta öldürülen Haris'e mukabil, işkence edilerek vahşi bir biçimde kazığa vuruldu ve şehid oldu![]() HUBTER: (Fars ) Ka - Pek güzel, en güzel![]() HÜCCET: (Ar ) Er - Delil![]() HUCESTE: (Fars ) Ka - Uğurlu, hayırlı, kutlu![]() HUCURAT: (Ar ) 1 Hücreler odalar 2 Kur'an-ı Kerim'in 49 suresinin adı![]() HUD: (Ar ) Er - Hz Hud (a s) Ad kavmine gönderilen peygamber -Kur'an'da ismi geçen 24 peygamberden biridir Dalalet ve sapıklık içinde olan kavmini ıslah için çok uğraştı fakat onlar, Hud'a inanmadılar ve ani bir fırtına ile yok olarak tarihten silindiler![]() HUDA: (Ar ) 1 Doğru yol gösteren, hidayet eden 2 Allah'ın isimlerinden 3 Kur'an-ı Kerim Ek almadan isim olarak kullanılmaz Hudanur gibi![]() HUDAVENDİGAR: (Fars ) Er 1 Sahip, hükümdar, bay 2 Fars edebiyatında Allah manasında kullanılır![]() HUDAVENDİ: (Fars ) Er 1 Hükümdarlık 2 Efendi, sahip, maliklik 3 Hakim, hükümdar![]() HUDAYİ: (Fars ) Er - Allah'a mensup, Allah'ın yarattığı![]() HUDEYBİYE: (Ar ) Er 1 Mekke'den ağır yürüyüşle 17 km mesafede bir vadi 2 İslam tarihinde Hudeybiye Musalahası olarak bilinen anlaşmanın yapıldığı yer![]() HULAGU: (Fars ) Er - Moğol hükümdarı olup, İran'da Moğol hanedanının kurucusudur![]() HULKİ: (Ar ) Er 1 Hulk, yaratılışla ilgili, doğal tabi 2 İyi ahlaklı, iyi huylu![]() HULUSİ: (Ar ) Er 1 Halis olan, saf, iç temizliği 2 Samimi, candan -(bkz Halis)![]() HUMEYRA: (Ar ) Ka 1 Beyaz tenli kadın 2 Hz Aişe'nin lakabı![]() HUNALP: (Tür ) Er - Cesur, kahraman![]() HUNDE: (Ar ) Ka - Sükun, sulh ve mütareke, (bkz Hudeybiye) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HURDAZ: (Fars ) Er - Farsların kullandığı şemsi senenin 3 ayına verilen isim![]() HURİ: (Ar ) Ka 1 Cennet kızı 2 Sevgili - Daha çok lakab olarak kullanılır![]() HURİSER: (a f i ) Ka - Cennet kızlarının başı, hurilerin başı![]() HURİYE: (Ar ) Ka - Coşkunluk hallerinde hurilerle buluştuklarına inanan bir tarikat![]() HURREM: (Fars ) Ka 1 Şen, sevinçli, güleryüzlü, gönülaçan, taze, hoş 2 Bir yazı sitili 3 Hurrem Sultan: Kanuni Sultan Süleyman'ın gözde zevcelerinden Osmanlı siyasetinde etkin rol oynayan hanımlardan![]() HURŞİD: (Fars ) Er - Güneş, aftab, mihr, şems - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() HUSREV: (Ar ) Er - Hükümdar, padişah![]() HUZUR: (Ar ) Er - Baş dinçliği, gönül rahatlığı, dirlik, erinç![]() HÜCCET: (Ar ) Er 1 Senet, vesika, delil 2 Seçkin alimlere verilen unvan - Hüccetü'l-İslam: Gazali![]() HÜDAİ: (Ar ) Er - (bkz Hüdayi)![]() HÜDAVENDİGAR: (Fars ) Er 1 Amir, hükümdar 2 Osmanlı padişahlarından I Murad'ın ünvanı![]() HÜLYA: (Ar ) Ka - Kuruntu![]() HÜMA: (Ar ) Er 1 Devlet kuşu 2 Saadet, mutluluk![]() HÜMEZE: (Ar ) - Birini arkasından çekiştirmek Kur'an-ı Kerim'in 104 suresinin adı İsim olarak kullanılmaz![]() HÜNER: (Fars ) Ka - Bir işte gösterilen incelik ve beceriklilik, maharet, ustalık marifet![]() HÜNKAR: (Fars ) Er 1 Uğurlu 2 15-29 yaş arasında Osmanlı Sultanlarına verilen isim![]() HÜR: (Ar ) Er - Özgür, bağımsız![]() HÜRAY: (a t i ) - Ay gibi özgür, ay kadar bağımsız - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() HÜRCAN: (a t i ) (bkz Hüray)![]() HÜRDOĞAN: (a t i ) Er - (bkz Hüray)![]() HÜREYRE: (Ar ) Er Kedicik, kedi yavrusu - Ebu Hüreyre: Ashab-ı Kiram'dan en çok hadis rivayet eden sahabi Kedi yavrularını çok sevdiği için bu ismi aldığı söylenir![]() HÜRGÜL: (Tür ) Ka - Gül gibi özgür güzel HÜRKAL: (Tür ) Er - Esir olma![]() HÜRKAN: (Tür ) Er - Özgür soydan gelen![]() HÜRMET: (Ar ) Ka - Saygı![]() HÜRMÜZ: (Fars ) Er 1 Zerdüştlerin hayır tanrısı 2 Eski İran takviminde güneş yılının ilk günü 3 Jüpiter, müşteri, erendiz 4 Sasani sülalesinden 5 padişahın adı![]() HÜROL: (Tür ) Er - (bkz Hürkal)![]() HÜRREM: (Fars ) Ka 1 Yeşil taze 2 Gönülaçıcı 3 Şen şakrak, sevinçli HÜRRİYET: (Ar ) Ka 1 Hürlük, serbestlik 2 İstediğini herhangi bir engelle karşılaşmadan karar dairesi içinde yapabilme hali![]() HÜRSEL: (Tür ) Er - (bkz Hürol)![]() HÜRSEV: (Tür ) Er - Hürriyeti seven kişi![]() HÜRYAŞ AR: (Tür ) Er (bkz Hürsev)![]() HÜSAM: (Ar ) Er - Keskin kılıç![]() HÜSAMEDDİN: (Ar ) Er 1 Dinin keskin kılıcı 2 Mevlana'nın halifesi olan Hüsameddin Çelebi, Mevlana'nın Mesnevi'yi dikte ettirdiği kişidir - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() HÜSEYİN: (Ar ) Er 1 Küçük sevgili 2 Hz Muhammed (s a s )'in torunu, Hz Ali'nin küçükoğlu![]() HÜSMEN: (Tür ) Er - Hüseyin'den bozma olarak yapılan isim![]() HÜSNİ: (Ar ) Er - Güzelliğe ait, güzellikle ilgili![]() HÜSNİYE: (Ar ) Ka - (bkz Hüsni) HÜSNÜ: (Ar ) Ka - Çok güzel![]() HÜSNÜGÜL: (a f i ) Ka - Gülün güzelliği![]() HÜSNÜGÜZEL: (Tür ) Ka - Sarı çiçekli, güzel yapraklı süsbitkisi![]() HÜSNÜHAL: (Ar ) Ka - Davranış güzelliği![]() HÜSREV: (Fars ) Er 1 Padişah, hükümdar, sultan 2 Hüsrev şirin masalının erkek kahramanı - Hüsrev: Eserlerini daha çok Farsça yazmış bir Türk şairi ve edibi olup 1253-1325 yıllan arasında Hindistan'da yaşamıştır![]() HÜTEYN: (Ar ) Er - Hicaz ve Mısır'da dağınık halde yaşayan büyük bir göçebe kabile![]() HÜVARE: (Ar ) Ka - Berberi kabilesinin en önemlilerinden birinin adı![]() HÜVEYDÂ: (Fars) Ka - Açık, apaçık, belli, besbelli, zahir![]() HÜZEY: (Ar ) Er - Kuzey Arabistan'da büyük bir Arap kabilesi![]() HÜZZAM: (Fars ) Ka - Türk müziğinin en eski birleşik makamlarından
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#23 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüI IDIK: (Tür ) Er - Kutsal, mübarek![]() IDIKUT: (Tür ) Er 1 Eski Türklerde bir şan 2 Devlet yönetme gücü![]() IKNAT: (Ar ) Ka 1 Allah'a dua etme, yalvarma 2 İnkisar etme 3 Namazda kıyamı uzatma ve hacca devam etme![]() ILDIR: (Tür ) Er 1 Parıltı, parlayış 2 Alacakaranlık![]() ILDIZ: (Tür ) 1 Yıldız 2 Gündönümünden 10 gün önceki zaman - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ILGAR: (Tür ) Er 1 Çok çabuk, hızlı 2 Hücum, akın 3 Verilen söz 4 Havanın parlak, açık olması 5 Öfke![]() ILGAZ: (Tür ) 1 Atın dört nalla koşması 2 Hücum, akın 3 Çankırı ilinin ilçe merkezi 4 Batı Karadeniz bölgesinin en yüksek dağ kitlesi - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() ILGAZER: (Tür ) Er - (bkz Ilgar)![]() ILGI: (Tür ) Er 1 Soy sop 2 Sürü 3 Çoban 4 Hısım, akraba![]() ILGIM: (Tür ) Ka 1 Serap (bkz Serap) 2 Gök erimi, serap 3 Belli belirsiz![]() ILGIN: (Tür ) Ka - Kumlu topraklarda yetişen ve çit bitkisi olarak kullanılan ağaççık![]() ILICAN: (Tür ) Er - Ilıkça, biraz ılık![]() IRAK: (Tür ) Ka - (bkz Uzak) IRAZ: (Tür ) Ka - (bkz Irak) IRIZ: (Tür ) Er - Cesur, yiğit![]() IRMAK: (Tür ) Ka - Çoğunlukla denize dökülen, genişliği ve taşıdığı su niceliği bakımından en büyük akarsu, nehir![]() IŞIK: (Tür ) Ka 1 Bazı cisimler tarafından tabii halde ve akkor haline gelinceye kadar ısıtıldığında yayılan, cisimleri görmemizi sağlayan ışıma, aydınlık, ziya, nur (bkz Ziya, nur) 2 Aydınlatma cihazı, mum, lamba, ampul, fener 3 Işık tutma, bir konuda aydınlatıcı bilgi vermek![]() IŞIKALP: (Tür ) Er - (bkz Işık)![]() IŞIKAY: (Tür ) - (bkz Işık) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() IŞIKER: (Tür ) Er - (bkz Işık) IŞIKHAN: (Tür ) Er - (bkz Işık)![]() IŞIL: (Tür ) Ka - Çok aydınlık, parlak ışık![]() IŞILAR: (Tür ) Ka 1 Parlayan, ışıldayan 2 Neşeli, canlı, şen![]() IŞIMAN: (Tür ) Er - Parlak, aydınlık yüzlü kimse![]() IŞIN: (Tür ) Ka - Bir ışık kaynağından çıkarak her yöne yayılıp giden ışık demeti![]() IŞINBAY: (Tür ) Er (bkz Işın)![]() IŞINBİKE: (Tür ) Ka - (bkz Işın)![]() IŞINER: (bkz Işın)![]() IŞINSU: (Tür ) Er - (bkz Işın)![]() IŞKIN: (Tür ) Ka - Bitki sürgünü, asma filizi![]() ITIR: (Ar ) Ka 1 Güzel, hoş koku 2 Sardunyagillerden, yapraklan güzel kokan bitki, turnagagası![]() ITRİ: (Ar ) Er - Itrî (Buharizâde Mustafa Efendi) Türk besteci, hattat ve şair
