![]() |
Mendel Kanunları |
![]() |
![]() |
#1 |
90burcu
|
![]() Mendel KanunlarıArk bana mendel kanunları vee bu kanunun neden kabul edildiği ile ilgili bilgi lazımm şimdiden tşklerr |
![]() |
![]() |
![]() |
Kalıtım ve Mendel Yasaları |
![]() |
![]() |
#2 |
puslu
|
![]() Kalıtım ve Mendel YasalarıKALITIM VE MENDEL YASALARI Bireyin iç ve dış özelliklerini kazandığını,ana babasına veya yakınlarına neden benzediğini ve doğadaki canlı çeşitliliğinin nedenini inceleyen bilim dalına GENETİK denir ![]() • KALITIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR FENOTİP:Canlının dış görünüşüdür ![]() ![]() ![]() ![]() GENOTİP:Bir canlının sahip olduğu genlerin toplamıdır ![]() Harfler ile gösterilir ![]() Canlıda görülen bir karakter için iki gen bulunur ![]() ALEL GEN denir ![]() HOMOZİGOT (Arı döl):Bir özellik için ana babadan ayni genleri alan birey, O özellik yönünden HOMOZİGOT olur ![]() HETEROZİGOT(Melez):Bir özellik için ana babandan farklı genleri alan birey o özellik yönünden HETEROZİGOT yani melezdir ![]() ALEL GEN:biri anneden,diğeri babadan gelen genlerdir ![]() Baskın (DOMİNANT) Gen: Hem HOMOZİGOT hem de HETEROZİGOT durumunda FENOTİPTE kendini gösteren gendir ![]() ![]() Çekinik (RESESİF) Gen: Yalnız HOMOZİGOT durumunda kendini gösteren gendir ![]() ![]() ![]() MENDEL YASALARI: Mendel 1860 yılında bu yasayı bulmuştur ![]() ![]() ![]() 1 ![]() Aynı karakter yönünden homozigot baskın ve homozigot çekinik genotipe sahip iki bireyin çaprazlanası ile olusan döllerin hepsi melez ve birbirine benzer olu ![]() ![]() 2 ![]() Birinci dölün (F1) görünüşü baskın olana benzer,çekinik karakter kendini göstermez ![]() 3 ![]() Melez iki döl kendi aralarında çaprazlanır ise (F1 ![]() ![]() ![]() EŞEYE (CİNSİYETE) BAĞLI KALITIM Eşeyli üreyen canlıların toplam kromozom sayısının bir çifti eşey kromozomu (cinsiyet kromozomu) diğer kısmı ise vücut kromozomudur ![]() İnsanda 46 kromozomun 44 tanesi vücut kromozomu,2 tanesi eşey kromozomudur ![]() ![]() MENDEL VE KANUNLARI ( yasaları ) MENDEL DENEYLERİ Karakterlerin dölden döle geçtiğini bilimsel kurallarla ortaya koymuştur ![]() ![]() • Çok sayıda ana–baba kullanarak, aynı anda çok sayıda oğul döl sağlayıp incelemiştir ![]() • Matematik bilgiyi biyolojiye transfer ederek, oğul dölün görünüş bakımından dağılımını saptamıştır ![]() • Bir ya da daha çok özelliğin dölden döle geçişini inceleyip matematiksel sonuçlar çıkarmıştır ![]() • Kolay yetişmeleri ve kısa sürede döl vermeleri • Birçok varyasyonunun (uzun–kısa, sarı, yeşil, ![]() ![]() ![]() • Tam çiçek olmaları (erkek ve dişi organ aynı zamanda olgunlaşır ![]() • Taç yaprakların üreme kısmını kapatarak ancak insan yardımı olmadan çapraz tozlaşma yapamamaları MENDELİN KALITIM YASALARI Mendel 1857 yılında bezelyelerle yaptığı çalışmalar sonucunda kalıtım yasalarını bulmuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() BAĞIMSIZ AYRILMA YASASIF 1 dölü (melezler=monohibrit) çaprazlanırsa melezin ana ve babasına ait özellikler belirli oranlarda ortaya çıkar ![]() • Bir bireyin resesif görünüşlü olması için ancak homozigot olması gerekir ![]() • Bir bireyin dominant görünüşlü olması için böyle bir koşul yoktur ![]() ![]() • F1 döllerinin çaprazlanmasından (kendileşme) 3 : 1 fenotip (dış görünüş) oranının çıkmasından Mendel'in çıkardığı sonuçlar oluşmuştur ![]() 1 ![]() ![]() 2 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 3 ![]() ![]() 4 ![]() ![]() ![]() 5 