Prof. Dr. Sinsi
|
Uydu Reciever
Ölçü Nedir?
Ölçü, dejenerasyonsuz, belirleyici bir kurala göre herhangi bir şeye sayısal bir değer atanmasıdır Başlı başına bir disiplin olan ölçü, teknik bilginin en temel ve zorunlu uzantısıdır, ve ölçüsüz herhangi bir teknoloji de düşünülemez Metodolojisi, cetvelleri(nominal, ordinal, interval, rasyo), sistemleri (ingiliz, metrik), her konuya özel birimleri ve sembollleri vardır Burada sadece uluslararası standartlık kazanmış olan ve hepimizin bilmesi gereken ifade kuralları, katsayılar ve birimler tanıtılacaktır
Bir ölçü nasıl ifade edilir?
Bir ölçü ifadesinde önce büyüklük sayısının ardından katsayısı ve birimine has "k" , "g" gibi özel bazı sembolleri yer alır
Bir ölçü ifadesi, bir sayının ardından genellikle o büyüklüğün tamamlayıcı ifadesi olan bir çarpım faktörünün sembolü ve kullanılan esas ölçü biriminin sembolünden oluşur Örneğin "2 kg" dediğimiz zaman bu ifade "iki, bin, ve gram" olmak üzere üç ayrı tanımdan oluşmaktadır Bu sayı ve sembollerin kullanılışı için tam olarak belirlenmiş sentaks kuralları bulunmaktadır
Sayı değerini yazarken kullanılacak ondalık işareti türkiyede ve bazı avrupa ülkelerinde "," virgül olmasına karşın, ingilizce konuşulan çoğu ülkede " " noktadır(bizde de nokta kullanılmasında yarar var) Çok sıfırlı sayılar yazılırken "000" binerli haneleri birbirinden ayırmak için de tersine virgül kullananlar nokta, nokta kullananlar virgül kullanmaktadır Bu durumun yolaçtığu karışıklığı önleyecek şey yeni uluslararası metrik sistem (SI) tarafından öngörüldüğü gibi "000 000" şeklinde arada boşluk kullanılmasıdır
Uluslararası Sistemin öngördüğü bir başka standart da 10'un katları olan üslü sayıların ifade edildiği bilimsel notasyonda, üs sayısının 3'ün katları olarak kullanılmasıdır Örneğin dünyanın güneşe mesafesini ifade ederken "yaklaşık 1 496 x 108 km yazmak yerine 149 6 x 106 km, yazmak daha doğru olacaktır Bu kural metrik birimler için kullanılan ön-ek'lerin(katsayıların) yapısına da uymaktadır
Son kural olarak uluslararası metrik sisteme göre kısaltmalardan veya birim sembollerinden sonra nokta veya "ler" eki konmaz
Katsayı Ön-ekleri
Standartlaştırılmış uluslararası (SI) birimlerinin geniş çapta her türlü duruma uygulanabilmesini sağlamak üzere 1991 yılında yapılan Ağırlıklar ve Ölçüler 19 Genel Konferansı metrik katsayı öneklerini 1024den, 10-24 'e (yotta'dan yokto'ya) kadar genişletti
Soldaki tabloda terimleri, sembolleri, değerleri, türkçe isimleriyle verilen bu katsayılardan myria(104) SI standardı kabul edilmemiş demode bir terimdir Standart katsayılar ilk üç'ten sonra üçer üçer artarak, 24'e kadar(septilyon) gitmektedir (Bu kadarı tüm katsayı gerekleri için fazlasıyla yeterlidir O nedenle septilyon'dan daha büyük sayılara verilen isimler halen uluslararası standartlık kazanmamıştır )
10 sayısının pozitif katlarının sembollerinin büyük harfle, negatif katlarının küçük harfle yazılacağı şeklindeki yaygın inanış (soldaki tablodan da anlaşılacağı gibi) kilo- (k-), ve deka- (da-) için doğru değildir (Diğer tümüne uymaktadır)
Hekto-, deka-, desi-, santi- ön-ekleri günlük hayatta yaygın olarak kullanılmasına karşın genel olarak bilimsel çalışmalardaki ifadelerde pek kullanılmazlar Bazı bilim adamlarının inandıklarının aksine bu ön-ekler SI tarafından izin verilen standart ön-eklerdir
Katsayı ön-ekinin arkasından gelen birim adının sesli harfle başlamasının söylenme güçlüğü yaratması halinde ön-ekin son harfi okunmaz Örneğin hektoar denmez hektar denir, megaohm denmez megohm denir Ama miliamper denilebilir