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#24 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler Sözlüğüİ İBADULLAH: (Ar ) Er 1 Allah'ın kullan, insanlar, (bkz Abdullah) 2 Çok, pek çok![]() İBER: (Ar ) - İbretler, alınan kötü dersler - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İBHAC: (Ar ) - Sevindirme, sevindirilme - Erkek ve kadın adı olarakkullanılır![]() İBİŞ: (Tür ) Er l Ortaoyunu ve kukla tiplerinde gülünç şahıs 2 Avanak, sersem Daha çok takma isim olarak kullanılır![]() İBN: (Ar ) Er - Erkek çocuk demektir Araplarda birçok şahıs babalarının isimleriyle anılmıştır İbn Abbas (Abdullah): Rasulullah 'in amcası Abbas'ın oğlu Sahabedendir![]() İBRA: (Ar ) Beri kılma, beraat etme, temize çıkarılma, aklanma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İBRAHİM: (Ar ) Er 1 İnananların babası 2 Hakların babası 3 Kur'an'da ismi geçen İbrahim peygamber![]() İBRET: (Ar ) Ka 1 Bir olaydan, kötü bir durumdan ders alma 2 İbret alınacak olay, iş, acaip, tuhaf![]() İBRİN: (Ar ) Ka - Yüzü parlak, güzel olan sevgili![]() İBRİNŞAK: (Ar ) Ka - Ağaçta, çiçek açma, ağacın çiçeğinin tomurcuğunu yarıp çıkması![]() İBRİZ: (Ar ) - Halis, saf altın - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İBSAN: (Ar ) Er - İnsanın yüzü veya huyu güzel olma![]() İBŞAR: (Ar ) - Müjde verme, müjdeleme, muştulama - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İCAZET: (Ar ) Ka 1 İzin, ruhsat 2 Diploma![]() İCAB: (Ar ) Er 1 Lazım gelme, gerçek 2 Bir sözleşme için ilk söylenen söz 3 Olumlama, olumlu hale gelme![]() İCÂBET: (Ar ) Ka 1 Kabul etme, kabul edilme 2 Razı olma, uyma![]() İCÂBİ: (Ar ) Er - (bkz İcab)![]() İCİ: (Fars ) Er 1 Hükümdar veziri vekili 2 Atmaca![]() İCLÂL: (Ar ) Ka 1 Büyültme, saygı gösterme, ikram 2 Büyüklük, kudret ve kuvvet - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İCMA: (Ar ) Ka - Dağınık şeyleri toplama, biraraya getirme![]() İCMÂL: (Ar ) 1 Özetleme 2 Özet 3 Cem, toplama - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İÇKİN: (Tür ) - Varlığın içinde bulunduğu varlığın yapısına karışmış olan 2 Yalnızca bilinçte olan 3 Deney içinde kalan, deneyi aşmayan 4 Dünya içinde dünyada olan - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İÇÖZ: (Tür ) Er - İçli, özlü değerli![]() İÇTEN: (Tür ) - Yürekten, candan, samimi En önemli, can alıcı noktasından - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İDİCANAN: (Ar ) Ka - Sevgilinin bayramı![]() İDİKUT: (Tür ) Er 1 Kutlu, saadetli 2 Yüksek rütbeli 3 Eski Türklerde bir hükümdar ünvanı![]() İDİL: (Yun i ) Ka 1 Kır hayatını konu edinen yazı veya şiir, aşk hakkında 2 Küçük ve şairane resim 3 İçten ve saf aşk![]() İDLÂL: (Ar ) Ka - Naz etme, nazlanma, aşın derecede nazlanma![]() İDRİS: (Ar ) Er 1 Meyvesi hoş kokulu, kerestesi güzel bir kiraz türü 2 İlim ve fende ileri seviyede olan anlamında 3 Kur'an-ı Kerim'de ismi geçen İdris peygamber 4 İlk kez giysi dikip giydiği için terzilerin, ilk kez kalem kullandığı için yazarların piri sayılmaktadır![]() İFAKAT: (Ar ) Ka 1 Hastalıktan kurtulma, iyileşme 2 Ayılma![]() İFAZA: (Ar ) 1 Feyizlendirme, feyz ve nur verme 2 Kabı taşıncaya kadar doldurma - Kadın ve erkek adı olarak kullanılır![]() İFDAL: (Ar ) 1 Lütuf ve bağış - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İFFET: (Ar ) Ka 1 Afiflik, temizlik 2 Namus![]() İFHAR: (Ar ) Er - Onurlandırma, üstün etme![]() İFTİHAR: (Ar ) 1 Şeref, şan 2 Övünme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İĞDEMİR: (Tür ) Er - Marangozlukta ağaç delmek için kullanılan çelik araç![]() İHLAS: (Ar ) Er 1 Halis, temiz doğru sevgi 2 Gönülden gelen dostluk, samimiyet, doğruluk, bağlılık 3 Kur'an-ı Kerim'in 112 suresinin adı![]() İHMİRÂR: (Ar ) Ka Kızarma, kızıllık![]() İHSAN: (Ar ) Er 1 İyilik etme 2 Bağış bağışlama 3 Verilen bağışlanan şey 4 Lütuf, iyilik![]() İHTİMAM: (Ar ) Er - Dikkatle çalışma, önemle inceleme İHTİRAM: (Ar ) Er - Saygı, hürmet![]() İHTİŞAM: (Ar ) - Büyüklük, göz alıcılık, gösterişlilik, görkem - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İHVAN: (Ar ) 1 Sadık, samimi candan dostlar 2 Aynı tarikata mensup insanlar - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İHYA: (Ar ) 1 Diriltme, diriltilme, canlandırma 2 Taze can verircesine iyilik lütfetme 3 Yeniden kuvvetlendirme 4 Uyandırma, canlandırma, tazelik verme 5 Allah'ın sıfatlarından - İsim olarak kullanılmaz![]() İKAN: (Ar ) - Sağlam biliş, bilme � Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKBÂL: (Ar ) 1 Birine doğru dönme 2 Baht-talih 3 İşlerin yolunda gitmesi, bahtlı, saadetli, mutlu olması 4 Arzu, istek - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKBAR: (Ar ) Büyük, ulu görme, görülme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKDAM: (Ar ) 1 İlerleme 2 İlerlemeye çalışma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKLİL: (Ar ) Ka - Taç esfer![]() İKLİM: (Yun ) - Bir ülke ya da bölgenin ortalama hava durumunu belirleyen meteorolojik olayların tümü -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKRAM: (Ar ) 1 Hürmet, saygı gösterme 2 Ağırlama 3 Bir şeyi hediye, armağan olarak verme 4 Hesap dışı yapılan inceleme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKRAMULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın ikramı, nimeti, bağışı![]() İKSİR: (Ar ) 1 Ortaçağ kimyacılarının olağanüstü etkili güçte varsaydıkları cisim 2 Etkili, yarar şurup 3 En etkili neden - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İKTİDAULLAH: (Ar ) Er - Allah'a tabi olma, uyma![]() İLBAŞI: (Tür ) Er - Selçuklular'da köy yöneticisi![]() İLBEY: (Tür ) Er - Bir müddet "vali" karşılığında resmen kullanılan uydurma kelime![]() İLBEYİ: (Tür ) Er - Eski Türkler'de ve Osmanlılarda bazı oymak beyleri ve ileri gelenler için kullanılan ünvan![]() İLBİLGE: (Tür ) Er - Bir ülkenin tanınmış saygın, bilgin kişisi![]() İLCAN: (Tür ) Er - Ülkenin canı, sevdiği kişisi![]() İLDEMİR: (Tür ) Er - Ülkenin en sağlam, güçlü, kuvvetli kişisi,İLDENİZ: (Tür ) 1 Ülkenin denizi İldeniz Şemseddin: Azerbaycan Atabeyleri diye de anılan İldenizler Sülalesinin kurucusu Kıpçaklardandır (Öl 1175) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLENÇ: (Tür ) Er - İlenmek amacıyla söylenen söz, ilenme![]() İLEY: (Fars ) 1 Huzur 2 Yan, yön, karşı taraf - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLGAR: (Tür ) Er 1 Eski Türklerde at koşularına ve tören olarak yapılan koşulara verilen ad 2 Atın dört nala koşması![]() İLGARİ: (Tür ) 1 Artukluların Mardin ve Silvan kolundan iki Atabeyin adı 2 Komutan, önder![]() İLGİ: (Tür ) 1 İki nesne arasındaki bağ, alaka 2 Kimyada bir cismin başka bir cisimle birleşmeye olan meyli - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLGÜ: (Tür ) Engel, mania - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLGÜL: (Tür ) Ka 1 Ülkenin gülü 2 Çok güzel kadın![]() İLGÜN: (Fars ) Ka - Halk, ahali![]() İLHAM: (Ar ) 1 Allah tarafından insanın gönlüne doldurulan şey 2 Peygamberin gönlüne gelen ilahi düşünceler 3 Günlük, olağan şey 4 İçe-gönüle doğma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLHAMİ: (Ar ) Er - (bkz İlham)![]() İLHAN: (Fars ) Er - Moğol hükümdarlarına verilen unvan![]() İLİG: (Tür ) Er - Hükümdar ve hükümdar ailesi mensuplan![]() İLİGHAN: (Tür ) Er Karahanlı hükümdar![]() İLKAN: (Tür ) Er 1 İlk kan 2 İran'da İlhanlılar'dan sonra bir devlet kuran Türk hükümdarı![]() İLKAY: (Tür ) - Yeni ay, ayın ilk hali - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLKBAHAR: (Tür ) Ka - Yılın ilk mevsimi, bahar![]() İLKBAL: (Tür ) Ka - İlk doğan kız çocuklarına verilen ad![]() İLKCAN: (Tür ) Er - İlk doğan erkek çocuklarına verilen ad![]() İLKE: (Tür ) 1 Kendisinden türetilen ilk madde 2 Temel düşünce, temel kanı, umde, prensip 3 Temel bilgi 4 Öncül 5 Davranış kuralı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLKEHAN: (Tür ) Er - Yeni ilkeler, kanunlar koyan hükümdar, yönetici![]() İLKER: (Tür ) Er - İlk doğan çocuk![]() İLKİM: (Tür ) - İlk doğan çocuklara verilen ad - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLKİN: (Tür ) - Önce, öncelikle, uydurma bir kelime - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLKNAZ: (Tür ) Ka - İlk doğan kız çocuklarına verilen isim![]() İLKNUR: (Tür ) Ka - İlk ay, ayın ilk hali![]() İLKSEL: (Tür ) - Uzun süre çocuğu olmayanların daha sonra ikiz ve üçüz çocukları olduğunda verilen isim -Erkek