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kendileşme (kendileme) : Gen toplamları aynı olan bireylerin çaprazlanmasıdır ![]() Genotip : Bir ya da daha çok karakter bakımından gen dizilişidir ![]() Homozigot genotip : Ana ve babadan gelen alel gen çiftinin ikisi de aynıdır ![]() Heterozigot (melez) genotip : Ana ve babadan gelen alel genler farklı yönde etkilidir (Aa, AaBb) ![]() ![]() • Önce çaprazlanacak bireylerin genotipleri yazılır ![]() • Genotiplerinin oluşturacağı gametler yazılır ![]() • Gametlerde her gen çiftinin yarısı kadar gen bulunmalıdır ![]() • Bir gen çiftindeki alel genlerin farklı gametlere geçmesine SERBEST AYRIŞIM KURALI denir ![]() • Çaprazlamada son evre gametlerin birleştirilmesidir ![]() ÖZELLİKLERİN BAĞIMSIZ KALITIMI YASASI Mendel I ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Burcu bir tek bunu bulabilim umarım işine yarar ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
#3 |
puslu
|
![]() Avusturyalı botanikçi ve papaz Gregor MENDEL, günümüzün popüler bilimi olan genetik biliminin, babası olarak kabul edilir ![]() ![]() ![]() O tarihlerde DNA, kromozom, mayoz bölünme gibi kavramlar henüz gün ışığına çıkmadığı halde Mendel’in sadece Fenotipik (gözlenebilen) karakter ayrılıklarına göre değerlendirmeleri, son derece doğru biçimdedir ![]() Çalışmaları ve keşifleri yaşadığı dönem içinde hiçbir ilgi uyandırmamış ve kimse önemini fark etmemişti ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mendel’in, çaprazlama deneyleri için özellikle bezelye bitkisini tercih etmesinin, nedenleri vardı ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Çaprazlama; genetikte, hayvanlarda çiftleştirme, bitkilerde tozlaştırma şeklinde organizmalar arasında yapılan kontrollü döllenme çalışmalarıdır ![]() Asırlar boyunca, kalıtımın, çocuklarda, anne ve babanın karakterlerinin bir karışımı olarak ortaya çıktığına inanılmıştı ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Çaprazlama işleminin pratikte nasıl olduğunu anlatmadan önce bazı temel noktaları hatırlatmak istiyorum ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Kalıtsal molekülde (DNA) bulunan ve canlının karakterlerinin belirlenmesinde rol oynayan kalıtsal birimlere gen adı verilir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Mendel, fenotipik karakterlerin çaprazlanması sırasında alleleri, alfabenin bir harfi ile simgelemiştir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Saf soylara (arı ırk) ait sarı bezelye tohumları SS, yeşil bezelye tohumları ise ss olarak gösterilir ![]() ![]() ![]() ![]() Mendel’in 1 ![]() P: SS (anne) * ss (baba) kromozom sayısı:2n Bu karakterler çaprazlanır G: S S s s kromozom sayısı: n Muhtemel allelleri göstermektedir ![]() F1: Ss Çaprazlama sonucu oluşan karakter sarı renk tohumdur ![]() Birbirlerinden belli bir karakterin farklı iki çeşidiyle ayırt edilen (iki allel) iki saf soyun, aralarında çaprazlanması sonucu , F1 dölünde, ana ve babadan yalnız birine benzeyen homojen bireyler ortaya çıkar ![]() Mendel bu bulgulara göre şu açıklamaları yaptı ![]() • Belli bir karakteri belirleyen kalıtsal belirleyiciler vardır ![]() ![]() • Her ergin bireyin hücrelerinde bir karaktere ait 2 belirleyici (2 allel) bulunmaktadır ![]() ![]() • Kalıtsal belirleyiciler gamet hücreleri aracılığı ile dölden döle nakledilir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() • Bireylerin ilk hücresini (zigotu) oluşturmak üzere eşey hücrelerinin birleşmesi