Bilgisayar terminolojisinde 2'nin katlarından sözedilirken metrik ön-ekleri kullanma adeti ortaya çıktı Örneğin bir kilobit 1000 bit değil de genelde 210 = 1024 bit olmakta, bu da pratikte çeşitli karışıklıklara yol açmaktadır Bunun önüne geçmek gayretiyle 1998 yılında Uluslararası Elektroteknik Komisyonu, 2'nin katları için yeni ön-ek terimleri tanımladı Bunlar şöyledir:
kibi- Ki- 210 = 1 024
mebi- Mi- 220 = 1 048 576
gibi- Gi- 230 = 1 073 741 824
tebi- Ti- 240 = 1 099 511 627 776
pebi- Pi- 250 = 1 125 899 906 842 624
exbi- Ei- 260 = 1 152 921 504 606 846 976
Komisyonun koyduğu kurala göre metrik ön-ekler bilgisayar terminolojisinde ancak diğer alanlarda kullanıldığı gibi, örneğin, 5 gigabyte (GB) ancak tam 5 000 000 000 byte ifade edilmek istendiğinde kullanılacak, eğer kasdedilmek istenen 5 368 709 120 byte ise o zaman ön-ek 5 gibibyte (GiB) şeklinde kullanılması gerekecektir (Bu kuralın akibeti henüz belli değil Çünkü bu IEC ikili ön-ekleri pek benimsenmedi ve benimseyip kullanan henüz çok az )
Metrik Sistem
Bugün global standart haline gelmekte olan metrik sistem 1790'lardaki fransız devrimi sırasında avrupada kullanılan geleneksel ağırlık ve ölçü sistemlerinin yarattığı karmaşa ve çelişkilere bir son vermek amacıyla tasarlanmıştı Ondan önce uzunluk, arazi ve ağırlık ölçü birimleri sadece ülkeden ülkeye değil, bir ülke içindeki bir bölgeden diğerine de farklılıklar göstermekteydi Küçük krallıkların birleşmesiyle ortaya çıkan devletlerde karmaşa daha da büyüdü Tüm avrupadaki tacirler, bilim adamları ve eğitimli kimseler her tarafta geçerli olacak ortak bir sistemin gerekli olduğu görüşünde birleşmekteydiler, ancak bu derece radikal bir değişikliğin uygulanabilmesi ancak fransız ihtilali sırasındaki topyekün bir ayaklanma ortamında düşünülebildi
Metrik sistem zaman ve açı ölçümü dışındaki tüm geleneksel yerel birimleri aşağıdaki üç koşulu sağlayan birimlerle değiştirmektedir:
(1) Her türlü miktar için uluslararası birimler sisteminde tam olarak tanımlanmış olan tek bir birim kullanılmaktadır
(2) Daha büyük ve daha küçük birimlerin ifadesi için tanımlanan birimlerin önüne yukarıda listesi verilen katsayı ön-ekleri konulmaktadır Bu ön-ekler daima on sayısının katları halinde olduklarından metrik birimler onlar, yüzler, binlerle çarpılıp bölünmektdir Örneğin mili=1/1,000, santi=1/100, desi=1/10, deka= 10, hekto= 100, ve kilo= 1,000 'dir
(3) Bu birimler oranlı tanımlanmış ve birbirleriyle rasyonel bir şekilde oranlı olarak ifade edilmektedirler
Metrik birimler, daha önceki geleneksel birimlerden farklı olarak zarif bir şekilde tanımlanmışlardı Yeryüzünün kendisi bir ölçü cetveli olarak kullanılmış, " 1 metre" ekvatordan Kuzey kutbuna olan uzaklığın 10 milyonda biri olarak tanımlanmıştı Litre bir desimetrenin kübü olan hacim, kilogram da bir litre saf suyun ağırlığıydı (Aslında tam da böyle değildir, ancak o zamanki bilimsel metodlar bu miktarları çok hassas olarak ölçebilmeye uygun değildi Yine de gerçek metrik birimler tasarımlarına oldukça yakın düştü )
Metrik sistem ilk olarak 1791 yılında önerilmişti 1795 yılında Fransız Devrim Konseyi tarafından onaylandı, ve ilk metrik standartlar (standart boyda bir metre çubuğu ve bir kilogram çubuğu) 1799 yılında benimsendi Başlangıçta bu sisteme epey direnişler oldu Fransada 1837 yılına gelininceye kadar da kullanılması mecburi yapılamamıştı Metrik sistemi mecburi yapan ilk ülkeler Belçika, Hollanda ve Lüksemburg(1820) oldular