ve kadın adı olarak kulanılır![]() İLKSEN: (Tür ) - (bkz İlknaz) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLKSER: (Tür ) Er - İlk baş, ilk önce, birinci![]() İLKSEV: (Tür ) Ka - (bkz, İlknaz) İLKSEN: (Tür ) Ka - (bkz İlksen)![]() İLKUT: (Tür ) Er - Kutlu, mutlu, uğurlu ülke![]() İLKUTAY: (Tür ) Er - Kutsal ülke İLKYAZ: (Ar ) Ka - İlkbahar, yaz başlarında doğanlara verilen ad İLLİYYUN: (Ar ) - Gökyüzünün ve cennetin en yüksek tabakası - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLMA: (Ar ) 1 Parlatma 2 Belirleme, işaret etme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLMEN: (Tür ) Er - Bir ülke halkından olan kimse, yurttaş - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLMİ: (Ar ) Er - İlimle, bilgi ile ilgili![]() İLMİYE: (Ar ) Ka - İlme ait, ilme mensup![]() İLSAK: (Ar ) - Birleştirme, kavuşturma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLSAVUN: (Tür ) Er - Ülkeni düşmanlardan koru![]() İLSEV: (Tür ) - Ülkeni sev, ülkesini seven - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLSEVEN: (Tür ) - (bkz İlsev)![]() İLSU: (Tür ) - Ülkenin suyu, bereketi, bolluğu - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLŞEN: (Tür ) Ka - Mtlu, şen ülke![]() İLTAN: (Tür ) Er - Ülkeni tanı, ülkesini tanıyan seven![]() İLTAY: (Tür ) Er - (bkz İltan)![]() İLTEBER: (Tür ) Er - Eski Türklerde vali, kumandan anlamlarında unvan![]() İLTEKİN: (Tür ) Er - Tek ve eşsiz ülke![]() İLTEMİR: (Tür ) Er - (bkz İltekin)![]() İLTEMİZ: (Tür ) Er - (bkz İltekin)
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#25 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüİLTEMÜR: (Tür ) Er - (bkz İltekin)![]() İLTER: (Tür ) Er - Yurdunu seven, koruyan, gözeten![]() İLTİCAULLAH: (Ar ) Er - Allah'a sığınma, iltica etme İLTİFAF: (Ar ) Ka 1 Sarınma, bürünme, örtünme 2 Çiçeklerin bürüm bürüm katmerleşmesi![]() İLTİFAT: (Ar ) 1 Yüzünü çevirip bakma 2 Dikkat 3 Hatır sorma, gönül alma 4 Sözünü başka bir kişiye çevirme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İLTİKA: (Ar ) Ka - Rast gelme, kavuşma, karşılaşma, buluşma![]() İLTİKAULLAH: (Ar ) - Allah'a kavuşma, hidayete erme İLYAS: (İbr ) Er - Yağmurlara hükmeden İsrail peygamberi Kur'an-ı Kerim'de 3 yerde adı geçen peygamberin ismidir Hızır (a s ) olduğunu söyleyenler vardır![]() İMAD: (Ar ) Er - Direk, kolon![]() İMADEDDİN: (Ar ) 1 Dinin direği Daha çok unvan olarak kullanılır -Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() İMAM: (Ar ) Er 1 Namazda kendisine uyulan kimse 2 Önde bulunan, önayak olan kimse 3 Halife Devlet başkanı 4 Mezhep kuran yüksek dereceli alim 5 Hz Ali neslinden gelen 6 İmam-ı Âzam: Hanefiyye mezhebinin kurucusu![]() İMÂR: (Ar ) Er - Şenlendirme, bayındırma![]() İMAREDDİN: (Ar ) Er - Dini alanda yenilik yapan, dinin yönlendirdiği kimse - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() İMDÂD: (Ar ) Er 1 Yardım eden 2 Yardıma gönderilen kuvvet - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() İMER: (Tür ) - Çok zengin, varlıklı -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İMGE: (Tür ) - Hayal karşılığı olarak kullanılan ve Fransızca İmaj kelimesine benzetilerek uydurulan kelime![]() İMRÂN: (Ar ) Er 1 Evine bağlı kalan 2 Hz Meryem'in babası, Âl-i İmran: İmran ailesi Musa, Harun-Meryem ve İsa - Kur'an-ı Kerim'in 3 suresi![]() İMREN: (Tür ) - Görülen bir şeyi veya herhangi bir isteği elde etmek istemi, gıbta - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İMRUZ: (Fars ) - Bugün - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNAK: (Ar ) Er - Gerçek dost, arkadaş, sırdaş![]() İNAKA: (Ar ) Ka - Aşın güzelliği ve çekiciliği ile hayat verme, verilme![]() İNALKUT: (Tür ) Er - İnanılan doğru, uğurlu ve kutlu kimse İNALTEKİN: (Tür ) Er - (bkz İnalkut)![]() İNAMULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın nimeti, iyiliği![]() İNAN: (Ar ) Er 1 Dizgin 2 İdare etme, yürütme 3 (Tür ) Bir kimse ya da şeyin doğruluğunu büyüklüğünü ve gücünü sarsılmaz bir duygu ile benimseme, iman![]() İNANÇ: (Tür ) Er 1 Bir fikre olan bağlılık, kesin kabul 2 İman 3 Kesin kabulle bağlanılan şey 4 İnanılır şey 5 Doğru, emin İNANÖZ: (Tür ) Er - Özünde inanç olan, iman eden![]() İNARE: (Ar ) - Nurlandırma, aydınlatma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNAYET: (Ar ) Ka 1 Dikkat 2 Gayret, özenme 3 Lütuf, ihsan, iyillik![]() İNAYETULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın lütfü Allah'ın ihsanı İnayetullah Kenbu: Şah Cihan dönemini anlatan, Şahcihanname isimli yapıtın sahibi Hintli tarihçi, yazar![]() İNCİ: (Tür ) Ka 1 İstiridye cinsinden deniz hayvanlarının içinde çıkan parlak, yuvarlak ve ziynet eşyası olarak kullanılan kıymetli taş 2 Küçük, temiz ve sevimli 3 Kıymetli![]() İNCİFEM: (t a i ) Ka - İnci gibi güzel ağızlı![]() İNCİFER: (t f i ) Ka - İnci gibi parlak güzel![]() İNCİLÂ: (Ar ) Ka 1 Parlama, cilalama 2 Görünme, belli olma 3 Parlaklık, ışık![]() İNCİLAY: (Tür ) Ka - Ay'ın en ince olan zamanı - İnci ve ay kelimelerinden birleşik isim![]() İNCİSER (t f i ) Ka - Baş inci, en güzel inci![]() İNDİRA: (Ar ) 1 Girişim 2 Öne geçme 3 Bulut altından sıyrılma -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNFAKULLAH: (Ar ) - Allah'ın yardımı, nafakası, infakı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNKİYADULLAH: (Ar ) Er - Allah'a boyun eğme, teslim olma, kendini teslim etme![]() İNŞAT: (Ar ) Er - Neşelendirme, (bkz Neşet)![]() İNŞAULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın yapması, meydana getirmesi![]() İNŞİLÂL: (Ar ) 1 Şelale oluşturma 2 Şiddetle dökülme, atılarak akma -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNŞİRAH: (Ar ) Er 1 Açılma 2 Açıklık, ferahlık - Kur'an-ı Kerim'de bir süre adı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İNŞİRAK: (Ar ) 1 Çatlayıp yarılma, yarık olma 2 Parlama - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İPAR: (Tür ) Ka 1 Yüksek dağların kar tutmayan yerlerinde yetişen bir çeşit dikenli otun sarımtrak çiçekleri, kurusa bile uzun süre kokusu gitmez![]() 2 Güzel koku, misk, anber![]() İPEK: (Tür ) Ka - İpekböceği denilen ve dut yaprağı ile beslenen kurdun ördüğü koza çözülerek elde edilen, kumaş dokumada kullanılan parlak ve ince tel İRADE: (Ar ) Er 1 İstem 2 Emir 3 (bkz İstem)![]() İRCA: (Ar ) 1 Geri çevirme, geri döndürme 2 (Kim ) indirgeme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İREM: (Ar ) 1 Cennet bahçesi 2 Ok veya kurşun atılan nişan tahtası 3 Cenk denilen musiki aleti ve bunu icad edenin adı 4 Ad kavmi zamanında, Şeddad tarafından cennete benzetilme amacıyla yapılan bahçe olup, Şam'da veya Yemen'de bulunduğu söylenir - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İREN: (Ar ) 1 Özgür, hür - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRFAN: (Ar ) 1 Bilme, anlama 2 Gerçeği sezme, kavrama gücü 3 Dini gerçek ve sırlan biliş 4 Kültür -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRFAT: (Ar ) Er - Yardım etme, bir şey verme![]() İRGÜN: (Tür ) - Sabahın erken saatleri - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRMAN: (Fars ) 1 Çağrısız gelen kimse 2 Dalkavuk 3 Eğreti 4 Arzu, istek 5 Pişmanlık - Erkek ve ka*dın adı olarak kullanılır![]() İRMEGÂN: (Fars ) Ka 1 Uğurluluk, saadet, ikbal 2 Terbiye eden![]() İRSAD: (Ar ) Ka 1 Hazırlama 2 Hazır olma![]() İRSALULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın göndermesi, yollaması, Allah'tan gelen![]() İRSEN: (Ar ) - Miras olarak, anadan babadan geçerek - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRŞAD: (Ar ) 1 Doğru yolu gösterme uyarma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRŞADULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın irşadı![]() İRTEK: (Tür ) Er 1 Şafak vaktinde doğan 2 Masal, efsane![]() İRTİZA: (Ar ) Er - Razı olma, uygun bulma, beğenme, seçme İRVA: (Ar ) Ka - Suya kandırma![]() İRZA: (Ar ) - Gönlünü etme, hoşnut etme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İRZİZ: (Ar ) Ka 1 Titreme 2 Dolu tanesi 3 Dik ses![]() İSA: (Ar ) Er - Dört büyük peygamberden biri