tamamen rastlantıya bağlıdır ![]() F1 döllerin kendi aralarında çaprazlanmasıyla elde edilen döl F2 dölüdür ![]() ![]() P: Ss * Ss F1 döller kendi aralarında çaprazlanır ![]() G: S s S s Eşey hücrelerine taksim edilen muhtemel alleler ![]() F2: G S s S SS Ss s Ss ss ¼ SS: 2/4 Ss : 1/4 ss Oranları hiç bir zaman değişmez ![]() 3 : 1 Sarı renkli tohumların yeşil renklilere oranıdır ![]() Mendel’in ilk çalışmaları, fenotipik olarak tek bir özelliği farklılık gösteren bezelye tohumlarını (Örneğin AA ve aa) çaprazlamaktı ![]() ![]() Birden fazla fenotipik farklılık gösteren tohumların çaprazlanmalarında sonuçlar ne olacaktı? Farklı gruptaki allellerin döllere geçişi sırasında birbirlerini etkilemeleri söz konusu muydu? Bu sorulara cevap olabilecek fenotipik iki karakteri olan bezelye tohumları ile çaprazlama çalışmaları yapıldı ![]() ![]() ![]() ![]() Mendel’in 2 ![]() DDSS (dişi) * ddss (erkek) D D S S d d s s Muhtemel alleller DdSs Düzgün sarı P: G: F1: F1 dölünde fenotipik olarak düzgün ve sarı karakterler gözlenmesine karşın, genotipik olarak resesif karakterler mevcuttur (buruşukluk ve yeşillik karakterleri) ![]() ![]() Mendel, tabloda verdiğimiz çaprazlama sonucu elde edilen F1 tohumlarını bir sene sonra ekti ve bitkilerin kendi kendine döllenmesine izin verdi ![]() ![]() ![]() ![]() Karakterler kendi aralarında incelendiğinde, tohum biçimlerine göre (315+108) 423 düzgün, (101+32) 133 buruşuk ( 3:1 ), tohum rengine göre de (315+101) 416 sarı, (32+108) 140 yeşil ( 3:1 ) oranları ortaya çıkar ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Fenotipik olarak 4 farklı karakter gözlemlenmesine karşın genotipik 16 kombinasyon mümkündür ![]() DdSs (dişi ) * DdSs(erkek) F1 tohumları kendi aralarında çaprazlanır ![]() DS Ds dS ds DS Ds dS ds Muhtemel alleller P: G: Dişi ve erkek alleler (G) DS Ds dS ds DS DDSS DDSs DdSS DdSs Ds DDSs DDss DdSs Ddss dS DdSS DdSs ddSS ddSs ds DdSs Ddss ddSs ddss F2: Genotipik 16 çeşit döllün fenotipik oranları : Fenotip : Genotipik kombinasyonları : 9/16 DS(düzgün-sarı) (DDSS,DDSs,DdSS,DdSs) 3/16 Ds(düzgün-yeşil) (DDss,Ddss) 3/16 dS(buruşuk-sarı) (ddSS,DDSs) 1/16 ds(buruşuk-yeşil) (ddss) 1902 yılında hücre biriminde mendel yasaları derinlemesine araştırılmış ve geliştirilmiştir ![]() ![]() Karakterlerin mendel yasalarına uygunluk gösterecek şekilde bir dölden diğerine geçmesine Mendelizm denir ![]() ![]() ![]() İnsanlarda mendelizm, kuşaklar boyu meydana gelmiş evliliklerin dikkatle incelendiği soyağaçları oluşturularak araştırılır ![]() ![]() ![]() Mendel, yaptığı araştırma çalışmalarında, kuşaktan kuşağa aktarılırken fenotipler arasındaki farkın kolayca ayırt edilebildiği karakterleri tercih etmiştir ![]() Bireylerin boyunu belirleyen karakterlerin belirgin çeşitleri yoktur ![]() ![]() ![]() Deri renginin kalıtımını ele alacak olursak, bir beyaz ile bir zenci bireyden doğmuş olan melez çocukların deri rengi, ana ve babalarının deri rengi arasında bir ara renk olur ![]() ![]() ![]() İnsanlarda, benzer olarak bilinen en iyi örnek A,B,O kan gruplarıdır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Varolan her karakterin bir yada daha fazla allel tarafından belirmesinin yanı sıra alleller arasındaki etkileşimlerde yeni karakterlerin oluşumuna neden olur ![]() ![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
![]() |
#4 |
90burcu
|
![]() çok teşekkür ederim puslu hemen bulabileceğini düşünmüodum sınavım yarın çünkü:) |
![]() |
![]() |
|