1850'lerde bilim adamları, mühendisler ve iş adamları arasında uluslararası bir ağırlık ve ölçü sisteminin getirilmesi konusunda kuvvetli bir yönelim baş gösterdi Bilimsel ve teknolojik devrim hayli yol almış, global bir ekonomi ortaya çıkmaya başlamış, bir örnek ölçüm gereksinimi apaçık algılanır olmuştu Dahası, ortalıktaki tek gerçek seçenek de metrik sistemdi Bunun tek olası rakibi İngiliz emperyal sistemi ise Britanya imparatorluğu ile öylesine içiçe idi ki, Amerikalılar bile bunu kabul etmiyorlardı Kaldı ki ingilizce konuşulmayan diğer ülkelerde kabul edilsin
1850 ile 1900 yılları arasında metrik sistem hızlı gelişme gösterdi Tüm avrupaya (Britanya hariç), Latin Amerikaya ve dünyanın diğer ülkelerine yayıldı Bilimin dilinin anahtar bir aksamı olarak sıkıca yerleşti
1870'lerde Fransızlar önemli bir karar vererek sistemin kontrolunu uluslararası bir kuruluşa bıraktılar 1875 yılında önde gelen endüstri toplumlarının neredeyse tamamı(ABD dahil ancak İngiltere hariç) "Metre" antlaşmasını imzaladılar Bu antlaşma ile halen Uluslararası Birimler Sistemi olarak bildiğimiz şeyi güne kadar getiren uluslararası "Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu"nun kuruluşu sağlandı Ayrıca bu kuruluş sayesinde dünyaya metrik standartların kopyeleri dağıtıldı, sürekli danışma olanağı ve Ağırlıklar ve Ölçüler Genel Konferansını yaptığı toplantılar aracılığıyla sistemin periyodik olarak revizyon ve iyileştirilmesi sağlandı Genel konferansların 21'incisi 1999 ekiminde yapıldı
Britanya ve ABD'deki sürekli karşı çıkmalara karşın 1875 'den bu yana bilim ve uluslararası ticaret alanında metrik sistemin zaferi güvence altına alınmıştı Aslında metrik sistem de önceleri yürürlüğe girdiği tüm ülkelerde halk tarafından reddedilmişti İnsanlar dünyayı görüş ve kontrol tarzlarının bir parçası olan ve alışkın oldukları ölçü biriminden vazgeçmek istemiyorlar O nedenle bu değişikliğin rahatsızlık verici olması doğal ABD dışındaki tüm ülkelerde bu engel global ekonomik sisteme entegre olabilme zorunluluğu nedeniyle, ekonomik gereklerden dolayı aşılabilmişti ABD'de bile ekonomik gereklilikler nedeniyle bir alanın ardından diğerinde sürekli olarak metrik siteme dönüşüm gerçekleştirilmektedir
Metrik sisteme geçilmesine karşı çıkan Amerikalılar bu sistemin soyut ve entellektüel olduğu, fazladan birsürü hesaba gömülmek zorunda bırakabileceği savıyla karşı çıkıyorlar Bu gerçek değildir Metrik sistem Fransada neredeyse ikiyüz yıldan bu yana, kıt'a avrupasının geri kalan kısmında ise en az bir yüzyıldan bu yana geleneksel olarak kullanılmaktadır Dünyanın geri kalan kısmında da en az bir iki nesilden bu yana bu sisteme geçilmiş durumdadır Dünyadaki insanların ezici çoğunluğu halen bir kilometrenin ne kadar bir mesafe olduğunu, bir litrenin ne kadar hacmi, kilogramın ne kadar bir ağırlığı ifade ettiğini biliyorlar Çünkü bu ölçüler ABD'de kullanılan mil, galon ve pound gibi dünyadaki geri kalan insanların çoğunun günlük hayatına girmiş ölçü birimleridir
Metrik birimlerin çarpıp bölerek başka birimlere dönüştürülmesi gereken ülkeler sadece Britanya ve ABD Aslında bu dönüştürme formullerinden tümüyle kurtulmanın tek yolu da metrik sistemi benimsemekten ibaret Çünkü İngiliz ve Amerikalılar bu birimleri kullanmayı sürdürdükçe dönüştürme işleminin de nasıl yapıldığını sürekli bimeleri gerekecek
Kısaltma veya Sembollerin kullanılışı
Uluslararası birim standardı (SI)'de kısaltmalar yoktur, semboller tanımlanmıştır Birim sembolleri kısaltmalar için geçerli olan gramer kurallarını izlemez, matematik kuralları vardır