Dört büyük kitaptan İncil'in kendisine gönderildiği, Kur'an'da 25 yerde ismi geçmektedir![]() İSABET: (Ar ) 1 Düşme, (isabet) 2 Düşme, çıkma 3 Değme, tutma 4 Yerindelik, yazılmazlık - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSAD: (Ar ) Er 1 Yüceltme, yükseltme 2 Kutlu kalma![]() İSADE: (Ar ) Ka - (bkz İsad)![]() İSAF: (Ar ) Er - Bir isteği, dileği yerine getirme![]() İSAR: (Ar ) Er 1 İkram, bahşiş 2 Cömertlikle verme 3 Dökme, saçma, serpme 4 Kendi muhtaç olduğu halde bahşiş verme![]() İSARE: (Ar ) Ka - (bkz İsar)![]() İSASE: (Ar ) Ka 1 Göz ucuyla bakma 2 Camiyet 3 Zenginlik, servet![]() İSFENDİYAR: (Fars ) Er - İran mitolojisinde adı geçen hükümdarın adı![]() İSFİD: (Fars ) 1 Ak, beyaz renkli 2 (bkz Esfid) - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSHAK: (İbr ) Er 1 İbranice "Gülme" anlamına geldiği söylenir 2 Hz İbrahim'in 2 oğlundan biri olan ve Ya'kub (a s )'un babası Peygamberdir Kur'an'da 17 yerde ismi geçen peygamberlerdendir![]() İSKENDER: Er - M Ö 356-323 yıllan arasında yaşayan ve 20 yaşında hükümdar olan Makedonya kralı, Aristo'dan ders almıştır Yunanistan, İran, Anadolu, Suriye, Mısır, Hindistan'ı istila eden hükümdara, Büyük İskender lakabı takılmıştır 33 yaşında ölmüştür![]() İSLÂM: (Ar ) Er 1 Muhammed(s a s)'e nazil olan ve kendisi tarafından insanlığa tebliğ edilen din, Allah'ın en son dini 2 Allah'a teslim olma, onun emirlerine uyup, yasaklarından kaçınma 3 İyi geçinme, barış içinde olma![]() İSMÂH: (Ar ) Er 1 Semahatli, cömert kılma 2 Mülayim ve itaatli![]() İSMAİL: (Ar ) Er - Hz İbrahim (a s )'in oğlu İbrahim (a s ) O'nu Allah'a kurban olarak adamış ve sözünde durmak için harekete geçmiştir![]() Fakat Allah (c c ) O'nu son anda Cebrail aracılığıyla durdurmuş ve bu imtihanı kazandığını bildirmiştir İsmail (a s ) Kur'an'da ismi geçen peygamberlerdendir ve babasıyla beraber Ka'be'yi inşa etmişlerdir İSMET: (Ar ) 1 Masumluk, günahsızlık, temizlik 2 Haramdan namusa dokunan hallerden çekinme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır Peygamberin sıfatlarındandır![]() İSMİHAN: (Ar ) - Hükümdar isimleri - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSMİNAZ: (a f i ) Ka 1 Naz isminde 2 Çok nazlı olan![]() İSMİNUR: (Ar ) Ka - Nur ismini alan![]() İSMİRAR: (Ar ) - Esmerleşme, kara olma, kararma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılabilir![]() İSNÂ: (Ar ) 1 Övme, şükretme 2 Değerini yükseltme 3 Bir yerde uzun zaman kalma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSRA: (Ar ) Ka 1 Yürütme, geceleyin yürütme gönderme 2 Hz Peygamberin miraç gecesi 3 Kur'an-ı Kerim'in 17 suresi![]() İSRÂC: (Ar ) 1 Yakma, yandırma 2 Aydınlatma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSRAFİL: (Ar ) Er - Dört büyük melekten sura üfürme görevi verilen melek![]() İSRAİL: (İbr ) - Ya'kub peygamberin lakabı Sonradan onun soyundan gelenler İsrailoğullan diye anılmışlardır İsrailoğullan, Kur'an'da çok sık kullanılan bir isimdir![]() İSTÂRE: (Fars ) Ka - Yıldız, necm, sitare![]() İSTEM: (Ar ) 1 Zulüm ve sitem 2 İsim olarak kullanılması uygun değildir![]() İSTEMİHAN: (Tür ) - Göktürk devletinin kurucusu Bumin kağanın kardeşi olan Türk hakanı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSTİHSAN: (Ar ) - Güzel bulma, beğenme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İSTİKBAL: (Ar ) 1 Gelecek zaman 2 Geleni karşılama - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İŞCAN: (Tür ) Er - Çalışmayı seven, çalışkan![]() İŞVE: (Ar ) Ka - Güzellerin gönül alıcı, gönül aldatıcı, nazlı davranışı![]() İTKAN: (Ar ) Er 1 Sağlamlaştırma 2 İnanma![]() İVAR: (Fars ) Ka - Düzülmüş, koşulmuş, hazırlanmış![]() İYEM: (Tür ) - Güzellik - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İYİSAN: (Tür ) - İyi adla anılan, iyi tanınan kimse - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İZAN: (Ar ) 1 Anlayış, kavrayış, akıl 2 Terbiye, edeb 3 Boyun eğme, göz dinleme - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İZANULLAH: (Ar ) Er - Allah'a boyun eğme, Allah'ın terbiyesi![]() İZEM: (Ar ) - Büyüklük, ululuk -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İZGİ: (Tür ) - (bkz İzgü)![]() İZGÜ: (Tür ) - İyi güzel, akıllı, adaletli - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İZGÜL: (Tür ) Ka - (bkz İzgü) İZGÜN: (Tür ) Er - (bkz İzgü)![]() İZHAN: (Tür ) Er - İyiliğin, güzelliğin hakimi, yönetici![]() İZHANIM: (Tür ) Ka - (bkz İzhan)![]() İZHAR: (Ar ) Er - Gösterme, meydana çıkarma![]() İZRA: (Ar ) 1 Aşın övme 2 Altın arama 3 Korkutma - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() İZZET:(Ar ) Er 1 Değer kıymet yücelik, ululuk 2 Kuvvet, kudret 3 Hürmet, saygı ikram izan![]() İZZETTİN: (Ar ) Er 1 Dünün kıymeti, kudret, ulviyeti 2 Asıl şekli "İzzü'ddin"dir - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() İZZİ: (Ar ) Er - Sabırlı, dayanıklı kimse
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#26 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüK KAAN: (Tür ) Er 1 Çin ve Moğol imparatorlarına verilen isim 2 Hakan, hükümdar![]() KA'B: (Ar ) Er 1 Topuk kemiği, aşık kemiği anlamında 2 (Mecazen): Şeref, şan, onur anlamında kullanılır 3 Ka'b b Züheyr (Vll yy ): Sahabedendir Rasulullah için okuduğu Kaside-i Bürde çok meşhurdur Birçok dillere çevirisi yapıldı![]() KABİL: (Ar ) Er 1 Olabilir, mümkün 2 Cins, soy, sınıf, tür, çeşit -Hz Âdem'in büyük oğlu olup kardeşi Habil'i öldürmüş ve yeryüzünde ilk kan döken insan olmuştur![]() KADEM: (Ar ) 1 Ayak 2 Adım 3![]() Yarım arşın uzunluğunda bir ölçek 4 Uğur - Kadın ve erkek adı olarak kullanılır![]() KADEMRAN: (Fars ) 1 İlerleyen - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KADER: (Ar ) Ka 1 İman esaslarından, Allah'ın bütün yaratıklar için hüküm ve irade ettiği hallerin oluş şekli,alın yazısı, takdir 2 Talih, baht 3 Kötü talih 4 Güç kuvvet![]() KADI: (Ar ) Er 1 Hüküm, karar, hakimlik 2 Seri devlette, mahkeme reisi İlim sahibi yetkili Kadı İyaz: (İyaz b Musa b Ümran es-Sebtî: (1083-1149) Meşhur fıkıh ve hadis bilgini İspanya'da Gırnata kadılığı yaptı 20'yi aşkın eseri vardır![]() KADİFE: (Ar ) Ka - Yüzü ince sık tüylü, parlak ve yumuşak kumaş![]() KADİM: (Ar ) Er 1 Ayak basan, ulaşan, varan 2 Ezeli, evvelsiz 3 Çok eski zamanlara ait eski atik 4 Yıllanmış - Kelam-ı Kadim, Kur'an-ı Kerim![]() KADIN: (Tür ) Ka 1 Yetişkin dişi insan 2 Evlenmiş kadın 3 Evli ve itibarlı kadın, hanım![]() KADİR: (Ar ) Er 1 Değer, kıymet, itibar 2 Parlaklık 3 Kudret sahibi kudretli, kuvvetli, güçlü 4 Allah'ın isimlerinden Kur'an-ı Kerim'de 50'ye yakın yerde geçmektedir Başına"abd" takısı olarak "Abdülkadir" olarak kullanılır![]() KADİRBİLLAH: (Ar ) Er 1 Allah'la güçlenen Gücünü Allah'tan alan 2 Ebu'l-Ahmed b İshak Abbasi halifesi (Öl 1031) Halife Muktedir'in torunu![]() KADİRE: (Ar ) Ka - Güçlü kuvvetli![]() KADİRŞAH: (a f i ) Er 1 Güçlü, kuvvetli hükümdar, padişah 2 Kadir ve şah kelimelerinden türetilmiş birlesik isimdir![]() KADREDDİN: (Ar ) Er - Dinin kudreti, gücü - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() KADRİ: (Ar ) Er 1 Değer, itibar 2 Onur, şeref, haysiyet, meziyet 3 Rütbe, derece![]() KADRİCAN: (a f i ) Er - Değerli, itibarlı, can, ruh - Kadri ve Can isimlerinden meydana gelen birleşik isim![]() KADRİHAN: (a t i ) Er � Değerli hükümdar, yönetici![]() KADRİYE: (Ar ) Ka - (bkz Kadri)![]() KÂFİ: (Ar ) Er - El veren, yeter, yetecek, yetişen, kifayet eden![]() KAFİYE: (Ar ) Ka 1 Şiirde, mısra sonunda yer alan kelimelerin ses benzerliği, ses uyuşması, uyak 2 Eski nesrimizde zaman zaman yer alan ses benzerliği ve uygunluğuna dayanan sanat, seci![]() KAĞAN: (Tür ) Er 1 Hakan, imparator 2 Kükremiş, öfkelenmiş, kükreyen, öfkelenen![]() KAHHAR: (Ar ) 1 Ziyadesiyle kahreden, kahredici, yok edici batırıcı 2 Allah'ın isimlerinden - İsim olarak kullanılmaz - (bkz Abdülkahhar)![]() KAHİR: (Ar ) 1 Allah'ın sıfatlarındandır Kur'an-ı Kerim'de iki yerde geçer 2 Kahredici, zorlayan 3 Yok eden 4 Ezici kuvvet Kahir Billah: Abbasi halifesi (Ebu Mansur Muhammed el-Mutezid) Muktedir'in kardeşi![]() KAHRAMAN: (Fars ) Er 1 Yiğit, cesur, (bahadır) 2 Hüküm sahibi, iş buyuran 3 Fars mitolojisinde Rüstem'in yendiği kimse - (bkz Bahadır)![]() KÂHTA: (Tür ) Er - Fırat nehri kollarından birinin adı, Malatya'da aynı isimle yerleşim bölgesi vardır![]() KÂHYA: (Fars ) Er 1 Efendi, emir 2 Ev sahibi, aile reisi 3 Çiftlik yöneticisi![]() KAİD: (Ar ) Er 1 Rehber kumandan 2 Atlan yedekte götüren 3 Oturan, ikamet eden![]() KAİDE: (Ar ) Ka 1 Oturan 2 Temel, esas 3 Başkent![]() KAİM: (Ar ) Er 1 Duran, ayakta duran 2 Bir şeyi yapan icra eden 3 Allah'ın emrini ifa eden KAİME: (Ar ) Ka 1 (bkz Kaim) 2 Türklerde kağıt para manasına gelmektedir![]() KÂİNAT: (Ar ) Er 1 Var olanların hepsi Yaratıklar Yer gök - (bkz Evren)![]() KALAGAY: (Tür ) Er - Al, kırmızı renk![]() KALENDER: (Fars ) Er 1 Dünyadan elini eteğini çekip başı boş dolaşan 2 Alçak gönüllü, gurur ve kibirden uzak, üstüne başına dikkat etmeyen bulduğu ile yetinen kimse![]() KALGAY: (Tür ) Er 1 İzci kumandanı 2 Kırım hanlığında veliahta verilen unvan![]() KALHAN: (Tür ) Er 1 (bkz Kalgay) 2 Kahramanoğulları'nın han soyundan, ceddi de Kalhan adını taşımaktadır![]() KAM: (Ar ) Er 1 Hekim 2 Düşünür 3 Büyücü, sihirbaz![]() KAMACI: (Tür ) Er - Top kaması yapan ya da onaran kimse![]() KAMANBAY: (Tür ) Er - (bkz Kamar)![]() KAMAN: (Tür ) Er - Dağların doruğuna yakın olan yerler KAMARAN: (Ar ) Ka - Kızıl Deniz'de Yemen kıyılan yakınında bir ada![]() KAMBAY: (Tür ) Er - Hekim, tabib, doktor![]() KAMBER: (Ar ) 1 Sadık dost, köle 2 Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAMBİN: (Fars ) Ka - Mutlu, bahtiyar![]() KÂME: (Fars ) Ka - Kâm, istek, arzu![]() KAMELYA: (Ar ) Ka 1 Çaygillerden, büyük beyaz, kırmızı veya penbe renkte çiçekler açan dayanıklı yapraklı bir bitki 2 Yabangülü, çingülü![]() KAMER: (Ar ) 1 Ay 2 Sadık hizmetkâr 3 Kur'an-ı Kerim'in 54 suresi - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KÂMİL: (Ar ) Er 1 Bütün tam noksansız, eksiksiz 2 Kemale ermiş olgun 3 Yaşını başını almış terbiyeli, görgülü 4 Alim, bilgin, geniş bilgili - (bkz Kemal)![]() KÂMİLE: (Ar ) Ka - (bkz Kamil)![]() KAMRAN: (Fars ) Er - İsteğine kavuşmuş olan![]() KÂMURÂN: (Fars ) 1 Kâm sürücü, süren, arzusuna isteğine kavuşmuş mutlu 2 Arzusuna erişen, bahtiyar, mutlu Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KÂMVER: (Fars ) Er - İsteğine kavuşmuş, mutlu![]() KANBER: (Ar ) Er 1 Hz Ali'nin sadık, vefakâr kölesi 2 Bir evin gediklisi![]() KANDEMİR: (Tür ) Er - Güçlü soydan gelen![]() KANİ': (Ar ) Er 1 Kanaat eden, yeter, bulup fazlasını istemeyen 2 İnanmış kanmış![]() KANİYE: (Ar ) Ka - (bkz Kani)![]() KANSU: (Tür ) Ka 1 Çin'in kuzey batısında önemli bir sınır kenti 2 Çin'de müslümanların en çok bulunduğu eyalet![]() KANTARA: (Ar ) 1 Köprü, özellikle taştan yapılmış 2 Su yolu, bend, hisar anlamına da gelir - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KANUN: (Ar ) Er 1 Devletin teşri, yasama kuvveti tarafından herkesçe uyulmak üzere konulan her türlü nizam, kaide kural 2 Herhangi bir mevzu üzerindeki kanunu taşıyan kitap![]() KANUNİ: (Ar ) Er 1 Kanuna ait kararla ilgili 2 Osmanlıların 10 padişahı Sultan 4 Süleyman'ın lakabı, Osmanlıların yükselme devrinin son padişahı - Daha çok lakab olarak kullanılır![]() KANVER: (Tür ) Er - Kanını ver, asil![]() KAPAR: (Tür ) Er - Akıl, ruh![]() KAPKIN: (Tür ) Er - Uygun, düzenli![]() KAPLAN: (Tür ) Vahşi kedigillerden, benekli, yırtıcı hayvan![]() KAPLAN GİRAY: (Tür ) Er -(1680-1738) yıllan arasında Kırım hanı oldu 3 defa han olmuştur![]() KAPSAM: (Tür ) - Şümul ihtiva, ihata, istiab, manalarına gelen uydurma bir kelime Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAPTAN: (İtal) 1 Bir geminin sevk ve idare sorumlusu 2 Şehirlerarası otobüs şoförü 3 Baş pilot![]() KARAALP: (Tür ) Er - Esmer, kara yağız yiğit![]() KARABEY: (Tür ) Er - (bkz Karacabey)![]() KARABUĞRA: (Tür ) Er - Esmer, erkek deve![]() KARACA: (Tür ) Er 1 Rengi karaya çalan, esmer, yağız 2 Geyikgillerden, küçük, boynuzlu, güzel görünüşlü av hayvanı 3 Üst kol KARACABEY: (Tür ) Er - Esmer bey, rengi karaya çalan![]() KARACAN: (Tür ) Er - (bkz Karaca)![]() KARAHAN: (Tür ) Er - Esmer bey, Esmer hükümdar Karahanlılar devletinin kurucusu![]() KARAKAN: (Tür ) Er - Bir tür dağ ağacı![]() KARAMAN: (Tür ) Er 1 Esmer, yağız insan 2 Güneybatı'da esen yel![]() KARANALP: (Tür ) Er - Karayağız, kahraman yiğit![]() KARANFİL: (Ar ) Ka - Bir çeşit kokulu çiçek![]() KARANI: (Ar ) Er 1 Orta Anadolu'da bir köy 2 Veysel Karani'nin doğduğu yer![]() KARASU: (Tür ) Er 1 Ağır akan su 2 Çoğunlukla gözün iç basıncının çoğalmasıyla kendini gösteren körlüğe neden olabilen bir göz hastalığı![]() KARATEĞİN: (Tür ) Er - Amuderya'yı vücuda getiren nehirlerden Surhab üzerinde önemli bir kent![]() KARÇİÇEĞİ: (Tür ) Ka - Süsengillerden, beyaz pembe çiçekler açan so*ğanlı bitki![]() KARDELEN: (Tür ) Ka 1 Çiğdem 2 Nergisgillerden baharda çok erken çiçek açan soğanlı bir bitki![]() KÂRDİDE: (Fars ) - İş bilir, uyanık, tecrübeli - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KARGIN: (Tür ) Er 1 Taşkın su 2 Bol, çok 3 Doymuş, tok 4 Erimiş buz ve kar parçalarının oluşturduğu akarsu 5 Çağlayan![]() KARGINALP: (Tür ) Er - Coşkulu, taşkın, hareketli yiğit![]() KARHAN: (Tür ) Er - (bkz Kargın) KARİN: (Ar ) Er l Yakın 2 Nail olan 3 Hısım komşu 4 Mabeynci KARLUK: (Tür ) Er - Türk boylarından biri![]() KARLUKHAN: (Tür ) Er - (bkz Karluk)![]() KARMEN: (Fars ) Ka - Parlak kırmızı renk![]() KARNEYN: (Ar ) Er 1 İki boynuz 2 Zülkarneyn: Kur'an-ı Kerim'de Kehf 83, 86, 94 ayetlerde adı geçen ve nebi mi, veli mi olduğunda tereddüt edilen zat 3 Büyük İskender![]() KARTAL: (Tür ) Er 1 Kartalgillerden, beyazla karışık siyah tüylü, kıvrık ve kuvvetli gagalı, geniş kanatlı büyük yırtıcı kuş 2 Yeniden diriliş ve güçlülük sembolü![]() KARTAY: (Tür ) Er - Yaşlı, pir KARTEKİN: - (bkz Kartay)![]() KARUN: (Ar ) Er 1 Beni İsrail'de zenginliğiyle meşhur olan ve bu yüzden kendisini herşeyin sahibi gibi görmeye başlayıp Allah'a karşı büyüklenen, belki de dünya kapitalistle*rinin en eskisi ve en büyüğü olan kişi Hz Musa dönemlerinde yaşamış bu müstekbir, ilahi kahır ve intikama uğrayarak bütün servetiyle birlikte ani bir zelzele ve tufan sonucu yerin dibine geçmiştir 2 Hunnan ile Beni İsrail'e zulmeden Fir'avun'un müşrik nazırlarından 3 Çok zengin kimse![]() KARYE: (Ar ) Ka - Köy küçük kasaba Kabile reisi veya eşraftan birine oturduğu karyeyle aynı isim verilmektedir![]() KASEM: (Ar ) Er 1 Yemin etmek 2 Bölmek
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#27 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüKÂSİB: (Ar ) Er - Kesbeden, kazanan, kazanç sahibi![]() KÂSİBE: (Ar ) Ka - (bkz Kasib)![]() KASIM: (Ar ) Er 1 Taksim eden, ayıran bölen Kasım b Muhammed (s a ): Hz Muhammed (s a s)'in oğlunun ismi Küçük yaşta vefat etmiştir 2 Kinci, ezici, ufaltıcı 3 Yılın 11 ayı 4 Yılın kış bölümü![]() KÂŞİF: (Ar ) Er - Keşfeden, bulan, meydana çıkaran![]() KÂŞİFE: (Ar ) Ka - (bkz Kaşif) KATADE: (Ar ) Er - 13 yy 'dan itibaren Mekke'de hakim olan Şeriflerin atasına verilen ad![]() KATİB: (Ar ) Er 1 Yazıcı Bir kuruluşta yazı işleriyle vazifeli kimse, sekreter 2 Osmanlı devletinde divanın resmi yazılarını yazan vazifeli 3 Devlet memuru - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır - Katib Çelebi 1609-1658 yıllan arasında yaşamış ünlü bilgin En mühim eseri Keşfü'z-Zünun'durKATİBE: (Ar ) Ka - (bkz Katib)![]() KATİFE: (Ar ) Ka 1 Kadife 2 Bir nevi çiçek![]() KATRE: (Ar ) Ka 1 Damla Damlayan şey![]() KAVAS: (Ar ) Er - Okçu, tüfekçi, tüfekli alet![]() KAVİ: (Ar ) Er 1 Yakar, yakıcı 2 Kuvvetli, güçlü 3 Sağlam inanılır 4 Zengin varlıklı![]() KAVİS: (Ar ) Er 1 Yay 2 Gökyüzü, ay, burcu![]() KAVİY: (Ar ) Er 1 Kuvvetli, güçlü, dayanıklı, metin muhkem, sağlam 2 Şiddetli, zorlu 3 Kudret sahibi herşeye gücü yeten Cenab-ı Hakk'ın güzel isimlerinden biri Kur'an-ı Kerim'de 10'dan fazla yerde geçer![]() KAVRAM: (Tür ) 1 Bir nesnenin zihindeki soyut ve güzel tasarımı, mefhum 2 Nesnelerin ya da olayların ortak özelliklerini kapsayan ve ortak bir ad altında toplayan genel