Lütfi Paşa (Damat)

Lütfi Paşa (Damat)

On altıncı yüzyıl kumandan, târihçi, ilim ve devlet adamı Âilesi, doğum yeri ve târihi bilinmemektedir Enderun'da terbiye edilip, öğretim görerek yetiştirildi Kânûnî Sultan Süleymân Han zamânında Dimetokada vefât ettiği sanılmaktadır


Enderun'da eğitim ve öğretimini tamamlayan Lütfi Paşa, Osmanlı Sultânı İkinci Bâyezîd Han (1481-1512) devrinin son zamanlarında çuhadar iken, Yavuz Sultan Selim Hanın 1512de tahta geçmesiyle, müteferrika oldu Yavuz Sultan Selîm Han (1512-1520) devrinde çeşnigirbaşı, kapıcıbaşı ve mîralem vazifeleri verildi Bu vazîfelerinde Sultanın takdirini kazandı Kastamonu ve Aydın sancakbeyliklerinde bulundu Kânûnî ile birlikte Rodosun Fethine iştirâk etti (1522) Yanya sancakbeyi iken Viyana Kuşatmasına katıldı (1529) 1533te Karaman beylerbeyi oldu Irakeyn Seferine katıldı (1533-1536) Önce Anadolu, peşinden Rumeli beylerbeyliğine getirildi(1536) Kısa bir müddet sonra, üçüncü vezirliğe tâyin olundu 1537de Kaptan-ı Deryâ Barbaros Hayreddin Paşanın iki yüz seksen gemilik Korfu Seferine serdâr olarak katıldı Korfu Seferinde Kânûnî Sultan Süleymân Han, Avlonyada bulunurken, LütfîiPaşa da İtalya sâhillerinde, Osmanlının yokluğunda Akdenizi kana boyayan korsanları ve Haçlı donanmalarını aradı Otranto ve Castro kalelerini tahrip ederek, donanmayla İstanbula döndü 1538de İkinci vezirliğe tâyin edildi Kânûnî Sultan Süleymân Han ile Boğdan Seferine katıldı Bu sefer esnâsında Prut Nehri üzerinde köprü inşâ ettirerek Mîmâr Sinânı Sultana tanıttı Boğdan Seferi sonunda 13 Temmuz 1539 târihinde vezîriâzamlığa tâyin edildi Yavuz Sultan Selimin kızı ve Kânûnî Sultan Süleymân Hanın kız kardeşi Şâhî Sultan ile evlenerek Osmanlı hânedânına damad oldu 1541 Nisanında emekli olduktan sonra, Dimetokada ilim ile meşgûl olup, kıymetli eserler yazdı Emekli haslarıyla geçinerek, vefâtına kadar Dimetokada oturan Lütfi Paşa, hacca da gitmiştir


İyi bir idâreci, teşkilâtçı, kumandan olan Damad Lütfi Paşa, Enderun'daki eğitim ve öğretiminin yanında tâyin olunduğu çevrenin âlim ve şâirleri ile sıkı münâsebet kurarak, ilmini artırmıştır Arap edebiyâtı, fıkıh, hadîs, târih ve diğer ilimlerin yanında tıp ilmini de bildiğinden, Arapça ve Türkçe kitaplar yazmış, tercümeler yapmıştır 1554 senesine kadar Osmanlı târihini ihtivâ eden Tevârih-i Âl-i Osman, vezirlerin ve devlet adamlarının uyacağı kâidelerden bahseden Âsafnâme, tıp ve dînî ilimleri konu edinen Tuhfetüt-Tâlibîn Kitâb-ül-Esile vel-Ecvibe, Tenbih-ül-Gâfilîn ve Tekîdüs-Sâlikîn, Kitâbül-Künûz fil-Letâifir-Rumûz, Zübdetül-Mesâil fil-İtikâdât vel-İbâdât dâhil yirmiye yakın eser telîf ve tercüme etmiştir