Bir sembolün ardından (cümle sonuna gelmesi hariç) hiçbir zaman nokta konulmaz Çoğul eki vs eklenmez
Semboller genel olarak büyük harfle yazılmazlar Sadece birinin isminden gelen semboller büyük harfle yazılır Örneğin "watt"'sembolü W harfi, "ampere" sembolü A büyük harfle yazılırlar çünkü bilim adamlarının isimlerinden gelmektedirler Bir sembolün büyük harfle yazılıp yazılmaması çok önemlidir Çünkü küçük harf olunca başka, büyük olunca başka birimleri ifade edebilirler Örneğin "t = ton" olmasına karşın, "T=Tesla" dır Tek istisna Litre için küçük "l" harfi yerine büyük "L" harfinin kullanlabilmesidir "l" karakteri "1" sayısıyla kolayca karıştırılabildiği için buna izin verilmiştir
Üslü yazılırken 2 ve 3 daima "kare" ve "küp" anlamında kullanılmaktadır Örneğin daima kilometrekare = km2 olarak yazılır
İki sembolün çarpımının yeraldığı bir ifadede iki sembolün arasına yükseltilmiş (yarım harf yüksekliğinde) bir nokta konulur Bu yapılamadığında boşluk bırakmak da kabul edilebilir Ama iki sembol hiçbir zaman boşluksuz birbiyle yanyana yazılmaz Örneğin Amper Saat = A·h olarak yazılır Mecbur olunduğunda A h olarak da yazılabilir Ama hiçbir zaman "Ah" veya " amp sa" şeklinde yazılamaz
"![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif) ![frmsinsi.com](images/smilies/frmsinsi.gif) başına" anlamında bölü (slash (solidus) = / ) simgesi kullanılır Ancak, sembol başına tek bölü işareti kullanılabilir Örneğin "ivme" için kullanılan uluslararası (SI) birimi " m/s2 " olarak yazılır Negatif üsler kullanılarak da (m/s2 = m·s-2 ) şeklinde yazılabilir Okur iken saniyede metre bölü saniye denmesine karşın "m/s/s" şeklinde yazılamaz
Semboller ardından geldikleri sayıya bitişik olarak yazılamazlar, arada boşluk bırakılmalıdır Örneğin, 5 kilogram ifadesi 5 kg, yazılır 5kg yazılmaz
Kimi yerel geleneksel ifadelerde ve geleneksel ingiliz sisteminde resmi sembol ve kısaltmalar yoktur O nedenle çeşitli birimler için farklı semboller kullanılabilmektedir Bazen bu birimler uluslararası metrik sembollerle çakışma da yaratabilmektedir Örneğin "A" ingilizcede "amper" yerine değil kimi zaman "Ar" (alan ölçü birimi) yerine kullanılabiliyor
Bu yazıda bizim öngördüğümüz kullanım birimlerin her zaman uluslararası (SI) kurallarına uygun olarak kullanılmasıdır Aksi halde kimi zaman geleneksel ingiliz ifadesinin kimi zaman uluslararası sembollerin kullanılması tutarsızlık ve karışıklık yaratacaktır
İngiliz sisteminde birim sembollerinin büyük veya küçük harf yazılmasına ilişkin hiçbir kural getirilmemiştir Kimileri oradan gelen alışkanlıkla metrik sistemde de bunu uygulayabilmektedir Örneğin eğer 10 mililitre kasdederek "10 ML" yazarsanız bu 10 megalitre anlaşılacaktır Bu bazen standart ingilizce sözlüklerde bile yanlış ifade edilmektedir Btu = BTU yazılabilmektedir Çoğu zaman " / " yerine " p = per " kullanılabiliyor(Örn Mph) "Kare = 2 " yerine "sq" veya "s" (square) ifadesinin yeraldığını, küp 3 yerine "cu" veya "c" görebiliriz lbf/in2 doğrusudur, lb/in2 de yazılabilir, ancak bunun yerine "psi" yazılması doğru değildir Geleneksel olarak yazdıkları CFM ifadesi(dakikada feet küp debi) çoğu kimse tarafından anlaşılamamaktadır (Halbuki ft3/min yazılması halinde kolayca anlaşılır olmaktadır) Uluslararası standarda uygun ifadelerle yazılmamış olması bir ölçünün anlaşılabilirliğini sıfıra indirebilir