tasarım - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAVUŞUM: (Tür ) 1 Yeryuvarlağı bir uçta kalmak üzere yerin güneşin ve herhangi bir gezegenin bir doğru üzerine gelmeleri 2 İçtima - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAYA: (Tür ) Er 1 Büyük ve sert taş kütlesi 2 Kayalık sarp dağ![]() KAYAALP: (Tür ) Er - Kaya gibi güçlü er![]() KAYACAN: (Tür ) Er - Canı kaya gibi güçlü![]() KAYAER: (Tür ) Er - Kaya gibi güçlü er![]() KAYAN: (Tür ) 1 Akarsu sel 2 Yassı, düz, kat kat oluşmuş taşlar -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAYANSEL: (Tür ) Er - (bkz Kayan)![]() KAYGUN: (Tür ) Er 1 Etkili, hüzünlü, dokunaklı 2 Akdoğan![]() KAYHAN: (Tür ) Er - Sert, güçlü sesli okuyucu, kayayı bile delecek güçte sesi olan okuyucu![]() KAYI: (Tür ) Er 1 Yağmur, sağanak, bora 2 Oğuz boylarından Osmanlı hanedanının mensup olduğu boy 3 Sağlam, güçlü, sert![]() KAYIHAN: (Tür ) Er - Güçlü hükümdar![]() KAYITBAY: (Tür ) Er - Kayıtbay el-Zahiri: Ünlü Mısır ve Suriye sultanı![]() KAYMAZ: (Tür ) Er 1 Dağ eteği 2 Güneydoğu'dan esen bir rüzgar![]() KAYNAK: (Tür ) 1 Bir suyun çıktığı yer, menşe Bir haberin çıktığı yer 2 Araştırma ve incelemede yararlanılan belge - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAYRA: (Tür ) - Yüksek büyük tutulan ya da sayılan birinden gelen iyilik lütuf, ihsan atıfet, inayet Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAYRAALP: (Tür ) Er - İyiliksever, yiğit![]() KAYRABAY: (Tür ) Er - İyiliksever, saygın kimse![]() KAYRAHAN: (Tür ) Er - (bkz Kayraalp)![]() KAYRAK: (Tür ) Er 1 Taşlı, kumlu, ekime elverişli olmayan toprak 2 Kaygan toprak 3 Bileği taşı KAYRAL: (Tür ) Er - Kayrılan, himaye edilen (kimse)![]() KAYRAR: (Tür ) Er 1 Orman içindeki ağaçsız kalan 2 Kayan yer 3 İnce çakıllı, kumlu toprak![]() KAYS: (Ar ) Er 1 Leyla ile Mecnun hikayesinin erkek kahramanı olan Mecnun-i Amiri'nin asıl adı 2 Umman Denizi'nde küçük bir ada![]() KAYSER: (Ar ) Er - Roma ve Bizans (Alman) imparatorunun lakabı -Daha çok unvan olarak kullanılır![]() KAYTUS: (Ar ) - Bir yıldız kümesi -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KAYYUM: (Ar ) 1 Gökleri, yeri ve herşeyi tutan Herşeyin varlık sahibi olabilmesi için gerekeni veren Allah'ın isimlerinden![]() KAZA: (Ar ) Er - Hüküm karar verme, emir tesbit vs![]() KAZAK: (Tür ) Er 1 Göçebe akıncı 2 Rusya'da yaşayan bir Türk kavmi 3 Genç, taze 4 İnatçı![]() KAZAKHAN: (Tür ) Er - (bkz Kazak)![]() KAZAN: (Tür ) Er 1 Su çevrisi, kayra 2 Sazlık yerlerde dibi bulunmayan sulu yer 3 Girdap![]() KAZANHAN: (Tür ) Er - (bkz Kazan)![]() KÂZIM: (Ar ) Er 1 Öfkesini yenen kimse Hırsını dizginleyen 2 Kinini yenen![]() KEBİR: (Ar ) 1 Büyük, ulu azim 2 Yaşça büyük yaşlı 3 Çocukluktan çıkmış genç 4 Allah'ın isimlerinden Abdülkebir şeklinde kullanılmalıdır![]() KEBİRE: (Ar ) Ka - (bkz Kebir) KEBUTER: (Fars ) Ka - Güvercin![]() KEFFARET: (Ar ) Ka 1 Günahı örten anlamına gelir 2 Günahların ödenmesi gereken bedeli![]() KELAMİ: (Ar ) Er - Söze ilişkin, sözle ilgili![]() KELEBEK: (Tür ) Ka 1 Vücudu kanatlan ince pullarla ve türlü renklerle örtülü, dört kanatlı, çok sayıda türü olan böcek 2 Narin, ince kadın![]() KELİM: (Ar ) Er 1 Söz söyleyen, konuşan 2 Kelimullah: Tur'u Sina'da Cenab-ı Hakla konuşmasıyla Hz Musa'ya verilen unvan 3 Sure-i Kelim: Taha suresi KELİME: (Ar ) Ka - (bkz Kelim)![]() KEMAL: (Ar ) Er 1 Olgunluk, yetkinlik, tamlık, eksiksizlik 2 En yüksek değer, mükemmellik, değer baha 3 Bilgi, fazilet![]() KEMALAT: (Ar ) Ka - İnsanın bilgi ve ahlak güzelliği bakımından olgun*luğu![]() KEMALEDDİN: (Ar ) Er 1 Din'de olgunluğa eren, dinin son derecesi 2 Din bilgisi kuvvetli - Türk dil kuralına göre "d/t" olarak kullanılır![]() KEMANDAR: (Fars ) Er - Yay tutan, yay tutucu![]() KEMYAB: (Fars ) Ka - Az bulunan, nadir![]() KENAN: (Ar ) Er 1 Hz Ya'kub'un memleketi, Filistin 2 Yusuf-i Kenan: Hz Yusuf - Pir-i Kenan: Hz Ya'kub Hz Nuh'un iman etmeyen oğlunun adının da Kenan olduğu rivayet edilmektedir![]() KENTER: (Tür ) Ka - Şehirli, kentli KERAM: (Ar ) Er - (bkz Kirami)![]() KERAMEDDİN: (Ar ) Er 1 Kerem bağış ihsan lütuf sahibi 2 Dinde üstün mertebelere ulaşan 3 Keramet sahibi derviş veli - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() KERAMET: (Ar ) Ka 1 Birine karşı ikramda bulunmak 2 Allah'ın bir kimseye cömertliği, lütfü, himayesi ve yardımı olarak ele alınır![]() KEREM: (Ar ) Er 1 Asalet, asillik, soyluluk 2 Cömertlik, el açıklığı lütuf, bağış, bahşiş![]() KEREMŞAH: (Ar ) Er - (bkz Kerem)![]() KERENÂY: (Fars ) Ka - Eskiden kullanılan bir çeşit nefesli saz![]() KERİM: (Ar ) Er 1 Kerem sahibi, cömert, verimcil 2 Ulu, büyük 3 Lütfü, ihsanı bol, ihsan yönünden ulu 4 Allah'ın isimlerinden, "abd" takısı alarak kullanılır, (bkz Abdülkerim)![]() KERİMAN: (Ar ) Ka - (bkz Kerim)![]() KERİME: (Ar ) Ka 1 (bkz Kerim) 2 Âyet 3 Kız evlat![]() KERİMHAN: (a t i ) Er - (bkz Kerim)![]() KEŞİF: (Ar ) Er - Açma, meydana çıkarma![]() KEVÂR: (Ar ) Ka - Büyük Sahra'da önemli bir vaha![]() KEVKEB: (Ar ) - Yıldız gökyüzündeki parlak cisimleri ifade eden genel isim - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KEVNİ: (Ar ) Er - Var olmayla, varlıkla ilgili![]() KEVSER: (Ar ) Ka 1 Maddi ve manevi çokluk, kalabalık nesil 2 Cennette bir havuzun ırmağın adı 3 Kur'an-ı Kerim'de en kısa sure![]() KEYÂN: (Tür ) Er - Büyük hükümdar, şah![]() KEYFER: (Fars ) 1 Karşılık 2 Mükafat veya mücazat - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KEYHAN: (Fars ) - Dünya - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KEYHÜSREV: (Fars ) Er 1 Adil ve ulu padişah 2 Keykavus'un torunu, Siyavuş'un oğlu olan meşhur hükümdar![]() KEYKÂVUS: (Fars ) Er 1 Adil, necip 2 Keyaniyan'ın II padişahı olup Keykubat'ın torunu ve halefidir Key'lerin ikinci padişahı![]() KEYKUBAD: (Fars ) Er 1 Büyük ve ulu padişah 2 Keykavus'un dedesi olan ünlü padişah 3 Key'lerin ilk padişahı - Türk dil kuralları açısından "d/t" olarak kullanılır![]() KEYS: (Ar ) Er - Zeka, anlayış, kavrayış![]() KEYVAN: (Fars ) Ka - Satürn yıldızı![]() KEYYİS: (Ar ) 1 Akıllı, anlayışlı, kavrayışlı 2 İnce zarif![]() KEYYİSE: (Ar ) Ka - (bkz Keyyis)![]() KEZBAN: (Fars ) Ka 1 Bir yeri yöneten kadın kahya 2 Ev kadını, evine ve kocasına bağlı kadın![]() KEZER: (Fars ) Er - Kahraman![]() KILAVUZ: (Tür ) Er - Yol gösteren, rehber![]() KILIÇALP: (Tür ) Er - Kılıç gibi keskin yiğit![]() KILIÇASLAN: (Tür ) Er - (bkz Kılıçalp) İlk Selçuklu Sultanı Süleyman Şah'ın oğlu Daha sonra O da Selçuklu hanedanının başına geçti![]() KILIÇHAN: (Tür ) Er - (bkz Kılıçalp)![]() KILINÇ: (Tür ) Er 1 Çelikten silah 2 Davranış, yaratılış, huy![]() KINAY: (Tür ) - Çok çalışkan, etkin, faal - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KINCAL: (Tür ) 1 İnce zarif 2 Aksi - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KINER: (Tür ) Er - (bkz Kıncal)![]() KINIK: (Tür ) Er 1 Kaynak, menba 2 İstek, arzu, gayret 3 Obur 4 Oğuzların 24 boyundan biri![]() KINIKASLAN: (Tür ) Er - (bkz Kınık)![]() KINNESRİN: (Ar ) Ka - Kuzey Suriye'de bir şehir, eski Halepde denilmektedir![]() KIRALP: (Tür ) Er - Kır beyi, taşrada oturan![]() KIRAY: (Tür ) Er 1 Genç, delikanlı 2 Ürün vermeyen arazi 3 Eşkıya yol kesen![]() KIRCA: (Tür ) Er 1 Dolu 2 Ufak ve sert taneli kar, rüzgarla karışık yağmur![]() KIRDAR: (Tür ) Er - Ölçülü davranış, soğukkanlılık![]() KIRGIZ: (Tür ) Er 1 Gezici, gezgin 2 Kırgızistan'da oturan halk KIRTEKİN: (Tür ) Er - (bkz Kıralp)![]() KISMET: (Ar ) Ka 1 Bölme, pay etme, hisselere ayırma 2 Talih, nasip, kader 3 Şayi olan hisseyi tayin etme belirtme
