Doğal Afetler - Doğal Afetler Fırtına

Doğal Afetler - Doğal Afetler Fırtına
Doğal Afetler - Doğal Afetler Fırtına

Doğal Afetler - Fırtına
Fırtına
Vikipedi, özgür ansiklopedi

Fırtına bulutları

Fırtına rüzgarın hızlı bir şekilde esmesine denir Rüzgar hızı 27 knot üzerine çıktığında, yani 7 bofor ve üzeri olduğunda rüzgara artık fırtına denir

Denizde fırtına
Hızlı esen rüzgar kendi kuvvetinin yanında çevresini de etkiler Öncelikle estiği denizde veya okyanusta suları kabartarak büyük dalgalar oluşturur Fırtınaya yakalanan yelkenli tekneler, herhangi bir liman ya da marinaya sığınamayacak kadar açıktaysalar, fırtınaya hazırlık yapmaları gerekir Şiddetli rüzgara karşı yapılacak en etkili önlem, yelkene camadan vurmaktır Bunun anlamı yelkenin alanını küçülterek, rüzgardan daha az faydalanmaktır Bu şekilde rüzgarın tekneyi bayıltıcı etkisinin birazda olsa önüne geçilmiş olunur O da yetmiyorsa teknedeki ana yelken indirilir ve ön yelkenle (flok veya cenova) seyire devam edilir
Geceleyin seyir yapan yatlar ve tekneler şiddetli rüzgarlara yakalandıklarında tüm ekipte güvenlik çakarları bulunmalıdır Ayrıca ekip güvertede duruyorsa güvenlik bakımından herhangi bir yere bağlı olmaları tavsiye edilir Çünkü hem dalgalı, sert rüzgarlı bir denizde hem de geceleyin, suya düşen kişinin kurtarılması çok zordur Ayrıca fırtınalı havalarda tekne dalgalar veya sağnak yağmur sonucu su alır, bunu boşaltmak için gerektiğinde sintine motorlarını açık bırakmak gerekebilir Tabiki bazı fırtınalar şimşekli ve gökgürültülü olabilir Böyle durumlarda en güvenli yerler kapalı alanlardır Eğer tanker, şilep, büyük yolcu gemileri gibi yıldırım tehlikesine karşı sistemlenmiş bir tekne değilse, en kısa sürede limana dönmek yapılacak en doğru davranıştır
Şimşeğin hareketi rastgele bir harekettir ne zaman nasıl oluşacağı bilinemez Genelde bulutlar arası gezen bu elektriksel hareket bazen yer yüzünü de etkisi altına alabilir Şimşekli havalarda eğer denizdeysek, mümkün olduğunca metal ve metalik olan tüm aksesuarlardan uzak durmalıyız Yıldırım vurursa büyük olasılıkla en yüksek yer olan yelken direğine isabet edecektir Dolayısıyla direğin altına kalın bir kablo takılıp denize atılırsa, bir ölçüde de olsa topraklama yapılabilir
Ülkemizde tropik kuşaklardaki gibi veya okyanuslardaki gibi çok şiddetli fırtınalar oluşmaz Ama gene de tedbir almak gerekir En azından denizdeyken ve denize çıkarken hava raporlarına bir göz atmak akıllıca olacaktır

Fırtınalar

Bahar ve yaz mevsimlerinde genellikle öğleden sonra havada bir ağırlık belirdiği zaman gökyüzünde kara bulutlar birikmeğe başlar Bunun ardından, bazen dolu ile karışık sağanak halinde bir yağmur boşanır

Yıldırım

Bu yağmurun nedeni, elektrikle yüklü çok büyük kümeler halindeki kümülonimbüs bulutlarıdır Bunlardan ikisi birbirine dokunduğu zaman bir elektrik boşalması olur ki, buna yıldırım denir Bunun, ansızın çakan ve gökyüzünü yırtar gibi kırık çizgiler halinde görünen izleriyse şimşek'tir

Gök gürlemesi bu elektrik boşalmasının sesinden başka bir şey değildir; gürleme, özellikle dağlık yerlerde iki kayalık yamaç arasında olursa korkunç tarrakalar halinde işitilir (yankı olayı) Ses, ışıktan daha yavaş, yayıldığı için (saniyede yaklaşık olarak 340 m) şimşek gök gürültüsünden önce görülür

Fırtına

Fırtınalar bazen çok korkunç olabilir Şiddetli yağmurlar ekinlere, sebze ve meyve bahçelerine çok zarar verir: mevsime ve bitkilerin durumuna göre ürünler, tomurcuklar, filizler ve yumuşak meyveler dolu ile paramparça olur; dereler ve çaylar birdenbire yükselir Dışarıda bulunan insanları ve hayvanları yıldırım çarpabilir Yüksekte bulunan madeni kütleler ya da yüksek noktalar yıldırımı çeker Bu nedenle açık arazide fırtınaya yakalanınca ağaçların altına sığınmaktan kaçınmak gerekir

Yıldırım Siperi

Yıldırım bir bulutla yer arasında meydana gelen şiddetli bir elektrik akımı olduğundan bunun elden geldiğince zararsız bir şekilde yere geçmesini sağlamakta yarar vardır Bu nedenle yüksek binaların, minare ve camilerin tepesine yıldırım siperi (paratoner) konur Yıldırım siperini, 1754'te Benjamin Franklin bulmuştur

En basit yıldırım siperi uzun ve kalın bir tel ile bunu yere bağlayan bir zincirden oluşur Tele düşen yıldırım zarar vermeden bu yoldan toprağa gider Bu düzenek madeni eşyadan ve elektrikli aygıtlardan uzak olmalıdır, çünkü yıldırım içinden geçerken bu tel tıpkı bir yüksek gerilim kablosunu andırır

Yıldırım siperi sistemi «İsviçre yöntemi» ile daha da mükemmelleştirilmiştir Buna göre bir yapının üstüne kısa boylu (30 cm) birçok madeni uç konur, sonra bunlar birbirine bağlanır Bunlardan da yere sacayağı gibi birçok tel indirilip toprağa gömülür

Saniyeleri Saymak

Gök gürlemesi korkulacak bir şey değildir: işitildiği zaman yıldırım çoktan düşmüştür Şimşeğin çakışıyla gök gürültüsünün işitildiği an arasında geçen saniyeler sayılarak fırtınanın uzaklığı hesaplanabilir (3 saniye yaklaşık 1 km demektir)

Magnetik Fırtınalar

Her on bir buçuk yılda bir Güneş'in etkinliği yükselir: içten gelen püskürmeler sonucunda uzaya elektrikli tanecikler fışkırır ve bunların bir kısmı atmosfere gelir O zaman Dünya bir mıknatıs gibi davranır: kutuplar ışık saçan göktaşları n ı çeker ve bunlar kutuplarda kutup kızıllığı denen olayları meydana getirir 3u taneciklerin gelişi üç-dört gün süreyle Yer'in magnetizmasını değiştirecek magnetik fırtınalara yol açar Pusulaların ibresi şaşkına döner; radyo dalgaları karışır ve bozulur