Türkçe sembol ve kısaltmalar kullanıldığında da aynı sorunlarla karşılaşmaktayız Saat = sa, Saniye = sn kullanımları çoğu kimse tarafından aynı ifade içinde yerlisi olmayan yabancı (saat = h, saniye = s ) sembollerle birlikte kullanılabilmektedir Türkiyede kabul edilen uluslararası (SI) birimleri olduğuna (ve tüm birimleri kapsayan yerli bir alternatif sistemimiz de olmadığına göre) ölçü ifadelerinde bazı birimlerin türkçe kullanmından da kaçınılması gerekecektir
Uluslararası ölçü birimleri sistemi (SI)
Dünyada metrik olsun olmasın mevcut tüm ağırlık ve ölçü sistemleri bir dizi uluslararası anlaşma ile uluslararası birimler sistemini destekleyecek şekilde birbirine bağlanmıştır Bu uluslararası sisteme SI denmektedir (Fransızca Système International d'Unités adının ilk iki harfinden geliyor) Buna temel teşkil eden anahtar anlaşma 1875 yılı 20 mayısında Paris'de imzalanan Metre Anlaşmasıdır 48 ülke bu anlaşmayı imzalamışlardır, ve ABD de bu orijinal belgeyi 1875 yılında imzalamış olan kurucu üyelerdendir
SI halen Paris'deki küçük bir ajans olan "Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu (BIPM = Bureau International des Poids et Mesures) tarafından idare edilmekte, ve her birkaç yılda uluslararası bir genel konferans (CGPM, Conférence Générale des Poids et Mesures) düzenlenerek güncelleştirilmektedir Bu konferansa tüm gelişmiş ülkelerden ve uluslararası bilimsel ve mühendislik organizasyonlarından temsilciler katılmaktadır 21'inci CGPM toplantısı 1999 ekiminde yapıldı Yirmiikincisi bu yıl(2003'de) yapılacak BIPM 'in web sitesinde belirttiği gibi "SI statik bir sistem değil, dünyanın sürekli artan ölçüm ihtiyaçlarına uygun olarak sürekli gelişen bir sistemdir "
SI'nin kalbi başka hiçbir birime bağımlı olmaksızın mutlak anlamda tanımlanmış olan kısa "temel terimler listesi"dir Bu temel birimler metrik sistemin MKS adı verilen kısmı ile tam uyumludur SI sistemindeki hepsi yedi tane olan temel birimler şunlardır:
Uzunluk birimi metre,
Kütle birimi kilogram,
Zaman birimi saniye,
Elektrik akımı birimi amper,
Sıcaklık birimi kelvin,
Madde miktarı birimi mol, ve
Işık şiddeti birimi candela
Diğer tüm SI birimleri bu temel birimlerin türevidirler ve cebirsel olarak bu temel birimler cinsinden tanımlanabilirler Örneğin, SI kuvvet birimi newton, "bir kilogramlık bir kütleyi bir metre bölü saniye kare ivme ile hareket ettiren kuvvet" olarak tanımlanmaktadır Yani newton kilogram metre bölü saniye karedir ve cebirsel olarak N = kg·m·s-2 şeklinde ifade edilmektedir Bu şekilde SI sistemine göre asıl birimlerden çıkartılan 22 tane türevsel SI birimi vardır Bunlar şöyledir:
Düzlemsel ve solid açılar için sırasıyla radyan ve steradyan;
Kuvvet için newton, ve basınç için pascal;
Enerji için joule, güç için watt;
Günlük sıcaklık ölçümü için Celsius derecesi;
Elektriksel ölçü birimleri: coulomb (elektrik yükü), volt (gerilim), farad (kapasitans), ohm (rezistans), ve siemens (kondüktans = iletkenlik);
Manyetizm ölçüm birimleri: weber (flux= manyetik akı), tesla (akı yoğunluğu), ve henry (endüktans);
Işık akısı birimi lümen, aydınlanma birimi lüx;
Muntazam sıklıktaki olayların frekans birimi hertz, radyoaktivite ve diğer gelişigüzel olayların sıklığı için becquerel;
Radyasyon dozu için gray ve sievert; ve
biyokimyada kullanılan katalitik aktivitenin birimi olarak da katal,
CGPM 'nin bu yılki toplantısında yeni birimler eklenebilir Katal'ın birim olarak tanımlanması CGPM'nin 1999 yılında yaptığı 21inci toplantısında kararlaştırılmıştı
Temel ve türevsel toplam 29 ölçü birimine ek olarak bazı diğer ilave birimlerin kullanılmasına da SI izin vermektedir :