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#28 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüKIVANÇ: (Tür ) 1 Sevinç, memnuniyet 2 Övünen, güvenen, iftihar eden - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KIYAM: (Ar ) Er 1 Kalkma, ayağa kalkma, ayakta durma 2 Namazda ayakta durma 3 Bir işe başlama 4 Ayaklanma 5 Ölümden sonra dirilme, ayağa kalkma![]() KIYAS: (Ar ) Er 1 Bir şeyi başka şeye benzeterek hüküm verme 2 Karşılaştırma, örnekseme 3 Umum kaideye uyma![]() KIYMET: (Ar ) Ka 1 Değer 2 Bedel, baha, tutar 3 Şeref, onur, itibar![]() KIZILÖZEN: (Tür ) Ka - Kızılırmak, güney Azerbaycan'ı 2 defa katederek Gilan'da Hazer denizine dökülen ırmak![]() KİBAR: (Ar ) Ka 1 Duygu, davranış ve hareket bakımından ince, zarif, nazik, çelebi 2 Büyük cömert, asil, zengin 3 Şık, seçkin 4 Büyükler, ulular 5 Kibirli![]() KİBARİYE: (Ar ) Ka - (bkz Kibar)![]() KİÇİHAN: (Tür ) Er - Küçük hükümdar![]() KİFAYET: (Ar ) Ka 1 Yetişme, el verme, kafi gelme 2 Bir işi yapabilecek yetenekte olma![]() KİMEK: (Tür ) - X yy İrtiş'in orta bölgesinde yaşayan bir Türk kavmi -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KİRAM: (Ar ) Er 1 Soydan gelenler, soyu temizler, ulular, sergeliler 2 Cömertler, eliaçıklar Sahabenin lakabı olmuştur![]() KİRAMİ: (Ar ) Er 1 Cömertçe, eli açıklara özgü 2 Soylular, ulular, şereflilerle ilgili![]() KİRAZ: (Yun ) Ka - Gülgillerden, yapraklanmadan önce çiçek açan, düz kabuklu ağaç ve bu ağacın yuvarlak sulu ve tek çekirdekli yemişi![]() KİRMAN: (Fars ) Er 1 Hisar, kale 2 İran'da bir eyalet ve bu eyaletin bugünkü merkezi![]() KİRMANŞAH: (Tür ) Er - (bkz Kirman)![]() KİSRA: (Fars ) Er - İran şahlarının adı![]() KİŞVER: (Fars ) Ka - Ülke![]() KİTİARAZ: (Fars ) Ka - Dünyayı süsleyen, dünyanın süsü olan![]() KİYAN: (Fars ) Ka 1 Yıldız 2 Merkez![]() KİYASET: (Ar ) Ka - Uyanıklık, anlayışlılık![]() KOCA: (Tür ) Er 1 Eş Ev ve ailenin yaşça en büyüğü 2 İri, kocaman 3 Akıllı, tedbirli yiğit![]() KOCAALP: (Tür ) Er - Yaşlı, ulu, yiğitKOÇAK: (Ar ) Er - Yürekli, eli açık 2 Yüce gönüllü 3 Konuk sever 4 Yiğit, korkmayan kişi, savaşçı 5 Açık kestane renginde olan![]() KOÇAKALP: (Tür ) Er - Cömert, kahraman, yiğit![]() KOÇAKER: (Tür ) Er - Cömert, kahraman kimse![]() KOÇAŞ: (Tür ) Er 1 Kılavuz, rehber 2 Yağmur bulutu KOÇAY: (Tür ) Er - Koç gibi güçlü![]() KOÇER: (Tür ) Er - Sağlıklı, yürekli er![]() KOÇHAN: (Tür ) Er - (bkz Koçer) KOÇUBEY: (Tür ) Er - Koçu arabasını kullanan kişi Koçu: Gelin arabası![]() KOCYİĞİT: (Tür ) Er - Yürekli, cesur, kahraman![]() KONGAR: (Tür ) Er - (bkz Kongur)![]() KONGUR: (Tür ) Er - San ile siyah karışımı bir renk, koyu kumral, kestane rengi![]() KONGURALP: (Tür ) Er - (bkz Kongur)![]() KONGURTAY: (Tür ) Er - (bkz Konguralp)![]() KORUR: (Tür ) 1 Açık san, açık kestane renkli 2 Kimseyi beğenmeyen gururlu, kendini beğenmiş 3 Süslü, çalımlı, şık![]() KONURALP: (Tür ) 1 Cesur, yiğit, er Orhan Gazi'nin komutanlarından biri![]() KORAL: (Fran ) Er 1 Batı musikisinde dini şarkı 2 Sınır muhafızı![]() KORALP: (Tür ) Er - (bkz Koral) KORAY: (Tür ) Er - İyice kor rengine gelen ay![]() KORÇAN: (Tür ) Er - Ateşli, canlı, hareketli![]() KORÇAN: (Tür ) Er - Çağlayan KORGAN: (Tür ) Er - Hisar kale KORHAN: (Tür ) Er - Ateşli, canlı, güçlü hükümdar![]() KORKUT: (Tür ) Er 1 Büyük dolu tanesi 2 Korkusuz, yavuz, heybetli 3 Cin, şeytan![]() KORKUTALP: (Tür ) Er - (bkz Korkut)![]() KORTAN: (Tür ) Er 1 Yanan, sıcak ten 2 Yalçın ve kesik kaya 3 Pelikan kuşu![]() KOTUZ: (Tür ) Er - Gururlu, kibirli![]() KOTUZHAN: (Tür ) Er - (bkz Kotuz)![]() KOYAK: (Tür ) Er 1 Vadi, dere 2 Dağlar ve kayalıklar üzerindeki doğal çukurlar 3 Dağ yolu üzerindeki otluk 4 Etkili, dokunaklı![]() KOYAŞ: (Tür ) Er - Güneş - Erkek ve kadın adı olur![]() KOYGUN: (Tür ) Er 1 Etkili, hüzünlü, dokunaklı 2 Akdoğan![]() KOYTAK: (Tür ) Er - Rüzgar almayan çukur yer KOYTAN: (Tür ) Er - Dağ bucağı![]() KOZA: (Tür ) Ka - İçinde tohum ya da krizalit bulunan koruncak![]() KÖKEN: (Tür ) Er 1 Bir şeyin çıktığı, dayandığı temel, biçim neden ya da yer 2 Kavun, karpuz, kabak gibi bitkilerin toprak üstüne yayılan dalları 3 Soy, asıl, ata![]() KÖKER: (Tür ) Er - Köklü soydan gelen kimse![]() KÖKLEM: (Tür ) Er - İlkbahar KOKSAL: (Tür ) Er - Yer altında geniş bir alana dağılan kök![]() KÖKSAN: (Tür ) Er - Tanınmış, ünlü ad![]() KÖKŞİN: (Tür ) Er 1 Gök renginde 2 Yaşlı, koca![]() KÖKTEN: (Tür ) Er 1 Köklü, yüzeyde kalmayan, derine inen 2 Soylu![]() KÖRNES: (Tür ) - Ayna - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KÖSE: (Fars ) Er - Sakalı bıyığı hiç çıkmayan veya seyrek olan - Daha çok lakab olarak kullanılır![]() KÖSEM: (Tür ) Ka 1 Sürüler önünde rehber vaziyetinde giden 2 Cildi temiz, pürüzsüz 3 Kösem Sultan: IV İbrahim'in annesi ve torunu zamanında Osmanlı iktidarında etkin olan Sultan![]() KUBİLAY: (Tür ) Er - Cengiz Han'dan sonra Moğol imparatorluğu tahtına çıkan büyük kağanların en meşhuru 35 yıl saltanat sürmüş ve 1294 yılında 80 yaşında ölmüştür![]() KUDDUS: (Ar ) Er 1 Temiz, pak 2 Hatadan, gafletten, eksiklikten uzak 3 Çok aziz, mübarek - Allah'ın isimlerinden "Abd" takısı alarak kullanılırsa daha iyi olur![]() KUDDUSİ: (Ar ) Er - 1 Kuddus olan Allah'ın nimetine mazhar olan 2 19 yy Bor'lu meşhur mutasavvıf Türk şairi![]() KUDRET: (Ar ) Ka 1 Kuvvet, takat, güç 2 Allah'ın ezeli gücü 3 Varlık, zenginlik 4 Allah yapısı, yaratılış, insan eliyle yapılamayan şeyler 5 Ehliyet kabiliyet - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KUDRETULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın gücü![]() KUDSİ: (Ar ) Er - Kutsal, muazzez, mukaddes - Allah'a mensup, ilahi![]() KUDSİYYE: (Ar ) Ka - (bkz Kudsi)![]() KUDÜS: (Ar ) Er 1 Filistin'in merkezi olan şehir - Ruhu'1- Kudüs: Cebrail, Hz İsa'ya üfürülen ruh![]() KUHİSTAN: (Fars ) Er - Dağlık memleket, İran yaylasında dağların çok olduğu bölge![]() KUHRUD: (Fars ) - Dağ ırmağı -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KÛHSAR: (Fars ) 1 Dağlık 2 Dağ tepesi - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KULA: (Tür ) Er 1 Kumral 2 Sarışın, mavi gözlü 3 Vücudu koyu sarı, kuyruğu ve yelesi siyah olan at![]() KULAHAN: (Tür ) Er - (bkz Kula)![]() KULAN: (Tür ) Er 1 Anayurdu Asya olan at ile eşek arası görünüşte yabanıl bir at türü 2 İki, üç yaşında dişi tay, kısrak 3 Zafer kazanmış kişi![]() KUMAN: (Tür ) Er - XI yy ile XIV yy arasında Güney Rusya bozkırlarında göçebe olarak yaşayan bir Türk boyu![]() KUMANBAY: (Tür ) Er - (bkz Kuman)![]() KUMRU: (Fars ) Ka - Güvercinlerden, uzunca kuyruklu boynunun yanlarında benekler bulunan ve güvercinlerden daha küçük olan boz renkli kuş![]() KUMRUL: (Fars ) Er - (bkz Kumru)![]() KUMUK: (Tür ) Er 1 Kılıç 2 Kuzeydoğu Kafkasya ile Hazar denizinin batı kıyısında yaşayan bir Türk boyu![]() KUMUKBAY: (Tür ) Er - (bkz Kumuk)![]() KUNT: (Tür ) Er 1 Sağlam ve iri yapılı 2 Ağır dayanıklı, kalın 3 Bir tür güvercin![]() KUNTAY: (Tür ) Er - (bkz Kunt)![]() KUNTER: (Fars ) Er - Sağlam, kuvvetli![]() KUNTMAN: (Tür ) Er - Sağlam ve iri yapılı, sağlıklı kimse![]() KURA: (Tür ) Er 1 Cesur 2 Çelik 3 Toprak içinde bulunan büyük taş![]() KURAL: (Tür ) Er 1 Davranışlara ya da bir sanata bir bilime yön veren ilkeler 2 Araç 3 Silah![]() KURAY: (Tür ) Er - Ay gibi KURBAN: (Ar ) Er 1 Allah'ın rızasını kazanmaya vesile olan şey 2 Eti fakire parasız olarak dağıtılmak niyetiyle farz, vacib, ve sünnet olarak kesilen hayvan 3 Bir gaye uğruna feda olma![]() KURÇEREN: (Tür ) Er - Dayanıklı ve yiğit adam![]() KUREYŞ: (Ar ) Er - Hz Peygamberin soyu![]() KURMAN: (Tür ) Er - Yüksek aşamalı, nitelikli kimse![]() KURRE: (Ar ) Ka Tazelik, parlaklık - Mısır valiliği yapmış bir zatın adıdır![]() KURTARAN: (Tür ) Er - Kurtulmasını sağlayan![]() KURTULUŞ: (Tür ) Er 1 Kurtulmak fiili, kurtulma 2 Tehlike, sıkıntı, zorluk veya esaretten, istiladan kurtulmuş olma hali, halas, necat, reha, selamet 3 İstanbul'da bir semt adı![]() KUSAY: (Ar ) Er 1 Uzaklaşmak 2 Peygamberin 5 dereceden atası olup İslamiyetten önce Mekke'de Kabe'yi tamir ettirmiş ve yeniden düzenlemiştir![]() KUSVA: (Ar ) Er 1 Son derece bulunan 2 Nihayet son 3 Erişilecek son nokta son sınır 4 Peygamber (s a s)'in devesinin adı![]() KUŞEYR: (Ar ) Er - Büyük beni Amir b Şaşa'a grubuna dahil bir Arap kabilesi Kuşeyri: İslam aleminin büyük sufi müelliflerinden Kuşeyri Risalesi adıyla ünlü eseri bulunmakta![]() KUTAL: (Tür ) Er - Mutlu ol![]() KUTALMIŞ: (Tür ) Er - Mutlu olmuş, kutlu olmuş![]() KUTALP: (Tür ) Er - Kutlu, uğurlu, yiğit![]() KUTAM: (Ar ) Er - Akbabaya benzeyen![]() KUTAN: (Tür ) Er 1 Dua, yalvarma 2 Saka kuşu 3 Saban - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() KUTAY: (Tür ) Er 1 Mübarek ay 2 Borneo adasının doğu tarafından bir sultanlık![]() KUTBAY: (Tür ) Er - (bkz Kutalp)![]() KUTBERK: (Tür ) Er - (bkz Kutbay)![]() KUTCAN: (Tür ) Er - Kutlu, uğurlu can![]() KUTEL: (Tür ) Er - Uğurlu el![]() KUTER: (Tür ) Er - Mutlu, uğurlu kişi![]() KUTERTAN: (Tür ) Er - (bkz Kuter)![]() KUTHAN: (Tür ) Er - (bkz Kuter)