Açı ölçüleri için geleneksel olarak kullanılan matematik birimleri (derece, arkdakika, ve arksaniye);
geleneksel sivil zaman birimleri (dakika, saat, gün, yıl);
günlük hayatta yaygın olarak kullanılan iki metrik birim: hacim birimi litre ve büyük kütleler için ton (metrik ton);
logaritma birimleri bel ve neper (ve onların katları mesela desibel); ve
Değerleri önemli fiziksel sabitleri ifade eden ancak metrik olmayan üç bilimsel birim: astronomik birim, atomik kütle birimi ya da dalton, ve elektronvolt
SI halen çeşitli alanlarda geleneksel olan metrik veya metrik olmayan bazı diğer birimlerin de kullanımına izin vermektedir Bu birimlerin kullanımı pek teşvik edilmemesine karşın, kullanıldıkları her belgede SI birimlerine dönüşümlerinin tanımlarıyla birlikte yer almalıdır CGPM'nin ilerideki toplantılarında kullanımı tümüyle kadırılabilecek olan bu birimler şunlardır:
denizcilikte ve meteorolojide geleneksel olarak kullanılan deniz mili ve knot;
arsa alan birimi olarak yaygın şekilde kullanılan ar ve hektar;
basınç birimi bar ve onun katları, yaygın olarak mühendislikte kullanılan kilobar, ile meteorolojide kullanılan milibar;
Fizikte ve mühendislikte kullanılan angstrom ve barn
Şimdilik SI yukarıdakilerin kullanımına izin vermekte, ancak onların dışındaki birimlerin ve onların katlarının kullanmına izin vermemektedir Özellikle de geleneksel ingiliz birimlerinin kullanımına izin verilmemektedir Örneğin "beygir gücü", ya da daha önceki CGS sisteminden cebirsel olarak türetilmiş erg, gauss, poise, stokes, ya da gal Bunlara ek olarak SI, torr, curie, kalori, veya rem gibi diğer geleneksel mühendislik ve bilimsel birimlerinin kullanımına da izin vermemektedir
Bazı bilimsel alanlarda SI ile kısmen uyumlu olan ancak SI'da yer almayan bazı birimler tanımlanmıştır Örneğin astronomi alanındaki jansky birimi buna iyi bir örnektir CGPM'nin ilerideki toplantılarınan birinde bu tür birimlerin de SI içine dahil edilmesi yüksek bir olasılıktır, ancak halen onaylı değildir Onaylı olmayan, ve onaylanmayacağı belli olan geleneksel ölçü birimlerinin hala uluslararası bilimsel ve ticari çevrelerde kullanılması hızla azalarak da olsa hala sürmektedir
Onaylanmış durumda bulunan ölçü birimlerinin katları için kullanılacak SI tarafından onaylanmış ön-ekler yukarıda verilmişti Bu ön-ek'ler listesi çeşitli defalarda genişletilerek en son 1991 yılındaki 19 CGPM toplantısında yotta- dan 1024 (bir septilyon), yocto- 10-24 (septilyon'da bir)'e kadar genişletilmişti SI bunların ikili tabana göre olan birimlerin ön-ek'leri olarak kullanılmasını onaylamıyor Örneğin "kilobit = 1024 bit" için kullanılamıyor İkili tabana göre olan birimler için Uluslararası Elektroteknik Komisyonu tarafından belirlenmiş olan ön-ekler yukarıda verilmişti
SI birimlerinin ifadesinde birer sembol kullanılır (kısaltma değildirler) Bu semboller kesin kurallarla belirlenmiştirler ve dünyanın her tarafındaki dillerde aynı olarak kullanılırlar Ancak, ülkelerin dillerine göre telaffuzlarında(ve yazılışlarında) farklılıklar olabilmektedir Örneğin ingilizlerin metre'yi türkçedeki gibi "metre" yazmalarına karşın amerikalılar ve almanlar "meter" diye yazarlar, italyanlar "metro", polonyalılar "metr" yazar Böylece, ülkeden ülkeye yazılışlarında ve okunuşlarında küçük farklar oluşmasına karşın esasları tüm ülkelerde tam aynıdır
Bu uluslararası kurallara uymadan yapacağımız ölçü tanım ve ifadeleri ulusal bazda dahi birbirimizi anlamamızı çok güç hale getirebilir
|