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#29 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüKUTKAN: (Tür ) Er - Saygın, kutlu soydan gelen![]() KUTLAN: (Tür ) Er - Kutlu, mutlu ol![]() KUTLAR: (Tür ) Er - Mutluluklar, uğurlar![]() KUTLAY: (Tür ) Er 1 Uğurlu kutlu ay 2 Kır donlu at![]() KUTLU: (Tür ) Er 1 Uğurlu, hayırlı 2 Mübarek 3 Mesut, bahtiyar![]() KUTLUALP: (Tür ) Er - Uğurlu yiğit-KUTLUAY: (Tür ) Er - Uğurlu ay KUTLUBAY: (Tür ) Er - (bkz Kutlu)![]() KUTLUCAN: (Tür ) Er - (bkz Kutlu)![]() KUTLUĞ: (Tür ) Er - Uğurlu, mutlu, şanslı, kutlu![]() KUTLUĞHAN: (Tür ) Er - (bkz Kutluğ)![]() KUTLUTEKİN: (Tür ) Er - (bkz Kutlu)![]() KUTSAL: (Tür ) Er - Kudsi, kutlu mübarek, mukaddes![]() KUTSALAN: (Tür ) Er - Uğur getiren, kutlu kimse![]() KUTSALMIŞ: (Tür ) Er - (bkz Kutsalan)![]() KUTSAN: (Tür ) Er - Uğurlu, talihli ol![]() KUTSEL: (Tür ) Er - (bkz Kutsan)![]() KUTSOY: (Tür ) Er - (bkz Kutsel)![]() KUTULMUŞ: (Tür ) Er - Kurtul*muş, aydınlığa kavuşmuş KUTUN: (Tür ) Er - Kutlu, kutsal![]() KUTUNALP: (Tür ) Er - (bkz Kutun)![]() KUTUNER: (Tür ) Er - (bkz Kutun)![]() KUTYAN: (Tür ) Er - Uğurlu kimse![]() KUVVET: (Ar ) Er 1 Güç, kudret, takat, sıhhat, sağlamlık 2 Bir hükümetin askeri gücü![]() KUYAŞ: (Tür ) Er 1 Güneş 2 Çok sıcak, güneşin etkili vurması KÜBRA: (Ar ) Ka 1 Büyük olan (Ekber'in müennesi) 2 Hadicetü'l-Kübra: Hz Peygamberin ilk hanımı![]() KÜLTİGİN: (Tür ) Er - Göktürk prensi ve komutanı![]() KÜLÜK: (Tür ) Er 1 Meşhur ünlü 2 Taşçı, çekici, balyoz![]() KÜRBOĞA: (Tür ) 1 İri, güçlü, sarsılmaz boğa Kuvvetli iri yapılı boğa Selçuklu komutanı ve Musul emirinin adı![]() KÜREMA: (Ar ) Er 1 Kerim, asil, necip, iyiliksever, hayır sahibi cömert, eli açık kimseler 2 Ulular, büyükler![]() KÜRHAN: (Tür ) Er Yiğit, yürekli han![]() KÜRŞAD: (Tür ) Er - Eski Türklerde yiğit, alp![]() KÜRÜMER: (Tür ) Er - topluluk, sürü KUŞAD: (Fars ) Er 1 Açılış, açma 2 Fetih, fethetme 3 Açılış merasimi, küşad resmi 4 Yayın gerilip bırakılması 5 Musikide uvertür 6 Bir cins tavla oyunu - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır![]() KÜŞADE: (Fars ) Ka 1 (bkz Küşad) 2 Açık 3 Ferah
|
|
İsimler Sözlüğü |
|
|
#30 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İsimler SözlüğüL LÂCEREM: (Ar ) Ka 1 Şüphesiz 2 Besbelli, elbette![]() LAÇİN: (Tür ) 1 Bir cins şahin 2 Sarp, yalçın 3 Şiddetli - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LAHİB: (Ar ) Er - Açık yol![]() LÂHİK: (Ar ) Er 1 Yetişip ulaşan 2 Eklenen 3 Yenisi![]() LAHİKA: (Ar ) Ka - (bkz Lahik)![]() LÂHZA: (Ar ) Ka 1 Bir bakış, bir göz atma 2 Göz kırpacak kadar zaman an 3 Bir kez göz kırpma![]() LAJVERDİ: (Fars ) Ka 1 Lacivert 2 Koyu mavi değerli bir süs taşı![]() LALE: (Fars ) Ka 1 Zambakgillerden, uzun yapraklı, güzel ve çeşitli renklerde çiçekli soğanlı bir bitki 2 Eskiden sucuların boyunlarına asılan iki ucu lale gibi kıvrak demir halka, pranga 3 Ağaçtan meyve koparmaya yarayan ucu çatallı sırık![]() LÂLEFAM: (Fars ) Ka - Lale renginde![]() LÂLEGUN: (Fars ) Ka - Lale renginde![]() LÂLEGÜL: (Fars ) Ka - Türk musikisinde bir makam![]() LALERUH: (Fars ) Ka 1 Lale yanaklı, yanağı lale gibi kırmızı olan 2 Türk müziğinde mürekkeb bir makam![]() LÂLEVEŞ: (Fars ) Ka - Lale gibi![]() LÂLEZAR: (Fars ) Ka - Lalelik, lale yetişen yer, lale bahçesi![]() LÂMİ: (Ar ) Er - Parlayan, parıldayan parlak - Lamii: 1472-1532 yılları arasında yaşayan Türk edebiyatında haklı bir ün kazanmış mutasavvıf ve sanatkar![]() LÂMİA: (Ar ) Ka - (bkz Lami)![]() LÂMİH: (Ar ) Er 1 Hz Nuh'un erkek kardeşi 2 Parlayan, parıldayan, parlak![]() LÂMİHA: (Ar ) Ka - (bkz, Lamih)![]() LAMİNUR: (Ar ) - Nur saçarak parlayan - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LÂNAZİR: (Ar ) - Eşsiz, benzersiz -Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LANE: (Fars ) Ka - Yuva, ev, aşiyan![]() LÂSİF: (Ar ) Er - Parlayan, parlayıcı![]() LÂTİF: (Ar ) Er 1 Allah'ın isimlerindendir 2 Yumuşak, hoş, güzel, nazik 3 Bütün inceliklere vakıf -"abd" takısı alarak kullanılabilir (Abdüllatif)![]() LÂTİFE: (Ar ) Ka - Güldürecek, tuhaf ve güzel söz ve hikaye şaka![]() LÂTİME: (Ar ) Ka - Misk, güzel koku![]() LAVANTA: (İtal ) Ka - Lavanta çiçeğinden elde edilen güzel koku![]() LÂYEZAL: (Ar ) - Zevalsiz, bitimsiz - Erkek ve kadın adı olarak kullanılabilir![]() LÂYİH: (Ar ) Er 1 Parlak, parlayan 2 Aşikar, meydanda, hüveyda 3 Hatıra gelen![]() LÂYİHA: (Ar ) Ka 1 Düşünülen bir şeyin yazı haline getirilmesi 2 Tasarı![]() LÂYİK: (Ar ) Er - Yakışan, yakışıklı![]() LÂZIM: (Ar ) Er - Gerekli şey Gerekçe![]() LÂZIME: (Ar ) Ka - (bkz Lazım) LEÂL: (Ar ) Ka - İnciler![]() LEBABE: (Ar ) Ka - Akıl sahibi olma![]() LEBÂBET: (Ar ) - Akıllılık, zeyreklik - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LEBİB: (Ar ) Er - Akıllı, zeki, fatin LEBİBE: (Ar ) Ka - (bkz Lebib)![]() LEFİF: (Ar ) Er - Durulmuş sarılmış![]() LEMA: (Ar ) - Pırıltı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LEMAN: (Ar ) Ka - Parlama, parıltı![]() LEMARİZ: (Fars ) - Parlayan, parıldayan - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LEMEAT: (Ar ) Ka - Parıltılar![]() LEMEHÂT: (Ar ) Ka - Bir defa bakışlar, bir göz atışlar![]() LEMİ: (Ar ) Er - (bkz Leman)![]() LEMYEZEL: (Ar ) 1 Zail olmaz, baki, kalıcı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LERZÂN: (Fars ) Ka - Titrek, titreyen![]() LERZE: (Fars ) Er - Titretme![]() LERZENDE: (Fars ) Ka - Titreyen, titrek![]() LETAFET: (Ar ) Ka 1 Latiflik, hoşluk 2 Güzellik 3 Nezaket 4 Yumuşaklık![]() LEVAMİ: (Ar ) - Parlamalar, nurlar![]() LEVEND: (İtal ) 1 Osmanlı donanmasında vazifeli asker denizci 2 Eskiden Venedikliler'in şark memleketlerinden maaşla topladıkları denizciler 3 Yakışıklı, boylu poslu kimse 4 Atak, gözü pek, hareketli ve çevik![]() LEVNİZ: (Ar ) Er 1 Renk, boya, yüz 2 Nevi, çeşit, Türk![]() LEVZİ: (Ar ) 1 Badem biçiminde olan 2 Bademle ilgili - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LEVZİYYE: (Ar ) Ka 1 (bkz Levzi) 2 Badem erik, kayısı vişne, kiraz ve benzer meyvelerin içinde anıldıkları grup![]() LEYAL: (Ar ) Ka - Geceler![]() LEYÂN: (Fars ) Ka - Parlayan, parlayıcı, konforlu, lüks hayat![]() LEYFUNNUR: (Ar ) - Geceyi aydınlatan nur, ışık![]() LEYLÂ: (Ar ) 1 Çok karanlık gece 2 Arabi ayların son gecesi 3 Leyla ile Mecnun hikayesinin kadın kahramanı![]() LEYLÂK: (Ar ) 1 Zeytingillerden hoş kokulu salkım şeklinde mor ve beyaz renklerde çiçek açan bir bitki ve bitkinin çiçeği![]() LEYS: (Ar ) 1 Yokluk 2 Arslan, esed, haydar, gazanfer, şir![]() LEZİR: (Fars ) - Akıllı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LİSAN: (Ar ) 1 Dil 2 Konuşulan dil - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır![]() LİVA: (Ar ) Er 1 Bayrak 2 Mülki idarede kaza-vilayet arasında bir derece, sancak 3 Tugay 4 Tuğgeneral 5 Livai saadet, Liva-i şerif Hz Muhammed (s a s)'in bayrağı Livaü'l-Hamd: Muhammed ümmetinin mahşer günü altında toplanacakları bayrak Makam-ı Ahmedi![]() LİYÂKAT: (Ar ) Ka 1 Layık olan,değerlilik, yararlılık 2 İktidar, hüner, fazilet![]() LOKMAN: (Ar ) Er 1 Eski kavimlerde, ahlaki öğütler veren hekim 2 Kur'an-ı Kerim'de bir sure adı![]() LULUBAR: (Ar ) Ka - İnci yağmuru![]() LUT: (Ar ) Er 1 Hz İbrahim'in peygamber yeğeni 2 Kendisine itaat etmeyen ve eşcinsel olarak yaşamayı adet edinmiş olan Sodom ve Gomorrah halkına gelmiştir Hanımı da helak olanlar arasındadır Lut (a s ) Kur'an'da adı geçen peygamberlerdendir![]() LÜBBETÜLAYN: (Ar ) Ka - Göz bebeği![]() LÜTFİ: (Ar ) Er - Hoşluk, güzellik, iyi davranış![]() LÜTFİYE: (Ar ) Ka - (bkz Lütfı)![]() LÜTFULLAH: (Ar ) Er - Allah'ın lütfü Allah'ın iyi, hoş ve letafet sahibi kıldığı kişi demektir
|
|
|
|